Opinie: Nederland na corona vraagt om een nationaal transitiefonds

Ondanks verruiming van de coronamaatregelen is het niet te verwachten dat de werkgelegenheid in de horeca op peil blijft. Foto: ANP

In verschillende bedrijfssectoren zullen de komende periode keiharde klappen vallen. Omdat er ook nog steeds vacatures in andere sectoren zijn, is een transitiefonds nodig.

De afgelopen weken is onze manier van leven drastisch veranderd. Waar tot voor kort toenemende werkgelegenheid en economische groei hoogtij vierden, zijn deze inmiddels abrupt tot stilstand gekomen. Tegelijkertijd lijkt individualisme te hebben plaatsgemaakt voor verbinding. Die mooie ontwikkeling schept de politieke verantwoordelijkheid om dit te koesteren. Nu het kabinet de eerste versoepelingen van de coronamaatregelen heeft afgekondigd en hardop speculeert over verdere verruimingen, is het tijd om na te denken over de toekomst. Over werkgelegenheid in de anderhalvemetersamenleving en de noodzakelijkheid van een nationaal transitiefonds.

Sectoren als de horeca worden hard geraakt

In verscheidene sectoren zullen de komende periode keiharde klappen vallen. De diepe zakken van Wopke Hoekstra en de laagdrempelige steunpakketten van Wouter Koolmees kunnen dat nooit volledig voorkomen. De horeca is hier een van de meest in het oog springende voorbeelden van. Het houden van anderhalve meter afstand verkleint de capaciteit van horecagelegenheden immers fors en het veel geopperde alternatief van mondkapjes lijkt niet te combineren met eet- en drinkgelegenheden. Zelfs in het scenario van een onverwacht snelle versoepeling is het onrealistisch om te verwachten dat de werkgelegenheid in deze sector op peil blijft.

Coronamaatregelen zijn giftige cocktail voor de economie

De afname van werkgelegenheid zal zich niet beperken tot de horeca. In een groot aantal sectoren is het zeer de vraag in welke mate banen behouden blijven. De economie krimpt en blijft naar verwachting voorlopig krimpen. Onze MKB-bedrijven zullen daar hard door getroffen worden. Het consumentenvertrouwen is nog nooit zo snel gedaald en de onzekerheid groeit bij veel zelfstandigen, werkgevers en werknemers. Al met al vormen de coronamaatregelen economisch gezien een giftige cocktail die forse werkloosheid in de hand werkt. Om die ogenschijnlijk onvermijdbare dreun zo goed mogelijk op te vangen, moeten we nu anticiperen en onorthodoxe maatregelen nemen.

Zet in op ontwikkeling kansrijke sectoren

Waar de werkgelegenheid in een aantal sectoren zal afnemen, is de vraag naar arbeidskrachten in andere sectoren groot. In de zorg en het onderwijs is het aantal vacatures al jaren riant en dit zal de komende jaren alleen maar verder toenemen. Ook in sectoren als de chemie, (duurzame) energie, ICT, maakindustrie en voedselvoorziening liggen grote kansen om door te groeien. Om de werkloosheid vanuit de sectoren die onder druk staan op te vangen en de werkgelegenheid in kansrijke sectoren in te vullen, is een transitiefonds nodig.

Hoe moet transitiefonds eruitzien?

Het Nationale transitiefonds moet steun bieden aan mensen die door de coronacrisis hun baan verliezen ondanks alle overheidsmaatregelen. Het fonds mag individuen eenmalig financiële steun geven; bijvoorbeeld voor (om)scholing naar een kansrijk beroep of verhuistoelagen. Deze eenmalige investeringen moeten ervoor zorgen dat mensen die tussen wal en schip dreigen te vallen snel een nieuwe baan kunnen vinden. Op deze manier kan werkloosheid zoveel mogelijk worden beperkt en neemt de schaarste aan arbeidskrachten in belangrijke sectoren af.

Het is nu of nooit

De urgentie om nu te starten met het inrichten van een nationaal transitiefonds is hoog. Alleen door dit tijdig te doen, kunnen we zoveel mogelijk mensen behoeden voor onnodig lange werkloosheid. Het is een utopie om te denken dat we alle bedrijven overeind kunnen houden, maar het is wel mogelijk om ons vroegtijdig en optimaal voor te bereiden op de arbeidsmarkt van de anderhalvemetersamenleving.

Robert de Wit is Statenlid voor het CDA in de provincie Groningen.

menu