Opinie: 'Geef basisinkomen aan inwoners krimpgebied'

Noord-Groningen.

Haal de kramp uit de krimp en geef inwoners van de de krimpgebieden in de provincie Groningen als proef vijf jaar lang een basisinkomen. Een noodzakelijke investering in de toekomst.

De problemen in de krimpgebieden van de provincie Groningen zoals vergrijzing, leegloop, werkloosheid en armoede maken fundamentele veranderingen noodzakelijk. Hierbij vragen we aandacht voor een sociaal economische innovatie voor de krimpgebieden Eemsdelta, Oost-Groningen en de gemeente Het Hogeland en roepen op tot een revolutionair experiment: een proefperiode van 5 jaar waar iedere bewoner fundamentele inkomenszekerheid krijgt.

Het basisinkomen, fundamentele waardering voor iedereen

Iedereen die ingeschreven staat in deze gebieden krijgt een basisinkomen, zonder inkomens- of vermogenstoets, een onvoorwaardelijk recht. Een basisinkomen dat geen onderscheid maakt tussen werkenden en werklozen, ouderen of jongeren. Maandelijks krijgt iedere inwoner automatisch, zonder de eis van tegenprestatie, een bedrag overgemaakt waar de basiskosten van het leven mee kunnen worden betaald.

Urgentie

Met de bedoeling het aansluitend in heel Nederland uit te rollen is deze test met het basisinkomen juist in de krimpgebieden van Groningen relevant. De gebieden zijn een voorbeeld van de steeds grotere kloof tussen achterblijvers en vooruitgang, tussen jong en oud, tussen rijk en arm. Stress en inkomensonzekerheid zijn het gevolg. Knelpunten op terreinen als wonen, onderwijs, zorg, mobiliteit en arbeidsmarkt domineren de regio. De vele voorbeelden van verdwenen voorzieningen zoals slooppanden, vervallen scholen, sluitende ziekenhuisafdelingen en fuserende onderwijsinstellingen tonen de tweedeling aan.

Een dergelijke proef is onvermijdelijk geworden in onze snel automatiserende, digitaliserende en robotiserende samenleving waar schaalvergroting lange tijd het toverwoord was voor vooruitgang. Waar banen niet meer de eenzijdige oplossing vormen voor een eerlijke verdeling van de welvaart en waar verstedelijking geen antwoord geeft op kansen- en inkomens ongelijkheid. Het is noodzakelijk voor een rechtvaardiger samenleving.

Nederland kent een groeiende groep armen: anderhalf miljoen Nederlanders leven in armoede en staan als zodanig geregistreerd, maar veel meer Nederlanders zakken bijna door het ijs, zij kunnen schulden nauwelijks meer voldoen en lasten amper dragen. Deze ongelijkheid tast de democratie aan. Zekerheden zoals die van een betaalbaar bestaan worden in de huidige situatie voorwaardelijk gemaakt en gemakkelijk weggenomen door een wantrouwende en innende overheid die burgers berooft van hun waardigheid.

Effecten

Er zijn al veel proeven met het basisinkomen gedaan. Testgroepen van Alaska tot Sri Lanka en van Canada tot Portugal. Overal verbeterde het welzijn, de voeding, de emancipatie, de hygiëne, de gezondheid en de scholing van deelnemers. Ook namen het huiselijke geweld én verslavingen aan verdovende middelen af. Nergens ging men minder werken, hooguit om te studeren en te zorgen. Ondernemingslust, creativiteit en zeer diverse woonvormen kwamen tot bloei. Bij onvoorwaardelijke waardering dalen stress, onzekerheid en angst én komt er energie vrij. Dit potentieel en deze positieve energie die in onze huidige samenleving worden onderdrukt zullen ongekende mogelijkheden aan het licht brengen. Gekoppeld aan de te verwachten instroom van nieuwe bewoners die willen profiteren van de inkomenszekerheid zullen voorzieningen ontstaan.

Verder zullen de krimpgebieden veranderen in onderzoeksgebieden, studiegebieden, waar wetenschap en politiek nationaal en internationaal aandacht voor zullen hebben. Krimpgebieden uit andere delen van Europa zullen de meetresultaten uit Groningen gebruiken voor beleid. Universiteiten en hbo-opleidingen zullen onderzoekprogramma's inrichten rondom dit 5 jaar durende experiment.

Betaalbaarheid

Het basisinkomen is betaalbaar. Het Nibud, ons Nationale Instituut voor Budgetvoorlichting, heeft dat met recente doorrekeningen nog eens aangetoond. Zowel de AOW, de bijstand, de kinderbijslag, de WW en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen kunnen samen met fiscale kortingen worden afgeschaft. Verder kan er bespaard worden op de bureaucratische uitkeringsinstanties die hun bestaansrecht ontlenen aan het controleren van burgers. Deze maatregelen leveren gezamenlijk genoeg op om in het basisinkomen te voorzien aldus het Nibud. Zo'n beetje iedereen (van de minima tot en met twee keer modaal ) zal flink profiteren van de invoering van het basisinkomen.

Besluit

Het is de hoogste tijd voor een radicale verandering, een investering in de samenleving, te beginnen in Groningen. We roepen politici, bestuurders en burgers op om het basisinkomen speerpunt van aandacht, beleid en actie te maken. Kies het onvermijdelijke.

Matty Vroegop en Ed Schoonveld uit Groningen vormen het beeldend kunstenaarsduo Vroegop/Schoonveld uit Groningen. Ze waren onder andere als gastdocent verbonden aan de AKI/ArtEZ Enschede en Minerva Hanzehogeschool Groningen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie