Opinie: Red de vogels van Franciscus van Assisi

Franciscus preekt tot de vogels op het beroemde fresco van Giotto in de Sint-Franciscusbasiliek in Assisi. Foto Archief DVHN

Werelddierendag valt niet voor niets samen met de dag van de heilige Franciscus van Assisi. Diens liefde voor de vogels verdient meer aandacht.

4 oktober is de dag van de heilige Franciscus van Assisi. Franciscus bekommerde zich om het lot van mensen en dieren. Met die liefde voor alle dieren, van worm tot rund, heeft hij naam gemaakt. Werelddierendag werd in de jaren dertig ingevoerd in westerse landen, in Nederland in 1930. Dierenbeschermers namen die dag als aanleiding om hun thema van de bescherming van het dier onder de aandacht te brengen.

Commercie

De laatste decennia laten een groter wordende invloed van de commercie op Werelddierendag zien. De rol van de dierenbeschermers is gaandeweg overgenomen door de diervoedingsindustrie die inmiddels het koosnaampje petfoodindustrie heeft. Dat klinkt onschuldig, maar je wilt niet weten wat er zoal in petfood verwerkt wordt (afval van slachterijen bijvoorbeeld, wel lekker fijngemalen, veel granen) en wat de ecologische voetafdruk van die consumptie is. Hele oerwouden moeten wijken voor de granen die in kattenvoer en hondenbrokken verwerkt worden.

Verenging

Gaandeweg vond er ook een verenging plaats op Werelddierendag naar honden, katten en andere dieren die je thuis kunt houden, zoals konijnen, hamsters. Zo stond de Kinderboekenweek van 2000 in het teken van het huisdier met huisdierkeuringen en heuse ‘huisdierenspreekuren’ in de plaatselijke bibliotheek. Sindsdien moedigen sommige scholen in het basisonderwijs hun leerlingen aan om hun huisdier mee naar school te nemen. Dit zeer in het belang van de petfoodindustrie die inmiddels miljarden zware belangen vertegenwoordigt.

Preekte de heilige Franciscus van Assissi alleen maar voor honden, katten en andere huisdieren van deze tijd? Op het beroemde fresco van Giotto in de Sint-Franciscusbasiliek in Assisi zien we andere dieren. Franciscus preekte tot de vogels! Een hele zwerm luistert aandachtig en blijft zitten.

Vogels

Anders dan honden en katten zouden juist de vogels tot wie Franciscus preekte moeten worden beschermd. Vertroetelen hoef je ze niet. Ze zorgen voor zichzelf. Elk voorjaar ben ik blij met die paar merels die vanaf hoge punten in de straat hun lokroep zingen, maar een dubbel gevoel is het altijd wel. Merels, mezen, voor Stadjers vooral de koolmees, zijn er echt voor iedereen. Ze zijn het toppunt van democratisering van natuurbeleving. Je ziet en hoort ze overal. Helaas zijn het er veel minder dan tientallen jaren geleden, vooral in de bebouwde omgeving. Dat blijkt ook uit de bekende vogeltellingen. Krijgen ze inderdaad een nest met uitvliegende jongen, dan staan de kansen van de nakomelingen er slecht voor. De kat is een huisdier met vaste woon- en verblijfplaats. Toch verhindert dat niet dat het beest in groten getale om je huis sluipt en zich gedraagt als een seriekiller. ‘Poekie doet niemand kwaad’?. Vooral ’s nachts is ‘Poekie’ op strooptocht. Hoe doorvoed de huiskat ook is, het jagen gaat door! Hun prooien eten, dat doen die goed doorvoede beesten niet. Het gaat ze erom te vangen en te doden. Katten doden nu jaarlijks het merendeel van de jonge vogels in bewoonde gebieden. Het mooie van vogels is juist dat ze niet zeuren om voedsel. Hoe anders dan de kat! Vogels kunnen zichzelf doorgaans goed redden met voedsel en onderdak. Door de huiskat aan zijn gerief te helpen, hebben we onze vogelvrienden een grote slag toegebracht.

Wat te doen met deze lustmoordenaars? In ieder geval de kat de bel aanbinden, aan het lijntje houden, of verhinderen dat er weer een nestje bij komt. Dapper is ook het initiatief van een Groninger jurist voor een proefproces om het los laten lopen van katten strafbaar te maken. Handel in de geest van Dierenbeschermingsdag en bescherm de vogelschaar van Franciscus!

Herman Blom uit Groningen is publicist.

menu