Opinie: Klimaatprobleem vraagt ook om kernenergie

De kerncentrale in Borssele. Foto ANP/ROBERT VOS

Heeft Nederland honderd centrales nodig als het voor kernenergie kiest, zoals Herman Damveld stelt? Zijn bewering vraagt om de kritische kanttekeningen.

Borssele is sinds 1973 een leverancier van CO2-vrije elektriciteit en behoort bij de 25 procent beste in de wereld. De 1 procent die de centrale volgens Herman Damveld ( DVHN , 14/11) bijdraagt aan het energiegebruik lijkt weinig (omdat hij refereert aan het totale Nederlandse energiegebruik, dus ook voor verwarming, warm water en transport). Als je het relevante vergelijkingskader neemt: het is zo’n 3 à 4 procent van de totale elektriciteitsproductie in Nederland en het betreft zo’n 15 procent van de hier CO2-vrij opgewekte elektriciteit. Die ene kerncentrale in Borssele genereert net zoveel elektriciteit in een jaar als een windmolenpark dat ongeveer de oppervlakte van de provincie Zeeland (of Groningen) zou moeten hebben. Borssele heeft tot nu toe meer dan de helft van alle CO2-vrije elektriciteit in Nederland opgewekt.

Lariekoek

Damveld houdt wel van dramatiseren, want die vergelijking met het totale energieverbruik maakt het hem mogelijk te schrijven over ’100 kerncentrales die nodig zouden zijn’, lariekoek natuurlijk. Iedere verstandige energie-beleidsmaker gooit niet al zijn eieren in één mandje, het wordt een mooie robuuste mix van windenergie (land en zee) en zon en als ze komen, enkele kerncentrales op de daarvoor aangewezen industrieterreinen (Borssele, Maasvlakte en Eemshaven). Je mag verwachten zo’n 70 procent aan wind- en zonenergie samen en de resterende 30 procent voor een belangrijk deel kernenergie.

Groot en klein

Damveld loopt wat scheef voor de nucleaire sector uit met zijn bewering dat die meer gaat voor kleine reactoren en niet (meer) voor de grotere van zeg 1000-1500Mw. In de Verenigde Arabische Emiraten worden vier kerncentrales gebouwd van zo’n 1500MW elk, de eerste daarvan levert al elektriciteit.

De nucleaire sector gaat voor én, én, én, want de markt vraagt om verschillende typen. Zo denkt men in Canada aan kleine reactoren van zeg 50Mw om die te kunnen plaatsen bij kleinere leefgemeenschappen ver van het dichter bevolkte deel van Canada, zodat de vervuilende diesel/olie gedreven kleine centrales weg kunnen. Thoriumcentrales zijn ook in ontwikkeling, als die in 2040 op de markt komen zou dat mooi zijn. Overigens prima natuurlijk want we hopen toch allen dat er ook een leven is na 2050.

De CO2-voetafdruk van kerncentrales is heel klein (eigenlijk alleen bij de bouw) en ligt in de orde van grootte als die van wind- en zonenergie.

Schadevergoeding

Damveld snijdt een goed punt aan: hoe is de verzekering geregeld? Welnu er is een heel stelsel van verzekeringen voor de nucleaire sector, waarin ook een rol voor de staat. Niet zo vreemd, want sommige calamiteiten zijn nu eenmaal zo groot dat de staat moet inspringen. Denk aan schade van overstromingen. Nederland heeft met andere West-Europese landen het Internationale Verdrag van Parijs gesloten waarin de afspraken zijn vastgelegd hoe een individu zijn schade vergoed krijgt.

Opslag

Dan het radioactief afval. In Nederland hebben we een ‘tijdelijke’ opslag voor honderd jaar geregeld bij COVRA, te Borssele. Na zo’n honderd jaar is de radioactiviteit sterk verminderd. Er is nog voldoende tijd om de eindkeuze te maken waar en hoe de eindopslag zal geschieden. Dat zal overigens niet in zoutlagen zijn, maar vermoedelijk in daarvoor geschikte kleilagen. Ook hier worden de wetenschappelijke inzichten gevolgd. Uiteraard wordt er veel internationaal onderzoek naar gedaan, omdat zelfs als je geen kerncentrales hebt er radioactief afval moet worden opgeborgen. Bijvoorbeeld het afval dat ziekenhuizen produceren vanwege de behandeling ven kankerpatiënten.

Inmiddels heeft het instituut dat in Duitsland verantwoordelijk is voor het realiseren van een eindopslag, een deskundigen-rapport uitgebracht, waarin een kleine honderd locaties zijn aangegeven waar radioactief afval voor tenminste een miljoen jaar een goede eindberging kan krijgen. De eindkeuze is gepland voor 2030. Daarmee is Damvelds morele kant ook beantwoord.

Ik ben van mening dat het vrijwel zekere klimaatdrama dat gaat ontstaan als we niet tijdig de energietransitie hebben gerealiseerd, de uiterst kleine onzekerheid die nog aanwezig zou zijn met betrekking tot het radioactief afval in belangrijkheid ver overstijgt.


George Verberg is voorzitter van de Initiatiefgroep Kernenergie? De Initiatiefgroep wil kernenergie volwaardig meegenomen zien worden in de discussie en beleidsvorming over hoe het beste de energietransitie kan worden gerealiseerd.

menu