Opinie: Ook het klimaat heeft corona

De coronacrisis zorgde al snel voor helder water in de kanalen van Venetië. Foto: Andrea Merola

In eerste instantie leek het erop dat het klimaat als grote winnaar uit de coronacrisis zou komen, maar de kans is groot dat de economie ongeremd voorrang krijgt.

In de tweede week van maart leek de hele wereld te veranderen in een film van Quentin Tarantino. SARS-CoV-2 werd officieel erkend als pandemie. In Italië liep het aantal coronadoden per dag op met duizenden, minister Bruins bezweek onder de druk, ouderen mochten geen bezoek meer ontvangen in verzorgingstehuizen en dokters moesten zich gaan afvragen wie zij wel of niet gingen helpen. Tot juni hebben wij keurig met z’n allen binnen gezeten, onze handen stuk gewassen en anderhalve meter afstand gehouden. Zeventien miljoen Nederlanders zaten gezamenlijk in een intelligente lockdown. In de zesde maand van het jaar leek de aftiteling van de film te zijn bereikt. Restaurants gingen weer open, bioscopen konden weer bezocht worden en de welverdiende vakantie hoefde toch niet geannuleerd te worden.

Zorgen

Ondertussen zijn wij weer terug bij af. Waar tijdens de eerste golf in april het hoogste aantal nieuwe besmettingen per dag 1327 was, zijn er op 23 oktober 10.007 besmettingen gemeld. Waar wij in april nog van schrokken, is nu vanzelfsprekend geworden. Het stijgende aantal besmettingen had als gevolg dat de overheid koos voor een gedeeltelijke lockdown. De horeca is weer gesloten, op een verjaardag mogen maar twee mensen op bezoek komen en er wordt dringend geadviseerd om mondkapjes te dragen in openbare ruimtes. Wij zijn als mensen echter niet de enigen die ons zorgen moeten maken over een mogelijke besmetting. Het klimaat heeft corona en daar is geen IC-bed groot genoeg voor.

Klimaat leek winnaar

In eerste instantie leek het erop dat het klimaat als grote winnaar uit de coronacrisis zou komen. In de grachten van Venetië was het water zo helder dat er dolfijnen zwommen en de CO2-uitstoot van China was een kwart minder dan het jaar ervoor. Volgens hoogleraar klimaatverandering Pier Vellinga van de Vrije Universiteit van Amsterdam kon de planeet door het virus weer een beetje op adem komen en was aan het schone water en de heldere lucht te zien hoe goed de natuur zich kan herstellen. En dat in slechts een paar maanden tijd. Om maar niet te spreken over hoe schoon de aarde kon worden als wij voor altijd in de intelligente lockdown waren gebleven.

Vliegen

Voor altijd in de intelligente lockdown had ook betekend: voor altijd op vakantie in eigen land. Als er iets is waar wij ons een jaar lang op verheugen, dan is het wel vakantie. Dat is gebleken toen in juni de Europese grenzen opengingen: ruim 400.000 passagiers zijn op Schiphol in het vliegtuig gestapt, verspreid over 8118 vluchten. De verlaging van de CO2-uitstoot is nu al niet meer terug te vinden.

Om het goed te blijven doen op het gebied van het klimaat, is net zoals voor alles geld nodig. Aangezien de Nederlandse economie door de gevolgen van de coronacrisis naar verwachting met 7,5 procent gaat krimpen, zou het kunnen dat voor duurzame innovaties geen geld meer is. Het klimaat leek vorig jaar wel op de eerste plaats te staan, met klimaatmarsen door het land en een hoorzitting in de Tweede Kamer waarin jongeren het klimaatbeleid bespraken, maar dit zou allemaal weer kunnen veranderen. De industrie krijgt de wind weer in de zeilen, terwijl het klimaat weg wordt geblazen naar een lagere rang.

Ook klimaatcrisis is een gezondheidscrisis

Daarbij moet niet worden vergeten dat net zoals het coronavirus de klimaatcrisis ook een gezondheidscrisis is. Jaarlijks sterven er volgens de Wereldgezondheidsorganisatie WHO 4,2 miljoen mensen aan luchtvervuiling. Naar schatting vallen er vanaf 2030 jaarlijks 250.000 doden als gevolg van klimaatverandering, voornamelijk in minder rijke landen.

Als er in de toekomst een vaccin wordt gevonden tegen corona en de hele wereld wordt gevaccineerd, valt het te verwachten dat de angst onze eerste raadgever is voor ons handelen. Want wat als er weer iets gebeurt en we moeten weer thuis zitten? Het is te verwachten dat het merendeel van de mensheid denkt: ,,We moeten het er nu van nemen!” En wat betekent dat voor het milieu? Dat komt op de laatste plaats.

Wij zijn straks allemaal gevaccineerd tegen corona, maar het klimaat niet.

Wij zijn straks allemaal gevaccineerd tegen corona, maar niet tegen het klimaat.

Anoesh Abdulova is student HBO-rechten aan de Hanzehogeschool.

menu