Opinie: Samen met gele hesjes in de kou

Betogers in gele hesjes afgelopen zaterdag in het centrum van Den Haag. Foto ANP/Ginopress

Sinds ik op de lagere school het klimrek omgooide op de dag dat er werd geprotesteerd tegen kernbommen, heb ik niet meer gedemonstreerd. Toch stond ik afgelopen zaterdag bij het Binnenhof in Den Haag, in een geel hesje.

Gele hesjes in Nederland, ik las erover toen mijn vrienden hun afschuw deelden over racistische en lompe uitspraken van hen. Maar toen ik verder keek en luisterde, hoorde ik iets anders: boosheid over stijgende prijzen, bureaucratie en verwevenheid van politiek met grootkapitaal. Ik proefde de onzekerheid over deze tijd van verandering, een zoektocht naar houvast. En de noodzaak om gehoord te worden.

De tragiek van de media is dat de lelijkste woorden het hardst klinken, de extremisten alle aandacht krijgen en alles wat afwijkend is wordt uitvergroot.

Ik ben geen havenwerker, chauffeur, verpleger of onderwijzer. Ik ben componist, musicus en maak projecten die om aandacht, verstilling en verfijning vragen. Maar zou ik mij daarom niet júist moeten aansluiten bij de gele hesjes?

Vol vragen

Ik ga, vol vragen, naar Den Haag. Het is koud. Anderen staan er al meer dan drie uur. Iemand heeft chocolademelk. En een voetbal, dat helpt een beetje.

Ik vind het ongemakkelijk. Eén van de mannen heeft een zonnebril op, maar het is bewolkt. Hij kijkt onguur. Zijn dit de mannen die op Facebook de meest idiote dingen roepen over migranten, Rutte, de EU en alles wat elitair is? ‘Luister naar het volk’ staat er op zijn hesje.

Oké. We zijn het volk. Eens.

Ik ben even bang dat iemand mij zal vragen: ‘Wat doe jij hier? Ben jij wel het volk? Je hebt het toch goed? Weet jij wat armoede is? Deel jij de onvrede wel?’ Maar het is eigenlijk erg stil. Iedereen is vriendelijk, afwachtend. Het had ook een herdenking van een oude vriend kunnen zijn.

We spreken over de kou. En dat we meer mensen hadden verwacht. Dat mensen toch liever thuisblijven. Maar het wel eens zijn dat er iets moet gebeuren. Iemand zegt dat een blokkade van de haven goed zou zijn. Zodat ze het economisch voelen. Op een ander hesje staat: ‘Geen geweld’.

Perverse tweedeling

Iedereen is hier vanwege de perverse tweedeling. De prijzen die stijgen terwijl lonen gelijk blijven. De machinerie van een economisch systeem dat hen vermangelt. Studieschulden. Zorgpremies.

Ik vertel dat veel vrienden van mij het daarmee eens zijn, maar niet komen omdat de schuld voor de armoede op migranten wordt afgeschoven en angst voor vreemdelingen online wordt opgestookt.

Er ontstaat een verward gesprek. Iedereen heeft een eigen theorie. Over respect, tegengaan van oorzaken, zoals door juist de hoogopgeleiden in Afrika te houden, maar ook over miljoenen die klaarstaan om Nederland te overspoelen sinds het nieuwe verdrag waarmee Rutte zich in Brussel geliefd wilde maken. Er is ook een Turks-Nederlandse jongen bij, bouwvakker. Hij is het eens. Er wordt stevig gerookt.

Megafoon

Dan is er een man met een megafoon. Plotseling klinkt zijn stem luid over het Plein. Dat is eng, want hij gaat nu iets roepen waar ik, door hier te staan, het mee eens zal moeten zijn. Het galmt, ik versta niet alles, maar vang op: ‘Btw-verhoging, stijgende energieprijzen, achterkamertjes. Ze luisteren niet naar het volk.’

Gelukkig. Dit is eigenlijk best duidelijk. Op zijn hesje staat: ‘ Love is my religion ’.

Dan pakt iemand anders de megafoon. Ook hij begin met onrecht. Maar hij komt niet uit zijn woorden en stopt dan even. ,,Ja, ik ben er zelf stil van!’’ roept hij nog, en geeft de megafoon terug.

Daarna loopt het langzaam leeg.

,,Tot volgende week’’, zeggen er een aantal. ,,Ik ga hier heel 2019 staan’’, zegt iemand. Ook ik geef enkelen een hand en ga dan weer verder.

Waait dit over? Of voegen zich hier ook klanken bij die deze beweging voorbij de onmacht kunnen brengen? Zaterdag stonden we in ieder geval flink in de kou.

De in Wapserveen geboren en getogen Merlijn Twaalfhoven is musicus en componist

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
menu