Commentaar: Uitdaging om noordelijke miljoenen in te zetten met duurzaam effect

Presentatie van een ambitieus waterstofplan voor de Eemshaven, februari 2020. Foto: Archief/Corné Sparidaens

De eendrachtige samenwerking waarmee bestuurders uit Noord-Nederland 438 miljoen euro voor de drie noordelijke provincies hebben binnen geroeid uit Europa, verdient een compliment. Het Noorden kan het geld goed gebruiken. Het is bedoeld voor de vernieuwing van bedrijven, de waterstofeconomie en het beter laten functioneren van de arbeidsmarkt.

Het komt nu aan op de verdere uitwerking van de ingediende plannen om de bedragen te kunnen investeren. Daarbij is niet alleen een rol weggelegd voor de overheid en onderwijsinstituten, maar ook voor het bedrijfsleven.

In feite liggen er al tal van plannen klaar. Zo presenteerde het Noorden afgelopen maand een ambitieuze opzet voor grootscheepse investeringen in de waterstofeconomie, goed voor honderdduizend banen. Een deel daarvan zou werkgelegenheid zijn die behouden blijft ondanks het dichtdraaien van de gaskraan.

De afbouw van de gaswinning heeft Groningen en Drenthe al duizenden banen gekost en er verdwijnt de komende jaren nog meer werkgelegenheid in die sector. Het gaat vooral om hoogwaardige, technische banen, die niet zo eenvoudig zijn te vervangen. Om die klap te verzachten, moeten de beide provincies een enorme inspanning leveren. Misschien kan de universiteit, die in het verleden vaak meer oog voor het buitenland leek te hebben dan voor de Ommelanden, daarbij ook nadrukkelijk een rol spelen.

De voortekenen zijn helaas niet onverdeeld gunstig. Zo valt het op dat voor de ruim een miljard euro die Groningen eerder van het rijk kreeg voor het opkrikken van de leefbaarheid in het aardbevingsgebied maar moeizaam goede ideeën tot stand komen. Een substantieel deel van het geld lijkt weg te lekken naar tal van geïsoleerde projectjes, die alles bij elkaar weinig duurzame effecten hebben. Dit bij gebrek aan bruikbare ideeën voor substantiële plannen met een structurele impact op de Groninger economie. Veel nieuwe daken voor dorpshuizen kortom en weinig echte banen.

Overigens moet niet worden onderschat hoeveel geld nodig is om serieuze opgaven te financieren. Met een paar honderd miljoen kun je in een periode van vijf jaar spijtig genoeg geen bergen verzetten.

menu