Commentaar: Minister De Jonge, het virus en het vertrouwen in de overheid

Hugo de Jonge. Foto: ANP

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid waarschuwde gisteren in de Eerste Kamer dat er veel misinformatie rondgaat over het coronavirus, en dat dit tot gezondheidsschade kan leiden.

Daar heeft de minister zeker een punt. Het zou alleen onterecht zijn de zorgelijke trend alleen te wijten aan nepnieuws. De minister mag ook de hand in eigen boezem steken. Het tekort aan testcapaciteit en bron- en contactonderzoekers en het gerommel met mondkapjes hebben niets met nepnieuws te maken, maar ondermijnen evenzeer het vertrouwen in de overheid.

Het sterk toegenomen aantal besmettingen, ziekenhuisopnames en doden heeft te maken met het eigen gedrag van de Nederlanders. Een deel van de bevolking zoekt naar argumenten om zich minder streng aan de anderhalvemeter-, hygiëne- en andere regels te houden. Op internet is er voor die groep allerlei nepnieuws voorhanden.

Enkele hardnekkige misverstanden die de ronde doen, zijn dat de PCR-coronatest niet betrouwbaar zou zijn, dat de cijfers over ziekenhuisopnames te hoog zouden zijn en dat er in werkelijkheid weinig doden zouden vallen door het coronavirus. Allemaal valse informatie die vrij eenvoudig weerlegd kan worden.

De actie van min of meer bekende Nederlanders als Famke Louise enkele weken geleden, toonde op onthutsende wijze aan dat veel mensen blijkbaar zulke antwoorden helemaal niet willen horen. Veel van de BN’ers trokken zich immers snel terug uit hun actie #ikdoenietmeermee toen ze wel de juiste informatie aangereikt kregen.

De valse informatie heeft allerlei nare gevolgen. Er zijn zelfs demonstranten die patiënten en zorgverleners lastigvallen, omdat ze er heilig van overtuigd zijn dat ze voorgelogen worden. Ook minder fanatieke nepnieuws-gelovigen kunnen door hun ontkenning van de ernst van het probleem het aantal besmettingen behoorlijk doen stijgen.

Dat kan alleen niet de enige verklaring zijn waarom Nederland het de laatste weken zo veel slechter doet dan veel andere landen. Ook Duitsland heeft een zeer actieve en felle beweging tegen de coronamaatregelen. Daar komt de overheid alleen een stuk daadkrachtiger over als het gaat om de bestrijding van het virus.

menu