Commentaar: Gure wind in de gemeenten en mooi weer in Den Haag

Het was een zure boodschap die het college van B en W van Hoogeveen deze week naar buiten bracht. De zorgelijke financiële toestand van veel gemeenten staat in schril contrast met de overvolle schatkist van het rijk. Foto: Gerrit Boer

Nederland beleeft een uiterst zachte winter. In januari was het warmer dan ooit. Toch waait er een gure wind door het land. In de vele gemeente- en stadhuizen is het klimaat door alle financiële problemen ronduit kil.

De gemeente Hoogeveen bereikte deze week een nieuw dieptepunt. Om dit jaar niet in de dieprode cijfers te belanden, kondigde het college van burgemeester en wethouders per direct een uitgavenstop af. De bestuurders zien geen andere uitweg dan deze rigoureuze ingreep. Alle uitgaven die niet wettelijk of contractueel verplicht zijn, worden stopgezet. De gemeente hoopt zo te voorkomen dat zij onder toezicht van de provincie komt. Het is een zelden vertoonde ingreep.

Uit onderzoek van deze krant bleek eind vorig jaar dat in Groningen, Drenthe en Friesland zes gemeenten niet hoefden te bezuinigen. De rest allemaal wel. Sommige zijn zelfs blut. De gemeente Assen staat al onder toezicht en andere gemeenten lopen nog steeds hetzelfde risico, of hebben het met fors bezuinigen net weten af te wenden. Niet voor niets stuurden de verenigingen van Drentse en Groninger gemeenten al een brandbrief naar de Tweede Kamer met de strekking dat de grens is bereikt.

De lege portemonnee van Hoogeveen en al die andere gemeenten staat in schril contrast met de inhoud van de schatkist in Den Haag. Daar lijkt het geld over de plinten te klotsen en speelt de regering mooi weer. Minister Wopke Hoekstra van Financiën heeft in 2019 naar verwachting 11 miljard euro overgehouden.

De overschotten in Den Haag zijn vooral te danken aan economische groei, maar ook aan bezuinigingen. Bezuinigingen die onder andere gehaald worden door het overhevelen van rijkstaken naar de gemeenten. De belabberde financiële staat van gemeenten toont aan dat er iets goed scheef zit. Het gaat niet aan om in Den Haag goeie sier te maken, terwijl elders in het land voorzieningen verdwijnen en daarmee de leefbaarheid achteruitgaat.

Het is de hoogste tijd voor het kabinet om de gevolgen te onderkennen en drastisch andere keuzes te maken.

menu