Opinie: Nederland moet veel meer investeren in innovatie

Ook in de bakkerijwereld wordt voortdurend aan innovatie gewerkt. Foto archief/PAUL JANSSEN

Hoe kan de welvaartsstaat ook na de crisis betaalbaar blijven? Door veel meer te investeren in start-ups, want economische groei is afhankelijk van innovatie. Nederland doet het daarin nu niet goed.

Op innovatiegebied loopt Nederland enorm achter. Dat is ernstig, omdat een welvaartsstaat zonder economische groei op de tocht komt te staan. Omdat andere factoren redelijk vaststaan, zal die groei voornamelijk afhangen van innovatie. In Silicon Valley, het middelpunt van de aarde op dit gebied, weet men als geen ander dat groei en werkgelegenheid komt van hightech start-ups en die stimuleer je door te investeren.

Nederland zet zichzelf vaak weg als ’klein land’ dat daarmee niet te grote ambities moet hebben. Dat is onzin. We doen het verschrikkelijk goed in bepaalde dimensies van handel en welvaartsstaat en daar mogen we trots op zijn. Maar wat betreft onze reputatie in innovatie, leven we in een sprookje. Qua innovatie gebruiken we de verkeerde rankings: in plaats van naar het World Economic Forum te kijken, zouden we de blik moeten richten op hoeveel durfkapitaal er in Nederland in start-ups wordt gestoken. Durfkapitaal is de stuwmotor achter innovatie: start-ups groeien uit tot wereldbedrijven als Apple, Google en Tesla.

Met dat durfkapitaal loopt het voor geen meter: in 2019 had Nederland slechts 0,49 procent wereldmarktaandeel in eerste ronde start-upinvesteringen. Nog erger: dat marktaandeel in 2019 is niet wezenlijk anders dan in 2010, hoewel Nederland in harde centen wel meer is gaan investeren in jonge start-ups. Maar de rest van de wereld doet dat net zo goed.

Aantrekkelijk

Met 0,41 procent van het totale wereldwijde durfkapitaal (dus ook aan start-ups die al eerder investeringen kregen) in 2019 scoort Nederland ook nog eens veel te laag, maar het grootste knelpunt zit bij de verkoop of beursgang. Deze zogenaamde exits zijn waar investeerders hun inleg en het rendement daarop verdienen. Een land moet dus goed scoren op deze indicator om aantrekkelijk te zijn voor investeerders. Finland haalt twee keer zoveel geld op bij exits (0,16 procent) als Nederland.

Na het imploderen van Nokia, de laatste techgigant in Europa, werd Finland in 2015 de zieke man van Europa. Een direct gevolg van gebrek aan innovatie. Door sindsdien miljarden in start-ups te pompen hebben de Finnen de economie weer rechtgetrokken. Finse start-ups als Supercell – ooit geholpen door de Finse overheid – betalen intussen miljarden aan belasting. En terwijl wij een bierhuis bezoeken tijdens de Olympische Spelen, heeft Finland met zijn buren een Nordic Innovation House neergezet in Silicon Valley, waar Finse start-upondernemers terecht kunnen terwijl ze in de Valley werken aan hun netwerk, adviseurs kunnen aantrekken en investeringen kunnen ophalen.

Zieke man

Nederland zou er goed aan doen het Finse voorbeeld te volgen, voordat we de zieke man van Europa worden. Duitsland steekt 10 miljard euro in start-ups terwijl álle Nederlandse politieke partijen de leeuw in zijn hempie laten staan.

Nederland kán koploper worden in Europa op het gebied van innovatie en daarmee de welvaartsstaat van de toekomst veilig stellen. Maar daarvoor is een dappere overheid nodig die ook serieus investeert in high-tech ondernemers voor een florerend ecosysteem.

Wibe Wagemans is serial entrepreneur in Silicon Valley en co-auteur van het boek ‘Het geheim van Silicon Valley’.

menu