Opinie: Bomen maken de stad klimaatbestendig

Bomenkap aan de Hunzelaan in Groningen. Foto: Archief Duncan Wijting

Binnen tien jaar verdwenen duizenden bomen in de gemeente Groningen. Terwijl volwassen bomen juist een probaat middel zijn in de strijd tegen de gevolgen van de klimaatverandering.

De gemeente Groningen is druk bezig met initiatieven voor de transitie naar een klimaatbestendige stad. Het gaat om webinars over alternatieve energie, het planten van bomen en het aansporen van burgers om tegels uit te graven en beplanting aan te brengen. Deze initiatieven zouden de aanpassing aan de klimaatverandering moeten dienen, maar ze schieten tekort als oplossing voor de lange termijn.

Ecosystemen

Als voorzitter van de Boomwachters Groningen heb ik consequent gelobbyd voor de bescherming van een van de beste middelen voor het dempen van de gevolgen van klimaatverandering waarover we al beschikken, namelijk bomen. Met name volwassen bomen in stedelijk bos zijn cruciaal voor de ecosystemen die er voorkomen. En hoewel we onder de indruk zijn van de groene ‘prijzen’ die de gemeenteraad in de wacht hoopt te slepen, we hebben er geen vertrouwen in dat de huidige plannen veel effect zullen hebben. Eerst zullen er meer fundamentele veranderingen binnen de aanpak van het groenbeleid moeten plaatsvinden.

Wij zijn verontwaardigd over het voortdurende gebrek aan belangstelling voor het invoeren van onze ideeën, zoals een jaarlijkse inventarisatie van gekapte en geplante bomen, het meten van de jaarlijkse boomkroonbedekking en de evaluatie van het effect van bepaalde snoeimethoden op veiligheid en duurzaamheid. Verder ontbreekt het aan voldoende financiering voor echte boomexperts die het beleid effectief zouden kunnen verbeteren.

Kapvergunningen voor gezonde bomen

Al jaren verzoeken wij de gemeente om meer te doen om het nutteloos kappen van gezonde bomen te voorkomen. Uit ons archief met vanaf 2015 verleende kapvergunningen blijkt dat het merendeel van de kapaanvragen (meer dan 95 procent) wordt vergund voor gezonde bomen. Dit is een gevaarlijke ontwikkeling, omdat volgroeide bomen veel waardevoller zijn dan jonge, nieuw aangeplante bomen in termen van CO2 opslag, het filteren van luchtvervuiling en het opvangen van wateroverlast (om nog maar te zwijgen van hun waarde voor de biodiversiteit).

Sinds 2015 zijn duizenden gezonde, volwassen bomen om onduidelijke redenen gekapt. Boomwachters Groningen heeft als gevolg daarvan een groeiend aantal leden getrokken. Mensen die net als wij woedend en verdrietig moesten toezien hoe hun geliefde straat, park of stadsbos in de buurt slachtoffer werd van kap of agressieve snoei. Onze aanhoudende klachten over specifieke voorbeelden van niet-gelegitimeerde kap en de door ons aangedragen kritiek van boomexperts, die onze vermoedens bevestigen ten aanzien van de schade veroorzaakt door de toegepaste snoeitechnieken, zijn ontkend of genegeerd.

Schokkend verlies

Wij waren niet verbaasd in het laatste Vitamine G-rapport te lezen dat de nieuwe, uitgebreide gemeente Groningen nu slechts ongeveer 140.000 bomen telt, terwijl dit er minder dan zeven jaar geleden, vóór de fusie met Haren en Ten Boer, nog 180.000 waren. Met ongeveer 30.000 bomen in Haren en circa 10.000 in Ten Boer waren er in de drie voormalige gemeentes samen dus 220.000 bomen. Dat betekent dat in de huidige gemeente Groningen ongeveer 30 procent van alle gemeentelijke bomen in de openbare ruimte verdwenen is. Dat gebeurde onder meer bij de Kerklaan in Haren, de Hunzezone, in Lewenborg en bij de Ring Zuid. Dit is een schokkend verlies in zo korte tijd. De rapporten die melden dat Groningen een van de groenste steden is en het beste voorbereid op de klimaatverandering, lijken hier niet mee te rijmen. Bovendien weten we door rapporten uit Wageningen en van Cobra Groeninzicht dat Groningen sowieso een van de kleinste boomkroonoppervlaktes heeft van alle steden en provincies in Nederland.

Marketingtrucs

Vitamine G’s doel om 1000 bomen per jaar aan te planten klinkt erg goed, maar het compenseert niet eens de bestaande jaarlijkse kap. Het huidige gebrek aan overeenstemming tussen de utopische idealen van de gemeenteraad en de praktijk schreeuwt om aandacht. Totdat de klachten van ons en die van de 3500 Groningers die onze petitie getekend hebben, worden gehoord en totdat onze ideeën over het verbeteren van de bescherming van de bomen in de stad serieus worden genomen, zijn al deze initiatieven voor klimaatadaptatie slechts marketingtrucs verpakt in mooie woorden. We hebben behoefte aan serieus beleid op het gebied van boombehoud en duurzame zorg, alsmede beter zicht op wat er nu eigenlijk gebeurt op straat door de handen van hen die de diesel slurpende kettingzagen hanteren.

Een groenere en duurzamere toekomst eist een betere uitgangspositie voor onze volwassen bomen. Zij leveren immers de meest geschikte ‘technologie’ voor het dempen van de negatieve gevolgen van de klimaatverandering.


Kristin McGee is voorzitter van Boomwachters Groningen.

menu