Opinie: 'College heeft niets geleerd van gasdossier'

Zonnepark Vierverlaten in Groningen. Foto Archief Herman Otto

Met de Regionale Energie Strategie wordt Groningen opnieuw verkocht aan Den Haag. Over de verdeling van lusten en lasten van wind- en zonneparken bestaat geen enkele duidelijkheid.

Vier verantwoordelijke gedeputeerden van landelijke partijen, en nog steeds is Groningen niet beter geworden van zestig jaar aardgaswinning. Inclusief indexeringen heeft de rijksoverheid ruim 500 miljard euro verdiend aan de Groningse bodem. Geld dat bovendien grotendeels is geïnvesteerd buiten Groningen. En ..., Groningen wordt nu opnieuw verkocht aan Den Haag.

Groningen is nog steeds letterlijk en figuurlijk aan het puinruimen. De versterkingsoperatie loopt voor geen meter. Slechts 3 procent van de betreffende woningen zijn versterkt. Eigenaren van woningen zijn nog steeds niet gecompenseerd voor aantoonbare waardedaling van hun bezit en ook de schadeafhandeling loopt achter.

Groningers blijven bovendien achter met een niet-te-monitoren kapotte ondergrond en tienduizenden beschadigde woningen en gebouwen. Het vertrouwen in de (rijks) overheid (en de NAM) is tot een nulpunt gedaald. Andere regio’s hebben vaak geen idee welke ellende zich in Groningen afspeelt.

En ook dit college van Gedeputeerde Staten gaat vrolijk door; de provincie Groningen tekent per 1 juni vroegtijdig in (het moet pas per 1 oktober) voor de lasten van de productie van 5.7 TWH energie voor de zogenaamde Regionale Energie Strategie (RES) zonder dat er een wettelijk verdeling van de lusten geldt, voor bijvoorbeeld omwonenden. Naast dat de ‘vrijwillige’ intekening van 5,7 THW verreweg de hoogste is van Nederland, heeft het rijk zelf geen enkele concrete toezegging gedaan over investeringen en compensatiemogelijkheden. Hetzelfde rijk dat zich met betrekking tot de gaswinning en schade-afhandeling zeer onbetrouwbaar heeft opgesteld jegens Groningen.

Rekenkamer: te weinig inspraak

Nadat eerst de Groningse ondergrond is vernield door aardgaswinning zal de komende jaren het Groningse platteland worden vernield met zeer grootschalige wind- en zonneparken. Op dit moment hebben de meeste inwoners nog geen enkel idee hoeveel duizenden hectares grond nodig zijn om 5,7 TWH energie duurzame energie te produceren in de provincie.

Begin maart verscheen een zeer gedegen onderzoeksrapport van de Noordelijke Rekenkamer dat haarscherp uitlegt dat onze inwoners te weinig inspraak hebben en te weinig meedelen in de opbrengsten. Er is in de wetgeving geen sprake van bijvoorbeeld een 50/50 verdeling tussen regio/omwonenden en investeerders. De aandeelhouders van deze zon- en windparken, die zeer kapitaalkrachtig zijn, opereren vooral van buiten Groningen en zijn vooral gericht op rendement. Het college van Gedeputeerde Staten lijkt de conclusies van het onderzoeksrapport van de Rekenkamer te negeren.

De opbrengsten van zonne-en windparken komen waarschijnlijk net als de opbrengsten van gaswinning overal terecht, behalve in Groningen. Natuurlijk zijn er werknemers nodig om de parken aan te leggen en te onderhouden. De vraag is of deze werkgelegenheid opweegt tegen de enorme schade die het Groninger landschap zal worden berokkend. Ook zijn er in Groningen zelf energiecoöperaties waar inwoners participeren. Maar deze zijn relatief klein en kennen een vrijwillige basis.

Lusten en lasten

De rechtvaardige vraag is dan ook waarom het college van Gedeputeerde Staten zo extreem ambitieus en haastig is, terwijl het gasdossier nog lang niet is opgelost en er (nog) geen eerlijke en wettelijke verdeling plaats vindt tussen de lusten en de lasten van grootschalige zon- en windparken. Ook dit college zou op de eerste plaats moeten denken aan onze inwoners en onze provincie. Het zijn vooral de grote landelijke partijen in Provinciale Staten die ook nu weer Groningen overleveren aan het rijk en het grootkapitaal met alle gevolgen van dien. Vooral GroenLinks en D66, waarvan het grootste electoraat in de stad Groningen woont, bepalen straks hoe het Groningse platteland eruit gaat zien. Zonneparken en windmolens plaats je immers niet in de stad.

Wij hopen dat de Groningse gemeenten en twee waterschappen met de Staten een stokje steken voor dit overambitieuze plan van de provincie Groningen. Het bod van 5,7 THW ligt al bijna in Den Haag, zonder dat Provinciale Staten en de gemeenten, laat staan inwoners, inbreng hebben gehad.

Eén tegenstem is genoeg: het plan moet unaniem.


Leendert van der Laan en Dries Zwart zijn Statenlid van de Partij voor het Noorden.

menu