Opinie: Eetgewoontes bepalend voor waterverbruik

Voor de productie van een hamburger is 2.500 liter water nodig, evenveel als voor twee maanden douchen. Foto Shutterstock

Bij acties om een watertekort te voorkomen ligt de nadruk op technologische innovatie én individuele verantwoordelijkheid. Maar verandering van eetgewoonten is het meest effectief.

Tijdens de recente hittegolf werd duidelijk dat onder meer door de effectieve waterafvoer in Nederland er niet genoeg water wordt gereserveerd voor jaarlijks terugkerende droge tijden. Waterschappen werden geconfronteerd met de noodzaak om oplossingen te bedenken om binnenkomend rivierwater voortaan langer vast te houden. Waterbedrijven in heel Nederland waarschuwden voor het verlies van waterdruk in de leidingen en riepen de consument op tot verstandig watergebruik.

Aanbevelingen van Waterbedrijf Groningen betreffen: hergebruik van drinkwater, bespaarknop op het toilet, een minuut korter douchen, gebruik van een regenton, kraan dicht bij het tandenpoetsen, zuinig met badwater en het gebruik van een waterbesparende douchekop. Bij doorrekening van de besparingscijfers van Waterbedrijf Groningen blijkt dat er per persoon ongeveer honderdvijfentwintig liter water per dag kan worden bespaard.

Bij een gezin van vier betekent dit een bezuiniging van zo’n vijfhonderd liter water per dag. Ieder effect is belangrijk maar waar het belang van technologische innovatie én individuele verantwoordelijkheid worden benadrukt krijgt een steekhoudende oplossing, een noodzakelijke culturele verandering, niet of nauwelijks aandacht.

Cijfers liegen niet

Het is opmerkelijk dat bij alle adviezen ‘overbevolking’ wel, maar ‘overbediering’ niet wordt genoemd als een van de oorzaken van dreigende watertekorten. Er is veel aandacht voor particulier watergebruik terwijl dit minder dan vijf procent van het totale gebruik is.

Dagelijks moeten wereldwijd 7,5 miljard mensen, maar ook 70 miljard veedieren, van water en voedsel worden voorzien. De Verenigde Naties bestempelen de veehouderij als “een belangrijke speler in het toenemende watergebruik” en een dierenrechtenorganisatie (PETA) schrijft: “Er zijn 50 badkuipen water nodig voor de productie van één biefstuk”.

Voor de productie van een hamburger is 2.500 liter water nodig, evenveel als voor twee maanden douchen. Voor 450 gram rundvlees is 9.500 liter water nodig, voor 450 gram kip is 1.800 liter water nodig, voor 450 gram kaas is er 3.400 liter water nodig en voor een liter koemelk is 800 liter water nodig. Deze onthutsende cijfers leren dat er bij de keuze voor een volledig plantaardig voedingspatroon vierduizend liter water per persoon per dag kan worden bespaard. Bij een gezin van vier betekent dat een besparing van 16.000 liter per dag.

Om de hete brij heen

Wat betekent een waterbesparend advies zoals ‘het niet sproeien van je gazon’ als een barbecue in dezelfde tuin tien- tot honderdduizenden liters water kost? Waar de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Wereldvoedselorganisatie (FAO) de industriële veeteelt als een van de belangrijkste oorzaken van de drinkwatercrisis aanwijzen, kunnen wij niet langer om de hete brij heen blijven draaien en zullen het effect van onze eetgewoonten op het watergebruik moeten erkennen om noodzakelijke culturele veranderingen in gang te zetten.

Waar we hopen dat iedereen zal gaan kiezen voor plantaardige boven dierlijke proteïnen, verwachten van een verantwoordelijke overheid dat ze deze verandering niet alleen zal steunen en propageren maar dat ze haar beleid zal baseren op deze transitie.

Argumenten genoeg

Want de veeteelt blijkt niet alleen een van de belangrijkste oorzaken van de drinkwatercrisis, ook is het verantwoordelijk voor de uitstoot van 51 % van alle broeikasgassen en speelt dus een hoofdrol bij de klimaatverandering. Verder is de industriële veeteelt de belangrijkste oorzaak van de vernietiging van regenwouden zoals de Amazone en van de verwoestijning van een derde van de aarde.

Met een verandering van eetgewoonten maken we land vrij voor de natuur, voor het planten van bossen, beschermen we de bio-diversiteit, verbeteren we onze gezondheid, reduceren we het enorme gebruik van antibiotica in de veeteelt, besparen we op water en verminderen de uitstoot van broeikasgassen. En, wat ons betreft het allerbelangrijkste argument voor de verandering van eetgewoonten: we maken een einde aan het gruwelijke dierenleed in de industriële veeteelt. Dit leed is nergens voor nodig, een volledig plantaardig dieet kan in alle noodzakelijke voedingsstoffen voorzien.

Matty Vroegop en Ed Schoonveld uit Groningen zijn beeldend kunstenaar.

menu