Opinie: 'Stookschaamte is niet nodig'

Hout is geen schadelijke brandstof, mits op de goede manier en in de juiste kachel gestookt. Foto Archief Jan Zeeman

Is houtstook inderdaad het nieuwe roken en moet het verboden worden? Niet, als men een goed verbrandingssysteem gebruikt.

Hout stoken is al gedurende een lange periode een heet hangijzer. Heel vroeger werd brandhout al benut voor het koken en het verwarmen of om de wilde dieren op een veilige afstand te houden.

De bijdrage van het houtvuur heeft geleid tot waar we nu zijn, maar ook toen kwam fijnstof in de lucht voor, merendeels uit de natuur.

Vooral in een bebouwde omgeving leidt houtstook tegenwoordig tot een toename van overlast. De meeste houtstokers onder ons steken de houtkachel aan omdat het gezellig is, zogenaamd ‘nostalgie verhogend’ en wellicht bijdraagt aan het besparen aardgas. Maar het gaat in veel gevallen ten koste van - vaak ook hun eigen - gezondheid.

Zwakke schakel

De zwakste schakel is het verbrandingssysteem, gevolgd door fout bedienen. Toen het Gronings aardgas kwam en de kolenboer uit het straatbeeld verdween, bleef men in de bestaande kachels hout stoken. De meest gebruikte kachel in Nederland is nog steeds het type kolenkachel en dezelfde manier van stoken wordt toegepast; fikt het eenmaal goed, dan de zuurstoftoevoer dicht, want anders wordt het binnen té warm.

Hout verbrandt namelijk compleet anders dan kolen maar met het wegnemen van zuurstof ontstaat rook. Waar rook is, is een slechte houtverbranding met hoge fijnstofemissies.

Optimaal houtvuur

Voor een optimaal houtvuur en een betere warmtebenutting is een ander verbrandingssysteem nodig. Door de kachel als een accu te beschouwen, anders te ontwerpen, wordt het hout verbranden significant beter. Deze aanpassing deed al zo’n anderhalve eeuw geleden zijn entree in de bergachtige streken in Europa en in de Scandinavische landen.

Dankzij de superzuinige houtkachels, kan men daar de winters doorkomen. Ook bleek aanmerkelijk minder brandhout nodig te zijn. ‘Lang achtereen blijven stoken’ is dan zelfs gekkenwerk.

Verfijnde warmteafgifte

Ook bij het ‘accu opladen’, een keer per dag hout verbranden, blijft de rookontwikkeling nagenoeg weg. Bij een hoge verbrandingstemperaturen wordt vrijwel alles omgezet in warmte. Het accusysteem, de stenen opbouw zorgt voor een hele lange, verfijnde warmteafgifte. Tegenwoordig kan een rookgasfilter nog de laatste deeltjes fijnstof afvangen.

Door het systeem te veranderen en de manieren aan te passen, wordt het benutten van resthout aanmerkelijk verbeterd. Verwarmen met brandhout kan juist tegenwoordig prima, CO2 neutraal en zonder stookschaamte.


Feitze Tigchelaar uit Reduzum is oud-voorzitter van branchevereniging WARM in Nederland.

menu