Opinie: Nieuwe maakeconomie vraagt om goede scholing

Werkplaats van Technologies Added in Emmen. Foto: - fotograaf

De regio Emmen-Coevorden-Hardenberg ligt niet aan de rand van Nederland, maar ik het midden van een Nederlands-Duitse maakregio. Daarbij passend onderwijs is van levensbelang.

‘Aan de rand van het land is sprake van verval’. Dat constateert journalist en geograaf Floor Milikowski (DVHN, 4/6). En ze noemt daarbij specifiek gebieden als Delfzijl en Emmen. Ze schrijft in haar boek Klein land met verre uithoeken dat dit verval het gevolg is van keuzes in de jaren tachtig. ‘ Don’t back the losers, but pick the winners ’, vond de commissie onder leiding van ex-Shelltopman Wagner, die daarmee typische maakregio’s zoals Emmen-Coevorden-Hardenberg automatisch op achterstand zette ten gunste van de universitaire kenniscentra en de Randstad: op naar een kenniseconomie. Daarin was geen prominente plek voor Zuidoost-Drenthe weggelegd.

Kansen

Niet afschrijven maar aanpakken en doen, hebben we daar in de regio Emmen-Coevorden-Hardenberg van gemaakt. Kijken vanuit een nieuw perspectief naar kansen. Niet aan de rand van het land, maar midden in een Nederlands-Duitse maakregio. Het bruist in ons gebied van de innovaties. De maakindustrie die Wagner en de zijnen in de jaren tachtig in feite afschreven, gaat hier met bedrijven als bijvoorbeeld de Smart Factory ‘werkplaats’ van Technologies Added, Landes Highend Machining en Intergas een geheel nieuwe fase in. Net zoals er geheel nieuwe bedrijven ontstaan en producten worden ontwikkeld en geproduceerd op basis van biobased chemistry.

Het juiste moment

Juist nu worden grote veranderingen verwacht in productiestromen: we willen en moeten minder afhankelijk worden van het verre buitenland. Dat ‘juiste moment’ van nu, moeten we benutten en het samen als ondernemers, onderwijs en overheden versterken. Onze Emsländische buren spreken over hun regio als ‘Zuhause bei den Machern’ . De Dutch TechZone – de gemeenten Hoogeveen, Emmen, Coevorden en Hardenberg- spreekt over ‘regio van excellent vakmanschap’. Om de versterking samen als regio(‘s) te realiseren, is actie nodig. Wegverbindingen (de verbreding van de A28 en volledige verdubbeling van de N34 van Coevorden naar Groningen), spoorlijnen (de Nedersaksenlijn en de lijn Emmen-Rheine), maar ook ondergronds (glasvezel en energietransportnetwerken voor elektriciteit en waterstof). Conjunctuur volgt infrastructuur.

Beroepsonderwijs

Vanuit een toekomstgericht ondernemersperspectief is er nog een infrastructuur die we moeten versterken en die we in de regio moeten verstevigen en beter benutten: het beroepsonderwijs op zowel mbo- als hbo-niveau. Want ook - misschien wel juist - in de maakindustrie komt het niet alleen aan op handen, maar steeds meer op kennis. En die verandert nog snel ook. Daar moeten bedrijven, grote en ook kleinere, mee bezig. Ondernemers en onderwijs, gefaciliteerd door regionale overheden, moeten inzetten op praktische kennis, vooral op mbo 3 en 4 niveau. De noodzaak om kennis te blijven ophalen en als bedrijf te blijven vernieuwen, is een overlevingsvoorwaarde. Dat zei hoogleraar Jan Jonker tijdens een bijeenkomst in Assen. ‘Bedrijven die niet meegaan bestaan over vijf tot tien jaar niet meer’ . Het World Economic Forum schetst dat 42 procent van de competenties die medewerkers moeten hebben, de komende paar jaar gaan veranderen.

Kwetsbaarheid

Daar komt bij dat ons bedrijfsleven redelijk kwetsbaar is. Het blijkt uit de gegevens van project Duurzame Inzetbaarheid, zo doen we dat in Drenthe : Tekort aan goed geschoold personeel, een relatief laag opleidingsniveau, een lage arbeidsproductiviteit, onvoldoende kennis bij ondernemers om beleid te ontwikkelen, veel laaggeletterdheid en de waan van de dag overheersen (vooral bij veel kleinere bedrijven). We moeten dus vooral aan de slag met kennis. Zoals via het project Skills4Future, waarbinnen op de werkvloer regionale mkb-ondernemers en onderwijsontwikkelaars van de Drentse ROC’s en NHL-Stenden Hogeschool samen werken aan vraaggestuurde, praktijkgerichte opleidingsmodules voor het mbo.

Samenwerking

Samen dingen aanpakken biedt de mogelijkheid om kansen te pakken, maar ook te scheppen. Of het nu gaat om de lobby voor de Nedersaksenlijn, of het versterken en praktijkgericht vernieuwen van het beroepsonderwijs. Het draagt allemaal bij aan een toekomstbestendig en innovatief economisch klimaat dat ons minder afhankelijk maakt van anderen. En dat in een prachtige en ruime werk- en leefomgeving, goed bereikbaar vanuit alle windstreken en met goede voorzieningen. Laten niet teveel mensen in de Randstad dat ontdekken…. Wij willen aanpakken en doen!

Herman G. Idema is directeur-bestuurder van Ondernemend Emmen

menu