Commentaar: Excuses aan Indonesië

Koning verrast Kamer met excuses aan Indonesië 'aangenaam' ANP

De excuses van koning Willem-Alexander aan Indonesië voor de geweldsuitbarstingen in Nederlands-Indië zijn bij een deel van de Indische en Molukse gemeenschap slecht gevallen. Niet omdat het geweld in de voormalige kolonie wordt ontkend, maar vanwege de volgorde. Die deugt niet.

De koning had eerst zijn excuses moeten maken aan de Indië-veteranen, die van de toenmalige regering de Indonesiërs te lijf moesten om de economische bezittingen van Nederland veilig te stellen. Geef toe dat het een hopeloze opdracht was. Zeker in het licht van de toen al ingezette vrijheidsstrijd van de Indonesiërs en de nieuwe internationale politieke opvattingen daarover.

De soldaten moesten tot diep in de kampongs de orde bewaken, maar voerden een kansloze opdracht en missie uit in een land dat zich overigens met eveneens buitengewoon veel geweld ontworstelde aan de overheerser.

Zesduizend militairen liggen in Indonesië begraven. De overlevenden zijn na de politionele acties bij thuiskomst naarmate de tijd verstreek steeds meer gezien als oorlogsmisdadigers. Aan de beeldvorming is weinig gedaan. Maak daar excuses voor. De overheid deed niets omdat nog meer onderzoek haar pijnlijke rol en intenties nadrukkelijker zou blootleggen.

Illustratief is hoe de overheid is omgegaan met de leden van het Koninklijke Nederlands-Indische Leger (KNIL), die in WO II tegen de Japanners vochten en gevangen werden genomen. Ze werkten onder erbarmelijke omstandigheden aan de Birma-spoorweg. Wie deze hel overleefde, ontdekte op de oude dag een pensioengat. De overheid bleek het militaire dienstverband enkele jaren te hebben onderbroken, omdat er niet was ‘gewerkt’ in de periode van de krijgsgevangenschap in de Jappenkampen. Daarmee werd hun leed volledig gebagatelliseerd en weggepoetst.

Het is de ultieme vernedering die doorwerkt in het gedachtegoed van de tweede en derde generatie. Terecht doet het bij hen pijn dat hun voorouders opnieuw zijn uitgeleverd aan de publieke opinie. Zij willen absoluut niet het leed dat de Indonesiërs is aangedaan onder het vloerkleed vegen. Juist niet, maar wel in samenhang en in de juiste context. Het is een open zenuw, die opspeelt nu de koning zich door de regering wederom voor economische en diplomatieke doeleinden heeft laten misbruiken.

menu