Opinie: Laat jarige VN niet in de kou staan

Project van Merlijn Twaalfhoven op Cyprus, uitgevoerd met steun van de Verenigde Naties.

De Verenigde Naties bestaan 75 jaar en het lijkt ons weinig te doen. De VN werden opgericht na een immense crisis, de Tweede Wereldoorlog. Nu het opnieuw crisis is, moeten we grote idealen tastbaar maken.

Wat de Verenigde Naties doen, is voor veel mensen abstract en ver weg. Wie heeft er van de zeventien SDG’s gehoord? Dit zijn zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen voor 2030. Eigenlijk alles wat ertoe doet, komt aan bod. Van armoede, via gezondheidszorg naar gezond leven in de zee en rechtvaardige, democratische systemen. Het zijn doelen om blij van te worden. Toch is er geen feest gevierd toen ze in 2015 werden aangenomen. Er heerst een rare leegte. Ook nu de VN 75 jaar bestaan, lijken we niet te weten wat er te vieren valt.

Grote offers

Toen de VN werden opgericht, waren vrede en democratie geen abstracte idealen, maar zaken waarvoor grote offers gebracht waren. Nu is er opnieuw een offer nodig. We zullen onze zekerheden en vanzelfsprekendheden moeten loslaten om klimaatverandering, het uitsterven van diersoorten en alle grillige gevolgen hiervan af te wenden. Een dergelijk offer breng je niet vanwege een rapport, beleidsstuk of een onrustbarende grafiek, maar omdat je naar verandering smacht en je liever je dagelijkse comfort opgeeft dan doorgaat op de huidige weg.

Is er iemand die ons kan laten voelen wat er op het spel staat? Wie vertelt het verhaal van onze generatie, wie laat ons een toekomst zien? Wie vraagt er wat eigenlijk een goede wereld is?

Verlangen naar een goede wereld

De zeventien duurzame doelen vertellen op zich helder wat er moet gebeuren. Maar politici kunnen vaak niet over hun herverkiezing heen kijken, grote bedrijven moeten naar hun aandeelhouders luisteren, wetenschappers zijn afhankelijk van goede journalistiek om hun inzichten op de radar te brengen en de media zitten met een publiek dat vooral met korte termijn opwinding en verontwaardiging bezig is.

We zijn daarom afhankelijk van creatieve, vrije en vindingrijke mensen die hun verbeeldingskracht, hun vermogen om schoonheid te zien, om te spelen en te dromen, kunnen delen. Met kunst, muziek en verhalen worden de emoties en gevoelens van mensen aangesproken en kan het verlangen naar een goede wereld tastbaar worden. Er kan een perspectief ontstaan van wat die duurzame en rechtvaardige realiteit zou kunnen zijn.

Repareren

Ik zeg niet dat we met beeldhouwkunst, modern ballet of vrije expressie een brandend regenwoud kunnen blussen. En klassieke muziek op de autoradio maakt uitlaatgas niet minder giftig. Toch zit er achter al deze pijnlijke en verdrietige problemen iets wat we wel degelijk kunnen repareren. De chaos van deze tijd waarin de VN sprakeloos lijken te zijn is het gevolg van een wereldbeeld waarin belangen, waarden en idealen versnipperd zijn. Door te denken dat wij, mensen, afgezonderd zijn van de natuur, van elkaar, van andere landen of andere groepen, ontbreekt er een verhaal van samenhang. Er is geen idee van wat heelheid is.

Crisis

Dat gebrek brengt ons in een crisis waarover je niet leest in de krant, maar die wel compleet binnen de invloed ligt van iedereen met creatieve ideeën en verbeeldingskracht. Het is de crisis die je ervaart als je de verontwaardigde heisa in talkshows hoort, de stroom aan informatie in nieuwsmedia ziet langskomen, wanhopige televisiespotjes van goede doelen bekijkt of een politiek debat over islamisering of discriminatie wilt volgen. Er mist iets, het voelt kaal. Er heerst een idealencrisis.

Verbeeldingskracht

We kunnen ons niet langer permitteren onze waarden, dromen en idealen te laten sluimeren. De prachtige duurzame doelen van de VN zullen we daarom niet langer moeten zien als iets dat van ver weg of hogerhand komt, maar als een kader waarbinnen al onze betrokkenheid en creativiteit nodig is. Alleen met verbeeldingskracht, schoonheid en spel kunnen we een uitweg vinden uit ons functionele en resultaatgerichte systeem, idealen de ruimte geven en de ambities van de VN een plek geven in het hart van de samenleving.

Merlijn Twaalfhoven is creatief onderzoeker van maatschappelijke problemen. Hij is oprichter van The Turn Club. De tekst is een bewerking van een gedeelte uit het boek: ‘Het is aan ons, waarom we een kunstenaarsmindset nodig hebben om de wereld te redden’. Zie ook https://merlijntwaalfhoven.com/hetisaanons

menu