Opinie: Kaalslag dreigt voor klassieke muziek in Groningen

Een concert tijdens het Peter de Grote Festival. Foto: Duncan Wijting

De Groninger Kunstraad plaatst met haar advies ‘Op steviger grond’ de klassieke muziek in provincie en gemeente Groningen op drijfzand. De meeste instellingen en gezelschappen krijgen in het advies lof maar geen steun.

De Groninger Kunstraad wil een stevige basis voor de culturele infrastructuur en de verbinding van kunst met de samenleving. Mooi, wie kan daar tegen zijn? Maar in werkelijkheid dreigt het fundament onder de sector te verdwijnen. Zonder verklaring of afweging. Ja, de Kunstraad constateert in haar advies voor de komende vier jaar dat voor klassieke muziek het aanbod uit evenwicht raakt. „Ook het enige festival voor nieuwe muziek valt hierdoor tot onze spijt buiten de boot.” Krokodillentranen, die de Kunstraad zélf had moeten en kunnen voorkomen.

Unieke keten in de klassieke muziek

Noord-Nederland heeft een unieke keten van instellingen in de klassieke muziek. Een zeer goed beoordeeld rijksgesubsidieerd Noord Nederlands Orkest, een hoog gewaardeerd en internationaal zeer goed aangeschreven Prins Claus Conservatorium, waardevolle instellingen als het Haydn Jeugd Strijkorkest, het Luthers Bach Ensemble, het Kamerorkest van het Noorden en goed bezochte evenementen zoals het Peter de Grote Festival en het Soundsofmusic Festival. Een aansprekende programmering in concertzalen en op kleine locaties maken het spectrum compleet. In die keten versterken de instellingen elkaar. De Kunstraad snijdt er echter een aanzienlijk deel uit weg met grote gevaren voor het klassieke-muziekleven.

Fatale kettingreactie

Wanneer gemeente en provincie dit advies volgen, ontstaat een fatale kettingreactie. Het zal straks in de zomer stil zijn in de kerkjes, zalen en andere podia in Groningen; muzikaal talent wordt in de steek gelaten en het Prins Claus Conservatorium en het NNO raken in een gevaarlijk isolement.

De instellingen die de Kunstraad nu in acuut gevaar brengt, zijn van groot belang voor het ontdekken en begeleiden van talent uit Noord-Nederland. De allerjongsten zetten hun eerste stappen in het Haydn Voorbereidend Strijkorkest, stromen door naar het Haydn Jeugdstrijkorkest, beginnen een studie aan het Prins Claus Conservatorium en kunnen tenslotte als professionele musici terecht bij de festivals en gezelschappen van eigen, Groninger bodem. Uit die keten kun je niet zomaar een of meer schakels verwijderen. Moet het Conservatorium zijn studenten voortaan voornamelijk uit het buitenland halen? Moeten het NNO en het publiek het straks vrijwel zonder noordelijk talent stellen?

Hoe kan Paul de Rook, cultuurwethouder van de gemeente Groningen, in dit licht straks nog met overtuiging ambassadeur van de campagne Meer muziek in de klas zijn? Doel: alle leerlingen in het basisonderwijs structureel in contact brengen met muziek, in de breedste zin van het woord. Maar wie maakt dan straks die muziek? De muziekscholen zijn al bijna volledig wegbezuinigd; nu lijken in onze regio de instellingen en ensembles aan de beurt. Dat mag de City of Talent toch niet laten gebeuren?

Positieve adviezen, maar geen subsidie

Het merkwaardigste van de adviezen van de Kunstraad is dat hij positief is over hetgeen de instellingen in de klassieke muziek voor het voetlicht brengen. Er is, aldus de Raad, sprake van veel vakmanschap, bewezen kwaliteit, een voedingsbodem voor de ontwikkeling van talent, een gezonde bedrijfsvoering en goede bijdragen aan de muziekcultuur in de hele provincie.. Maar toch krijgen vrijwel alle kleinere organisaties een B-advies (wel goed, geen geld).

Het voortbestaan van de instellingen die nu achter het net dreigen te vissen, komt bij uitvoering van dit advies in acuut gevaar. Voor sommige gaat het om een derde van de begroting! En dat in een tijd dat private partijen niet bereid of in staat zijn de gaten te vullen die zullen ontstaan als de Kunstraad zijn zin krijgt. Ook landelijke fondsen zullen dat niet compenseren, want die kijken altijd eerst wat de regio doet. Gevolg: talenten kunnen zich niet of onvoldoende ontwikkelen. Conservatorium en Noord-Nederlands Orkest komen alleen te staan. Het aanbod verschraalt. Musici, die afhankelijk zijn van een gevarieerde beroepspraktijk (lesgeven, spelen bij diverse opdrachtgevers en zelfstandig) kunnen hier straks geen droog brood meer verdienen.

De politiek is aan zet

Gelukkig moeten onze politici en bestuurders de echte keuzes maken. De organisaties voor klassieke muziek doen een krachtig beroep op hen om dit rampzalige advies niet te volgen en te kiezen voor een blijvend krachtige en bloeiende sector klassieke muziek in Noord-Nederland.

Ingeborg Walinga , Algemeen Directeur Noord-Nederlands Orkest; Henk Pijlman , Voorzitter College van Bestuur Hanzehogeschool; Harrie van den Elsen , Dean Prins Claus Conservatorium; Deddo Houwen , Voorzitter Stichting Peter de Grote Festival; Ton Kee , Voorzitter Luthers Bach Ensemble; Teodora Nedyalkova en Guillem Cabré Calabre, Artistieke leiding Kamerorkest van het Noorden; Anton Buijs , Voorzitter Stichting Haydn Jeugd Strijkorkest

menu