Commentaar: De schadelijke blufpoker van Trump

Wie de komende vier jaar in het Witte Huis zetelt is nog niet bekend. Hoe dan ook brengt de zittende president de Amerikaanse democratie schade toe met zijn blufpoker. Foto: AFP/Brendan Smialowski

Beschaving is niet het eerste waar je aan denkt bij de zittende Amerikaanse president Donald Trump. De afgelopen vier jaar heeft hij zich immers onderscheiden door leugens, bedrog en intimidatie en bleek hij daarbij niet gehinderd te worden door veel zelfbeheersing.

Het was dan op zich ook geen verrassing dat Trump gisteren, nog ruim voor alle stemmen geteld waren, de overwinning opeiste in de strijd om het komende presidentschap en dat koppelde aan dreigementen voor het geval de uitslag anders zou uitwijzen. Bluffen en stemming maken is hem eigen. Toch was het een nieuwe deuk in het tanende imago van wat nog steeds de grootste democratie ter wereld heet te zijn. Een democratie kent een rechtsorde met bijbehorende spelregels en zeker van de hoofdrolspelers mag je verwachten dat zij die kennen en er naar leven.

Nu is Trump zelf in zekere zin alle kritiek voorbij, maar voor iedere Amerikaan die niet Trump heet zou dit een zorgelijke ontwikkeling moeten zijn. Het illustreert de politieke verwording in een hopeloos verdeeld land op een manier die je elke mogelijke lust in een tweepartijenstelsel ontneemt.

Op deze plek is vorige week terecht betoogd dat er in Europa regelmatig sprake is van een overdreven aandacht voor alles wat zich in de VS afspeelt, met veronachtzaming van belangrijke ontwikkelingen bij onze eigen Europese buren. Maar zolang wij in Europa economisch en militair sterk afhankelijk zijn van deze grootmacht moet afkalving van de democratie daar ons toch ernstig zorgen baren. Temeer omdat, zoals Luuk van Middelaar gisteren in de NRC schreef, Europa tal van mini-Trumps herbergt die zich maar al te graag spiegelen aan het spierballenvertoon van de huidige Amerikaanse president. Denk aan de politieke leiders van Polen en Hongarije. Zij kregen niet voor niets een boost toen Trump vier jaar geleden gekozen werd.

In tegenstelling tot wat Trump gisteren beweerde, was de race woensdagavond nog niet beslist. Hoe de uitslag ook uitpakt, zeker is dat de huidige president met zijn opstelling de Amerikaanse democratie opnieuw schade heeft berokkend. Het zal hem een zorg zijn, maar hopelijk een opvolger, nu of over vier jaar, niet.

menu