Opinie: Leg ombouw Ring Zuid stil tot er duidelijkheid is over aanpak en kosten

Werkzaamheden voor de bouw van de nieuwe Zuidelijke Ringweg. Foto: Frits Poelman

De moeizaam verlopende ombouw van de zuidelijke ringweg van Groningen moet worden stilgelegd tot er meer duidelijkheid is over de juiste aanpak en de overschrijding van de kosten.

De ombouw van Ring Zuid gaat honderden miljoenen meer kosten dan aanvankelijk begroot. Hoe groot de strop precies zal zijn is nog altijd niet bekend. Net zoals nog steeds niet bekend is hoe lang het werk nog gaat duren, en wie de extra kosten gaat betalen. Deze onzekerheid duurt inmiddels bijna twee jaar! Drie maanden na de start van de werkzaamheden in de zomer van 2018 liet de aannemer weten dat het allemaal veel langer ging duren en veel duurder werd. Onder andere hierdoor ontstond er allerlei gedoe en wantrouwen tussen opdrachtgever en aannemer, waarop er een speciale commissie onder leiding van de Delftse professor Marcel Hertogh aan het werk ging om de plooien weer glad te strijken. In december 2018 bracht Hertogh rapport uit. Partijen hadden elkaar diep in de ogen gekeken en het zou allemaal weer goed komen! De aannemer mocht door met het werk. En hoeveel het dan allemaal ging kosten, dat zouden we dan wel zien. Twee jaar later weten we het nog steeds niet. Wat we helaas al wel weten, is dat de kosten zodanig uit de hand zijn gelopen dat de spoorlijn Veendam–Stadskanaal, de verbetering van de spoorlijn naar Leer en de verdubbeling van de N33-midden waarschijnlijk niet volgens plan kunnen doorgaan. Het geld dat daarvoor opzij was gezet moet naar de ringweg.

De oppositiepartijen in Provinciale Staten vinden deze gang van zaken onacceptabel. Daarom zullen zij op 30 september in de vergadering van Provinciale Staten vragen zo snel mogelijk een strategie uit te werken om het project stil te leggen en geen verdere verplichtingen aan te gaan totdat er helderheid is over 1) hoe het project verder gaat, 2) hoeveel het uiteindelijk gaat kosten en 3) wie het gaat betalen.

Hoe verder?

Om kosten te besparen wil de aannemer de tunnelbakken grotendeels droog uitgraven, waarbij het grondwater moet worden weggepompt. Dat brengt risico’s met zich mee voor verdroging (Sterrebos) en verzakking (Oosterpoort). Nog altijd is voor deze methode geen definitieve vergunning afgegeven. Een ander complex onderdeel is de ombouw van het Julianaplein. Nog onbekend is welke risico’s hier op de loer liggen. Bovendien kunnen we de vraag stellen of dit kostbare onderdeel niet wat eenvoudiger en goedkoper kan. Dit mede in relatie tot de plannen voor de westelijke ringweg, waarmee de verkeersdruk op Ring Zuid mogelijk flink kan verminderen.

Hoeveel gaat het kosten?

Ruim vier jaar na de oorspronkelijke aanbesteding is nog altijd niet uitgerekend hoeveel het project uiteindelijk gaat kosten. De conclusie moet zijn dat de aannemer kennelijk nog steeds niet weet hoe hij de klus moet aanpakken en dus ook niet kan uitrekenen wat het kost. Inmiddels werkt de aannemer wel gewoon door, stuurt zijn rekeningen en krijgt zijn geld. Maar waar het ophoudt weet nog niemand. Dat kan natuurlijk niet.

Wie gaat het betalen?

Over de verdeling van de meerkosten zijn aannemer en opdrachtgever nu al twee jaar in onderhandeling. Volgens het contract moet de aannemer gewoon de klus klaren voor het oorspronkelijk overeengekomen bedrag. ‘Maar de wereld is niet zwart wit’, aldus verantwoordelijk gedeputeerde Gräper. Maar hoe grijs willen we het hebben? In het Amsterdamse project Zuidasadok dat met vergelijkbare problemen kampte, betaalt het rijk de meerkosten. Waarom gebeurt dat in Groningen niet ook?

Maak het project beheersbaar

Onze conclusie is dat aannemer en opdrachtgever project Ring Zuid niet onder controle hebben. Het is te groot en te ingewikkeld. De oplossing zit erin het project weer beheersbaar te maken. Ook bij het Zuidasdok in Amsterdam is hiervoor gekozen: opsplitsen in deelprojecten, per deelproject nog eens goed kijken naar noodzaak, nut, ontwerp en techniek, en dan per deelproject aanbesteden. Dat kan ook heel goed bij Ring Zuid. Dat creëert ook mogelijkheden om sommige onderdelen op te schuiven, en samen met de regio zorgvuldig af te wegen waaraan we ons geld besteden.

In de openbaarheid

De oppositiepartijen in Provinciale Staten willen antwoord op hun vragen om er vervolgens in het openbaar over te discussiëren. Samen met de regionale bestuurders die zich ook grote zorgen maken. Het college weigert dat nu toe. Op 8 juli zijn de partijen die beloofden niks verder te vertellen vertrouwelijk geïnformeerd over ‘de hoofdlijnen’ van het akkoord dat er met de aannemer zou zijn. Toen met de belofte dat er enkele weken later een uitwerking zou volgen. Daar is dus opnieuw niks van terecht gekomen. Op de twee weken terug gestelde vraag hoelang we nog geduld moeten hebben, kwam geen antwoord. Mevrouw Gräper: ‘Alles wat ik zeg kan het dunne vertrouwen schaden, dus ik zeg niks.’ Voor ons heeft de geheimzinnigheid al veel te lang geduurd. Tijd voor duidelijkheid.

Kees Frenay (SP), Daniël Osseweijer (Forum voor Democratie), Ton van Kesteren (PVV), Leendert van der Laan (Partij voor het Noorden0, Bram Schmaal (Groninger Belang), Ankie Voerman (Partij voor de Dieren) en Johan ten Hooven (50+).

menu