Commentaar: Een jongere heeft meer te verliezen dan een oudere

Een coronapatient op de intensive care (IC) van het HMC Westeinde ziekenhuis. Foto: ANP

‘Vrouwen en kinderen eerst’, zo luidt al ruim 150 jaar een ongeschreven wet in de scheepvaart. Wanneer een schip in woelige baren ten onder dreigt te gaan, is er geen tijd voor ingewikkelde keuzes over wie het eerst in de reddingsboot mag stappen. Dan is een afspraak over een keuze noodzakelijk om een chaotisch ‘ieder voor zich’ te voorkomen.

Een soortgelijke keuze dreigde zich in ons land ook aan de vaste wal voor te doen kort na het uitbreken van de coronacrisis. De aanvankelijk steil oplopende curves van opnames op de intensive care afdelingen suggereerden dat er wel eens een tekort zou kunnen ontstaan aan levensreddende ziekenhuisbedden. En wie moet dan voorrang krijgen, luidt de ongemakkelijke vraag.

Door het indammen van de ziekte en het uitbreiden van de ic-capaciteit is het gelukkig niet zo ver gekomen, maar het dreigende tekort was wel aanleiding voor organisaties van medisch specialisten om een aantal ethici te vragen een protocol op te stellen. Terecht, want bij een nieuwe golf zou de keuze van wie wel en wie niet wel degelijk kunnen optreden en dergelijke essentiële keuzes mag een samenleving niet alleen aan medici laten.

In het nu gepresenteerde voorstel voor een protocol krijgen patiënten voorrang bij wie een korte opnameduur wordt ingeschat. Deze patiënten maken nu eenmaal relatief snel plek voor een ander. Ook de keus voor zorgmedewerkers die bij hun werk besmet geraakt zijn zal op weinig weerstand stuiten.

De commissie adviseert echter ook om, als er daadwerkelijk een ernstig tekort aan ic-bedden optreedt, jongere generaties voor te laten gaan. En dat ligt gevoelig in een land met een vergrijzende bevolking. Zo gevoelig dat minister Van Rijn er afstand van genomen heeft. Het voorstel riekt op het eerste gezicht inderdaad naar verboden leeftijdsdiscriminatie, maar de achterliggende gedachtegang is logisch. Een jongere heeft meer te verliezen dan een oudere die zijn of haar leven al voor een groot deel geleefd heeft. Dat mag tellen.

Menig oudere zal, als de klok luidt, de neiging hebben dat aan te vechten. Maar juist daarom is het goed dat er afspraken en regels komen, gebaseerd op medische, maar ook op ethische en humane gronden. Gemaakt met moed en zonder angst voor electorale gevolgen.

menu