Commentaar: Solidariteit

Minister Wopke Hoekstra van Financiën. Foto: ANP

Mocht u tot die mensen behoren die elke zomer hetzelfde vertrouwde plekje in een warm Zuid-Europees land opzoeken, dan moet u niet verbaasd zijn als u bij een volgend bezoek wat minder enthousiast ontvangen wordt door de lokale bevolking. De weigering van onze minister van Financiën Wopke Hoekstra om mee te werken aan Europese steunmaatregelen voor zwaar door het coronavirus getroffen landen als Italië en Spanje heeft diepe wonden geslagen.

De weigering op zich deed pijn, maar het was vooral de manier waarop. Met de oproep om eerst maar eens te onderzoeken waarom deze landen er financieel slecht voor staan sloeg Hoekstra de plank akelig mis. Alsof een arts een roker na de diagnose longkanker nog even inwrijft dat roken wel erg ongezond is.

Geschrokken door de Zuid-Europese woede over zijn uitspraken, heeft Hoekstra inmiddels zijn spijt betuigt over die toon, maar het kwaad is geschied. Natuurlijk is ook Europese steun een spel van geven en nemen tussen de EU-landen en daar horen doorgaans stoere openingszetten bij. Maar de huidige crisis, die alom beschouwd wordt als de grootste sinds de Tweede Wereldoorlog, vraagt om andere dan standaardreflexen. Die vraagt om solidariteit en empathie, wat heus niet gelijk hoeft te staan aan het openzetten van alle geldkranen.

De rechtse partijen in het huidige kabinet hebben, uit angst voor stemmenverlies aan populistisch rechts, de neiging elk enthousiasme over Europese samenwerking te mijden. Maar juist in tijden van crisis is angst een slechte raadgever. Als er ooit een moment was dat die Europese samenwerking noodzakelijk was, dan is het nu. Handelsland Nederland heeft bovendien geen enkel belang bij instortende economieën elders in Europa. En voor triomfantelijk borstkloppen over de eigen zuinigheid is ook weinig reden op een moment dat Nederland zelf een beroep moet doen op Duitse ziekenhuisbedden, waar men de zorg blijkbaar toch iets beter voor elkaar heeft. Waarmee niets ten kwade gezegd is van de werkers in onze zorg.

In de Nederlandse buitenlandse politiek wisselen de koopman en de dominee elkaar doorgaans af. Wanneer een minister, zoals Hoekstra nu, beide rollen in zich probeert te verenigen, gaat het pijnlijk mis. Meer nog dan een excuus is constructief meedenken over Europese oplossingen nu geboden.

menu