Opinie: 'Spreek, want het gaat om vrouwenlevens'

Stille tocht voor de doodgeschoten 16-jarige scholiere Humeyra in Rotterdam. Foto Archief ANP/ROBIN UTRECHT

Vrouwen die slachtoffer zijn van partnergeweld moeten zich hier niet voor schamen, maar erover praten. Veel slachtoffers wachten op een teken van leven van vrouwen die ooit in dezelfde situatie hebben gezeten.

Op die avond in februari 2018 vreesde ik voor mijn leven. De jongen die ik liefhad en die bij me was ingetrokken mishandelde me, en ik was met stomheid geslagen.

De hele avond zat ik uit te hijgen van de ruzie, en ik begon aan een urenlange internetqueeste, op zoek naar hoe ik verder moest. Ik vond feiten en cijfers die me alleen maar wanhopiger maakten. Mijn laptop ging weer dicht, ik probeerde te slapen en ik besloot om geen aangifte te doen.

Lange lijst

Femicide, de verzamelnaam voor moord op vrouwen vanwege hun vrouw-zijn, komt nog steeds veel voor in Nederland en in de meeste gevallen zijn (ex-)partners de daders. Zoeken naar ‘partnergeweld’ op Google levert een lange lijst op van vrouwen die door hun partner zijn vermoord. In 2018 werden in Nederland 43 vrouwen vermoord, van wie driekwart door een partner of ex, meestal in hun eigen woning.

In juli 2019, een jaar na mijn gewelddadige relatie, kwam Lisa uit Vlaardingen om. Ze was 25 toen ze werd neergestoken door haar ex-vriend in haar flat, na een lange en luide ruzie. Voor haar buren was het conflict niets nieuws, ze appten elkaar nog ‘daar gaan we weer’ toen het geschreeuw begon.

In Rotterdam werd Humeyra, een meisje van 16, mishandeld door haar ex-vriend. Zij en haar familie deden vier keer aangifte en hadden regelmatig contact met de politie. Humeyra heeft zich aan elk stukje houvast van de Nederlandse rechtsstaat vastgeklampt, zonder het te overleven: haar bedreiger schoot haar in december 2018 op school dood. Over het lot van Humeyra wordt, terecht, veel geschreven.

Voordeur op slot

Vorige maand kwam partnergeweld opnieuw in het nieuws, dit keer speelde het verhaal zich af in België. Een vrouw in Ledegem was geslagen in haar gezicht en de dader, haar echtgenoot, werd veroordeeld tot 8 maanden gevangenisstraf, een schamele 400 euro boete en 1300 euro schadevergoeding.

Die avond in februari 2018 kwam ik veel van dit soort verhalen tegen. Ik was op zoek naar hoop en troost, maar vond alleen maar ellende. Ik controleerde nog eens of mijn voordeur op slot zat en keek in de gang van mijn appartementencomplex. Door de dunne muren heen hoorde ik pompende housemuziek van mijn buurman. Had hij ons horen ruziemaken? Als mijn ex me bijna van het leven had beroofd, had de buurman dan ingegrepen?

Het duurde een aantal maanden voordat ik mijn ex, met alles wat ik in me had, de deur uitzette. En het duurde uiteindelijk jaren voordat ik over het geweld praatte met mijn omgeving. Vaak werd me gevraagd waarom ik nooit aangifte heb gedaan.

Schaamte

Ik schaamde me dood en wilde er liever niet meer aan denken. Waarom zou ik aangifte doen? Een boete van een paar honderd euro zou mijn ex niets doen. Hij had al eerder aanvaringen met de politie gehad en ik denk niet dat hij zich iets van een contactverbod zou aantrekken. Nadat hij het huis uit was, verhuisde ik zo snel als ik kon en probeerde het te vergeten.

Ik denk aan alle vrouwen die op dit moment kampen met een gewelddadige partner en die hun laatste greintje hoop op hulp van de politie hebben laten varen. Ik weet dat menig mishandelende partner zich niets aantrekt van de wet, en dat veel slachtoffers er weinig vertrouwen in hebben dat de politie geen steken zal laten vallen.

Aangifte

Aangifte doen is natuurlijk belangrijk, maar de eerstvolgende keer dat u zich hardop afvraagt waarom een mishandelde vrouw geen aangifte heeft gedaan, bedenk dan dat deze nieuwsartikelen niet aan haar voorbij gaan. Ze weet dat wanneer ze besluit om aangifte te doen, dit haar mishandelaar nog meer op de kast zal jagen en dat maar 20 tot 25 procent van de aangiftes leidt tot een aanhouding.

Al deze informatie is ontzettend ontmoedigend, maar gelukkig heb ik na twee jaar ingezien dat het delen van mijn verhaal waardevol is. Ook al is jouw mishandelaar misschien al lang uit zicht verdwenen, veel slachtoffers wachten op een teken van leven van vrouwen die ooit in dezelfde situatie hebben gezeten. Om te zien dat het beter wordt, en dat de dader moet boeten.


Tessel ten Zweege is schrijver, documentairemaker en oprichter van feministisch collectief Pisswife.

menu