Opinie: Oosterpoort zonder pop heeft nog toekomst

Cultuurcentrum De Oosterpoort gaat als het aan de gemeente Groningen ligt plat over tien jaar.

Terwijl de concertzalen noodgedwongen maar mondjesmaat gevuld zijn, droomt Groningen van een nieuw concertgebouw. Maar is dat echt nodig?

Het is bizar: op het moment dat de zalen van vrijwel alle kunstinstellingen door de pandemie nauwelijks gebruikt worden, presenteert de gemeente haar plannen voor de plek van een nieuw cultuurgebouw. Die presentatie past natuurlijk in de bestuurlijke en ambtelijke planning, maar of het verstandig is nu naar buiten te treden is de vraag. Even bizar is het de plannen te tonen in De Oosterpoort dat mettertijd gesloopt zal worden, maar dat er zo op het oog van binnen nog uitstekend uitziet.

Oude vragen actueel

De Oosterpoort heeft z’n langste tijd gehad ... en dat wordt gezegd op een moment dat het nog zeker tien jaar zal moeten meegaan omdat pas na die periode het nieuwe gebouw beschikbaar is. Zolang blijft het uitgaven vergen. De huidige crisisomstandigheden en het feit dat dat nieuwe gebouw er pas ver in de toekomst is, maken oude vragen ineens weer actueel.

Voor velen met mij zal onduidelijk zijn welk accommodatiebeleid voor kunst en cultuur de gemeente heeft. Dat is om drie redenen van belang. Om welke investeringen gaat het, wat zijn de exploitatiekosten, maar daaraan voorafgaand: welke inhoudelijke noodzaak is er om nieuwe bouwplannen te maken?

Ad hoc

Van het Groninger Forum hebben we geleerd dat het gebouwd is om een planologische onaantrekkelijk binnenstadsgebied op te waarderen. Of dat gelukt is, is vers twee, maar cultureel is er weinig toegevoegd: een bioscoop, een bibliotheek en een stripmuseum werden verplaatst. De inzet was vijftien jaar geleden een heel andere … en hoeveel heeft het wel niet gekost. Op z’n minst zou er samenhang moeten zijn met andere ontwikkelingen zoals de herhuisvesting van het NNT, de locatie van Vrijdag – de instelling voor amateurkunstbeoefening – naast de muziekschool en de plannen van de Synagoge bijvoorbeeld. In de nieuwbouwplannen komt het CBK niet voor. Het DOT is een financiële misser voor de gemeente. Kortom: het beleid lijkt ad hoc terwijl het integraal zou moeten zijn om het financieel beheersbaar te houden.

Is nieuwbouw nodig?

Is de mededeling dat De Oosterpoort z’n langste tijd heeft gehad nog steeds geldig? Om die vraag te beantwoorden moet opnieuw onder ogen worden gezien waarin het gebouw tekort schiet - terwijl het nog tien jaar moet meegaan. Gezien de ontwikkelingen in het culturele veld mist het een grote zaal voor popevenementen, waarvoor de grote zaal te klein is, terwijl die door de afnemende belangstelling voor klassieke muziek te groot is. Noodzaakt dat tot een veel omvattende nieuwbouw? Zou een apart gebouw voor popevenementen naast een renovatie van de Oosterpoort niet eerder voor de hand liggen? En zouden voor zo’n voorziening niet alleen de genoemde locaties maar ook de Drafbaan, dat als festivalterrein wordt genoemd, niet in aanmerking kunnen komen? Met deze vragen worden oude discussies wellicht opgerakeld, maar het lijkt me nu wel het moment ze te stellen.

Klaas Swaak is oud-wethouder van de gemeente Groningen.

menu