Opinie: 'Van het gas af, ook als het groen is?'

Biogasinstallatie in Leeuwarden. Foto Archief Jacob van Essen

Maandag bood het ministerie van Economische Zaken en Klimaat de Routekaart Groen Gas aan de Tweede Kamer aan. Hopelijk komt er daardoor eindelijk een stabiel investeringsklimaat.

We moeten van het aardgas af. Het maakt regio’s onleefbaar door aardbevingen en het is fossiel en stoot dus CO 2 uit. Gelukkig is er een alternatief: groen gas! Groen gas wordt gemaakt van biogas wat ontstaat door biomassa-reststromen zoals rioolwaterzuiveringsslib, mest, gft-afval et cetera te vergisten. Voor alle duidelijkheid: daar worden geen bomen voor gekapt. Heel circulair. Groen gas heeft dezelfde eigenschappen als aardgas en kan het in alle toepassingen vervangen. Er is maar één probleem: er is veel te weinig van.

Om de gebouwde omgeving - onze huizen - aardgasloos te maken komen we vast een heel eind met warmtenetten en warmtepompen. Toch hebben we in 2030 zeker 2 miljard kubieke meter groen gas nodig om alle huizen warm te houden. In 2019 produceerden we in Nederland 144 miljoen kubieke meter groen gas – dat moet dus minimaal met een factor 14 groeien de komende 10 jaar.

Subsidieregeling

Sinds 2008 hebben we in Nederland een regeling die naast de productie van duurzame elektriciteit ook groen gas beoogt te stimuleren: de Subsidieregeling Duurzame Energie (SDE, SDE+). Na 12 jaar kan de conclusie alleen maar zijn dat dit voor stroom beter is gelukt dan voor groen gas: vorig jaar produceerden we in Nederland 21,8 miljard kWh groene stroom en – omgerekend van 144 miljoen kubieke meter - 1,4 miljard kWh groen gas.

Veranderende eisen

Verwonderlijk is dat niet, de regeling zorgt er namelijk voor dat de prijs die men ontvangt per kWh vast staat voor een periode van 12 jaar. De opbrengst van een zonnepaneel of windmolen laat zich nu eenmaal beter voorspellen dan die van een vergister. Daar zijn kosten en baten mee gemoeid en die veranderen in de loop der jaren, waar de regeling niet op meebeweegt. Ook veranderden de eisen waar groen gas-installaties aan moeten voldoen met enige regelmaat - met nieuwe investeringen als gevolg. Daarbij wijzigden de subsidiebedragen ook bijna ieder jaar. Best jammer als je nagaat dat je voor een beetje project snel enkele honderdduizenden euro’s (soms een veelvoud) aan voorinvestering verder bent voordat je subsidie kunt aanvragen.

Goedkoopste oplossing

De komende 10 jaar moeten netbeheerders 40 miljard euro in ons elektriciteitsnet investeren om veranderingen in vraag en aanbod bij te kunnen benen. Diezelfde netbeheerders hebben eerder al becijferd dat met 300 miljoen euro ons gasnet in staat is om al het groene gas dat we willen produceren te verwerken. Voor de bestaande bouw is groen gas in de meeste situaties de goedkoopste oplossing.

De regeling is nu zo ingericht dat de opties die de meeste CO 2 -reductie opleveren tegen de laagste kosten (per ton, de infrastructurele kosten worden niet meegenomen) als eerste mogen aanvragen. Op zich een goeie zaak. Helaas betekent dat voor groen gas dat de grotere projecten die we nu nodig hebben, achteraan moeten sluiten. Zo ver achteraan dat er een reële kans is dat het budget is uitgeput tegen de tijd dat ze aan de beurt zijn.

Routekaart

Dat het nog niet zo’n vaart loopt met de groei van het groen gas-volume in Nederland is ook de Tweede Kamer niet ontgaan. Eind 2018 stelde Kamerlid Agnes Mulder (CDA) hier vragen over en niet zonder effect. Minister Wiebes (EZK, VVD) heeft zijn ministerie opdracht gegeven om een Routekaart groen gas te ontwikkelen en die zag gisteren het levenslicht. De eerste resultaten zijn eind vorig jaar gedeeld met de sector en dat stemde hoopvol. Er was over en weer veel begrip. Ik hoop van ganser harte dat de Routekaart eindelijk dat stabiele investeringsklimaat gaat bieden dat groen gas zo hard nodig heeft om de volgende stap te kunnen maken.
 

Ing. R.H. Paap, MBA is Thema coördinator ‘vergroening van het gassysteem’ bij New Energy Coalition – dit artikel schreef hij vanuit die rol. Daarnaast is Paap verbonden aan de organisaties Groen Gas Nederland en TKI Nieuw Gas. Hij is ook één van de leden van de werkgroep BioLNG van het Nationale LNG Platform.

menu