Opinie: 'Gebruik mondkapjes in het openbare leven'

Een medewerker van een Turkse supermarkt in Groningen draagt een mondkapje en handschoenen. Niet zo zeer om zichzelf te beschermen tegen het coronavirus maar meer dat hij niet wil dat zijn klanten eventueel besmet raken. Foto Kees van de Veen

Gebruik van mondkapjes in het openbare leven, met gratis uitdeling en goede instructie, is voor de langere termijn aan te raden. Snel de productie opvoeren dus.

Nederland moet momenteel belangrijke afwegingen maken. Enerzijds is er een algemeen gevoelde noodzaak om kwetsbare ouderen en jongere pechvogels te beschermen tegen Covid-19. Anderzijds heeft de ‘intelligente lockdown’ effecten die met de dag groter worden: contactonderwijs, cultuur en sport liggen bijna geheel plat en de economie draait slechts voor de helft. Het is manoeuvreren tussen twee kwaden. En de inzet is hoog. De medische situatie kan weer verergeren als we de teugels te ver laten vieren. Of de maatschappij lijdt sociaal-economisch nog meer bij langere handhaving van de intelligente lockdown. We moeten gaan kiezen voor een uitgebalanceerde mix van verschillende benaderingen, met de minst mogelijke persoonlijke en maatschappelijke schade.

In deze mix zijn in Nederland tot nu toe de mondkapjes voor gebruik in het openbare leven niet meegenomen. En dat vinden wij een grote vergissing.

Bescherming aan de bron

De voordelen van mondkapjes zijn groot: een veel betere bescherming tegen virusverspreiding aan de bron. Dat is de kern: bescherming aan de bron. Geen 1,5 meter-regel, maar een 1,5 centimeter-regel. Laat de virusdeeltjes van een besmet persoon niet ontsnappen. Niet naar anderen maar ook niet naar winkelwagentjes, liftknopjes, collegebanken en wat al niet meer.

Met mondkapjes zijn we de virussen te slim af en daarom verdienen ze een belangrijke plaats in welke ‘open up’-strategie dan ook. Als iedereen ze in één ruimte draagt, kan niemand meer besmet worden.

Het zit op dit moment nog niet in ons Nederlandse gedrag, maar dat kan bliksemsnel veranderen. Gratis uitreiking bij een treinstation, bij een bus, bij een collegezaal, bij een supermarkt, op de werkvloer, in de rechtbank. In alle situaties waar we ons veilig willen voelen en het risico op terugval in de pandemie willen tegengaan. Vooral ook in de herfst als het griepseizoen er weer aan komt.

Onrealistisch

De 1,5 meter-economie is op zich een prima strategie, maar is in de concrete uitvoering vaak niet goed mogelijk of onveilig. De FNV waarschuwde daar op 10 april voor. Het is onrealistisch om dit niet onder ogen te zien.

We zeggen natuurlijk niets nieuws. George Gao (de Chinese Jaap van Dissel) stelde onlangs ,,dat de grootste vergissing in Europa en de VS is dat men er geen mondkapjes draagt”. Diverse overheden zijn inmiddels om. In Oostenrijk en Tsjechië voert de overheid het uit. Duitsland en de VS beginnen ermee. Elk land doet het op zijn eigen manier. Voor Nederland zou de Oostenrijkse manier volgens ons een goede optie zijn: het gratis uitdelen van wegwerp- dan wel herbruikbare mondkapjes op gedefinieerde tijdsgebonden plaatsen: supermarkten, winkels, collegezalen, openbaar vervoer, en in werksituaties waar de 1,5 meter-economie niet goed genoeg mogelijk is.

Bezwaar niet steekhoudend

Het bezwaar van het RIVM dat we mondkapjes verkeerd kunnen gaan dragen vinden we niet steekhoudend. In een land waar we hebben leren fietsen, schaatsen en autorijden lijkt ons het leren hoe je een mondkapje op en af doet toch niet zo erg moeilijk. Vandaar dat we pleiten voor goede en permanente voorlichting in alle media en op alle plekken waar ze worden uitgereikt.

Maar de huidige schaarste in de zorgsector dan? Voor de korte termijn is het natuurlijk de allereerste prioriteit dat ze dáár beschikbaar komen. Gelukkig wordt de productie in China momenteel snel opgeschaald en passen in Nederland en Duitsland fabrieken hun productielijnen aan.

Het gebruik van mondkapjes zoals wij ons dat voorstellen is echter voor de langere termijn, voor de komende maanden, misschien wel de komende jaren. Daarom moet de productie zo snel mogelijk verder worden opgevoerd zodat mondkapjes op veel meer plaatsen beschikbaar komen. Met import uit het buitenland, maar vooral met een grote productie in eigen land. Er zijn genoeg ondernemers en particulieren die staan te trappelen om verder mee te helpen.


Dolph Kessler uit Oentsjerk is planoloog en fotograaf, Jan Kessler uit Leiden is immunoloog; op hun website www.mondkapjesookhierbesafe.nl lichten ze hun zienswijze nader toe.

menu