Commentaar: Consument wordt dagelijks misleid

Boodschappen doen gaat vaak snel, consumenten bestuderen in de supermarkt niet uitgebreid de kleine lettertjes op de verpakkingen. Foto: Archief/ANP

‘Etikette’ luidt de titel van een korte serie in deze krant over de manier waarop sommige fabrikanten op de verpakking hun waar aanprijzen. De gevallen die in de serie aan bod komen roepen terecht zorg op of de consument in ons land wel voldoende beschermd wordt.

Veel schrijvers van verpakkingsteksten zijn meesters in het jongleren met taal. Daardoor kan de gehaaste bezoeker van een supermarkt al snel ten onrechte het geruststellende idee krijgen dat hij gezonde producten in het winkelmandje laadt, zeker als die misleidende suggestie wordt ondersteund door een kek plaatje.

De in de serie behandelde uitspraken van rechtbanken en de Reclame Code Commissie suggereren dat je het als fabrikant in Nederland wel erg bont moet maken wil je op de vingers getikt worden. Blijkbaar gaan rechters en de leden van de Commissie ervan uit dat alle consumenten hoog geletterd zijn en bovendien alle tijd van de wereld hebben om ook de kleine lettertjes van de productinformatie tot zich te nemen.

De praktijk is natuurlijk anders, vaak racen we met een karretje door de supermarkt en grijpen we na het werpen van een korte blik een product uit de schappen. Daarbij moeten we niet vergeten dat de leesvaardigheid in Nederland achteruit kachelt en bijvoorbeeld een kwart van onze tieners überhaupt grote moeite heeft om de strekking van een tekst goed te begrijpen. Het is een illusie te denken dat die groep het verschil tussen een zoetstof en een zoetmiddel kent of zich realiseert wat het verschil is tussen een drank ‘van’ vruchten en een drank ‘met’ vruchten. Terwijl het daarbij wel om essentiële verschillen gaat.

Vitale informatie over ingrediënten en gezondheid, met name over suikers en ongezonde vetten, zou op elke verpakking duidelijk vermeld moeten worden. En dan niet met kleine lettertjes of in een door de industriële lobby gekleurd verhullend systeem, maar met symbolen die niets aan de verbeelding overlaten. Niet om reclame te verbieden of omdat de overheid zo nodig voor school- of zedenmeester moet spelen, maar wel omdat overgewicht een ernstige bedreiging van de westerse volksgezondheid is en dus tevens een belangrijke oorzaak van de steeds hoger oplopende kosten van de zorg.

menu