Opinie: Honderd kerncentrales in Nederland? Hoeveel daarvan komen er dan in de Eemshaven?

De kerncentrale in Borssele: goed voor 1 procent van de Nederlandse energiebehoefte. Foto archief GPD

Is kernenergie een betere oplossing dan windmolens en zonneparken? De bezwaren zijn nog steeds niet opgelost.

GroenLinks Veendam is verdeeld over kernenergie. Trevor Mooijman, gemeenteraadslid voor deze partij, ziet kernenergie als oplossing voor wat hij noemt de verrommeling van het landschap door windmolens en zonnepanelen. Hij wil erover nadenken en ik hoop dat onderstaande feiten hem daarbij kunnen helpen.

Borssele

De kerncentrale Borssele startte in oktober 1973 en mag tot eind 2033 in bedrijf blijven. Deze kerncentrale is goed voor 1 procent van het totale Nederlandse energiegebruik. Kernenergie als dé oplossing voor het energieprobleem zou dan betekenen 100 kerncentrales in Nederland. Nu kan Mooijman tegenwerpen dat in Frankrijk, weliswaar met grote vertraging en sterk oplopende kosten, kerncentrales worden gebouwd die drie keer zo groot zijn als Borssele. Enig naspeuren leert echter dat de kernindustrie terug wil naar kleinere kerncentrales omdat die goedkoper zouden zijn.

Overigens, hoeveel van die honderd kerncentrales zouden dan aan de Eemshaven moeten komen? Immers, de Eemshaven als plaats voor de bouw van nieuwe kerncentrales ligt al lange tijd vast. Het zullen vast geen kerncentrales zijn op basis van thorium, want die zijn niet voor het jaar 2050 te koop.

Uitstoot CO2

Mooijman wil om de klimaatdoelstellingen te kunnen halen kernenergie niet uitsluiten. Het gaat dan om de uitstoot van het broeikasgas CO2. Als we met alle onderdelen van het productieproces rekening houden is de uitstoot van dit broeikasgas per kilowattuur bij kernenergie echter 15 keer zo groot als bij windenergie.

Onverzekerd

Een punt om over na te denken vind ik ook de manier waarop de schade bij kernongevallen geregeld is. Wie de kleine lettertjes van de schadeverzekering bestudeert, komt ook een paragraaf tegen over schade die niet gedekt wordt. Behalve oorlog wordt ook schade ‘veroorzaakt door of samenhangend met atoomkernreacties’ niet gedekt. Deze uitsluiting is niet toevallig. Er is namelijk een afspraak tussen de verzekeringsmaatschappijen dat zij niemand individueel zullen verzekeren tegen de risico’s van kernenergie. Blijkbaar vinden verzekeringsmaatschappijen kernenergie een te groot risico en te onveilig. Een tip voor Mooijman: lees uw schadeverzekering en neem contact op met de verzekeringsmaatschappij.

Opslag in zoutkoepels

Dan de kwestie van de opslag van kernafval. Al vanaf 1976 zijn zoutkoepels in Noord-Nederland in beeld voor deze opslag. het gaat om Ternaard in Friesland, Pieterburen en Onstwed­de in de provincie Groningen, Schoonloo en Gassel­te-Drouwen in Drenthe en de minder zekere zoutkoepels Hooghalen en Anloo in Drenthe. Wat betreft de plannen voor opslag in zoutkoepels was Duitsland het grote voorbeeld voor Nederland. Echter, in de zoutkoepel Asse in de Noord-Duitse deelstaat Nedersaksen zijn tot 1978 zo’n 126.300 vaten radioactief afval opgeslagen. De opslagmijn dreigt nu in te storten en vol water te lopen. Het plan is om de vaten weer op te graven. Dat kost 3,5 miljard euro. De Duitse overheidsinstantie Bundesgesellschaft für Endlagerung (BGE) heeft op 28 september 2020 Gorleben na 40 jaar onderzoek van de lijst geschrapt omdat deze zoutkoepel niet voldoet aan de geologische criteria. Het onderzoek heeft 1,6 miljard euro gekost. De opslag in zoutkoepels schiet dus niet erg op.

Twijfel

In Nederland wordt vaak verwezen naar Finland waar de opslag in graniet veilig zou zijn, in 2023 zou kunnen beginnen en 3 miljard euro zou gaan kosten. Finland heeft hetzelfde concept voor de eindberging van radioactief afval als Zweden. In 2018 heeft het Zweedse Hof voor Land en Milieu het opbergplan echter in twijfel getrokken omdat de veiligheid niet is aangetoond. De Zweedse kernafvalorganisatie MKG bracht in oktober 2020 een rapport uit dat des te duidelijker maakte dat de opslag niet veilig is.

Dit alles roept de vraag op of het moreel verantwoord is kernafval te maken. Immers, onder meer Zwitserland en Duitsland gaan ervan uit dat een veilige opslagperiode van een miljoen jaar gegarandeerd moet zijn. Hoe kan iemand dat ooit garanderen?


Herman Damveld is zelfstandig onderzoeker en publicist over (kern)energie.

menu