Onderzoek naar toeslagenaffaire.

Commentaar: De kinderopvangtoeslagenaffaire. Hoe betrouwbaar is de overheid eigenblijk?

Onderzoek naar toeslagenaffaire. Foto: ANP

Sinds maandag onderzoekt een commissie van Tweede Kamerleden een van de grootste voorbeelden van overheidsfalen uit de achterliggende decennia: de kinderopvangtoeslagenaffaire.

De Belastingdienst betichtte duizenden ouders ten onrechte van misbruik van de kinderopvangtoeslag. Doordat ze eerder ontvangen toeslagen moesten terugbetalen, kwamen velen van hen in grote financiële problemen.

Het onderzoek is pikant omdat veel hoofdrolspelers in de Haagse politiek vanwege hun rol in het debacle worden gehoord, onder wie premier Markt Rutte (VVD).

Belangrijker dan dat de reputatie van zittende politici in het geding is, is de vraag wat er aan de hand is met onze overheid en de parlementaire controle daarop. Ook nadat de eerste signalen er waren dat onschuldige burgers door de uit de hand gelopen fraudejacht financieel aan de afgrond waren beland, bleek het voor de Tweede Kamer welhaast ondoenlijk te achterhalen wat er precies aan de hand was.

 Vooral Kamerleden Renske Leijten (SP) en Pieter Omtzigt (CDA) moesten bij hun volhardende speurtocht naar de waarheid steeds constateren dat de Belastingdienst niet met alle informatie op de proppen kwam. De journalistiek bracht feiten boven water die ambtenaren achterhielden.

Het schandaal rond de kinderopvangtoeslagen is dus niet alleen schokkend vanwege de schandalige manier waarop de Belastingdienst met burgers is omgegaan, maar ook omdat gebleken is hoe lastig de overheid zich door de Tweede Kamer laat controleren.

 Het is geen toeval dat juist Omtzigt, inmiddels tweede man van het CDA, het gebrek aan transparantie en dienstbaarheid jegens de burger bij de overheid in zijn algemeenheid op de politieke agenda heeft gezet. Hij vindt dat Kamerleden hun controlerende taak veel beter moeten uitvoeren en niet ondergeschikt moeten maken aan partij- en coalitiebelangen.

Het is denkbaar dat bevindingen van de zogeheten parlementaire bevragingscommissie kinderopvangtoeslag die zorg onderstrepen. Het zou goed zijn als de Tweede Kamer meer en scherper toeziet op een betrouwbare en dienstbare overheid die zich niet vervreemdt van de burgers. Daarmee valt of staat het vertrouwen in de rechtstaat.

menu