Opinie: 'Crisis biedt kansen voor het platteland'

Koolzaadveld in bloei bij het Noord-Groningse Krewerd. Foto Archief Kees van de Veen

Misschien is de coronacrisis het moment om het Groninger platteland niet langer te zien als een probleemgebied waar krimp moet worden bestreden, maar als een kansrijk gebied voor een nieuwe generatie gezinnen.

Ongewild zijn mensen wereldwijd in een groot sociaal experiment terechtgekomen. De één ontdekt door de coronacrisis het pianospelen, een ander maakt lange wandelingen in de natuur. Doen we nieuwe vaardigheden op die we na deze coronacrisis willen blijven inzetten? Er wordt online vergaderd, het woon-werkverkeer wordt minder en mensen zijn op andere momenten en in andere winkels boodschappen gaan doen om de drukte te ontlopen.

Drukte vermijden is een gezamenlijk doel geworden. ‘Misschien versterkt de pandemie de al voorzichtig begonnen trek naar het toegankelijke platteland’, schreef hoogleraar stedelijke economie Eveline van Leeuwen afgelopen zaterdag in Trouw . Die voorspelling werd in deze krant bevestigd door Michiel Steeman. De maatschappij is volop in beweging, ironisch genoeg doordat veel mensen nu thuiszitten.

Kansrijk gebied

Misschien is dit het moment om het Groninger platteland niet langer te zien als een probleemgebied waar krimp moet worden bestreden, maar als een begeerlijk en kansrijk gebied voor een nieuwe generatie gezinnen. Groningen als onderdeel van de oplossing voor een overbevolkt stedelijk gebied, met te kleine en te dure woningen en zoals we nu zo overtuigend te zien krijgen: te weinig natuur. Staatsbosbeheer roept in weekeinden zelfs op niet naar het bos of het strand te gaan. Je zult maar op een appartement zitten in een grote stad, met een klein balkon. Je bent bevoorrecht als je op het platteland woont. Nu veel mensen thuiszitten met het hele gezin, wordt ruimte in en om het huis extra gewaardeerd.

We zien een toename van wandelaars en fietsers. Vooral ook op doordeweekse dagen. Een gepensioneerde dorpsgenoot van een van ons wandelt nu dagelijks om het hoofd leeg te maken. Ook mensen die thuiswerken, maken regelmatig een ommetje. Thuiswerken kan verstrekkende gevolgen hebben voor de woonplaatskeuze en de vraag naar mobiliteit. Wie vaker thuiswerkt, hoeft niet alle dagen ‘naar kantoor’, maar een snelle en efficiënte verbinding voor zo nu en dan is dan essentieel. Met een echt snelle treinverbinding is vanuit Groningen ook de Randstad goed bereikbaar.

Waardering

De kansen voor Groningen liggen uiteraard niet alleen in het thuiswerken. Verre van dat. Basisschoolleerlingen van nu hebben meer kansen in de toekomst, want de mensen met vitale beroepen, de basis van onze samenleving, krijgen weer de waardering die ze behoren te krijgen: de schoonmakers, de zorgmedewerkers, de vuilnisophaaldiensten, pedagogisch medewerkers, politiemensen en brandweerlieden. Gaat een eerlijker beloning straks de kansenongelijkheid in onze samenleving verkleinen?

Op sociale media zien we #KoopLokaal voorbijkomen. Een van de initiatieven om lokale ondernemers te helpen. Door bij de groenteboer, de bakker, de boer om de hoek je boodschappen te doen houden we onze eigen leefomgeving echt levendig. Dit is ook noaberschap . Het is nu heel makkelijk om even langs een boerderijwinkel te rijden. Op de fiets, een kind voorop. Wat opvalt is dat de prijzen vergelijkbaar zijn. Niet met de goedkoopste producten van de supermarkt, maar wel als je ze vergelijkt met de beste kaas, yoghurt of andere streekproducten. Er wordt door de Tweede Kamer gesproken over een miljardeninvestering in KLM, maar laten we eerst de eigen middenstand maar eens overeind houden.

Herwaardering platteland

Dit weekend werd een oproep gedaan door 170 wetenschappers om groener uit de coronacrisis te komen. Het is volgens hen een gemiste kans om dat niet te doen. Voor Groningen liggen mogelijkheden bij een snelle treinverbinding met de Randstad: de Lelylijn. Noord-Nederland heeft uitstekende papieren voor biologische kringlooplandbouw: het landschap wint dan aan kwaliteit. Daarmee groeien ook de kansen voor een herwaardering van het platteland als vestigingsplaats voor jonge gezinnen en jonge professionals. Die nieuwe gezinnen wensen niet een grootschalig productiegebied van voeding voor de internationale markt, maar een platteland met natuur, fiets-, wandel- en sportmogelijkheden en veilige (fiets-)verbindingen voor de schoolgaande jeugd. De tijd dat ouders hun kinderen op hoop van zegen tussen de trekkers, auto’s en vrachtwagens loslieten is voorbij.

We moeten toe naar een platteland met een grote rol voor herkenbare lokale ondernemers en andere kleine en middelgrote bedrijven. Een platteland waar vakmensen en mensen in vitale beroepen ‘gezien’ worden. Want als de coronacrisis iets heeft laten zien, dan is het wel dat niet de grote mond of de dikke portemonnee telt, maar dat het erom gaat of je iets belangrijks kunt. Of je gezond bent. Of je ruimte hebt om een ommetje te maken. Of je kinderen naar buiten kunnen.


Arjen Nolles woont in Schouwerzijl, Nadja Siersema komt uit Stadskanaal en geeft les in het speciaal basisonderwijs. Beiden zitten voor GroenLinks in de Provinciale Staten van Groningen

menu