Opinie: 'Waterstoftrein toont gebrek aan politieke visie'

De presentatie van de waterstoftrein, waarbij ook minister voor Milieu en Wonen, Stientje van Veldhoven (witte jas en bruine sjaal), aanwezig was. Foto Archief Peter Wassing

Door de met het nodige tromgeroffel gepresenteerde waterstoftrein dreigt Noord-Nederland de aansluiting op het Europese spoornet te missen. We kunnen gewoon niet zonder bovenleiding.

Sinds 7 maart 2020 rijdt er een waterstoftrein als test tussen Groningen en Leeuwarden. De kop in Dagblad van het Noorden boven een bericht over de trein luidde: ‘Treinspecialisten vergapen zich in Groningen aan de eerste waterstoftrein op het Nederlandse spoor’. Maar is de waterstoftrein, als we het coalitieakkoord van de provincie Groningen erbij pakken, wel zo’n slim idee? Of is het een ambtelijk speeltje dat zonder verder nadenken akkoord bevonden is? Want feitelijk spoort de waterstoftrein niet met wat er op bladzijde 18 van het coalitieakkoord staat: ‘Wij blijven ook inzetten op een snellere spoorverbinding Groningen-Bremen/Hamburg. Tevens onderzoeken wij de Nedersaksenlijn, optimalisatie van de Hanzeroute via Noord-Duitsland richting Scandinavië en aansluiting op de Emslandstrecke richting Midden-Duitsland.’

Ambitie

Bij het project Waterstoftrein wordt nog steeds te veel gedacht vanuit de huidige stand van zaken op de Noordelijke spoorlijnen. En niet vanuit de ambities. Het hoofdnet van het Duitse spoor is al bij Ihrhove, waar de aansluiting vanuit Nederland is, compleet voorzien van bovenleiding. Als het echt de bedoeling is hoogwaardige grensoverschrijdende treinen vanuit Noord-Nederland te laten rijden, dan is investeren in bovenleiding onvermijdelijk. Ook omdat een hogesnelheidstrein op waterstof nooit op de markt zal komen, valt bij een optimalisatie van de zogenaamde Hanzeroute niet te ontkomen aan het investeren in bovenleiding. Dit maakt onder meer een directe verbinding Amsterdam – Zwolle – Assen – Groningen – Oldenburg - Bremen mogelijk.

Wunderline

De regionale politiek zal in de provinciehuizen per motie haar kaders duidelijker moeten omschrijven voor de colleges van Gedeputeerde Staten. De enige opdracht die sinds juni 2012 in een motie is vastgelegd is: ‘Verkort de reistijd naar 1 uur en 23 minuten’. Maar er staat niets bij over het ‘wat en hoe’, terwijl dat ook duidelijk politieke keuzes zijn. Als er bovenleiding geïnstalleerd wordt, dan kunnen er op de zogenoemde Wunderline tussen Groningen en Bremen treinen gaan rijden die 200 kilometer per uur halen. Er moet dus beter nagedacht worden over wat voor aanbod op het spoor we voor inwoners op de rails willen zetten. De relevante vraag is daarbij: ‘Wat voor type verbindingen willen we via de Wunderline, welke type trein hoort daarbij en hoeveel treinen per uur willen we op de Hanzeroute via Groningen? Maar na de recente quickscan Nedersaksenlijn is het stil op de provinciehuizen.

Nedersaksenlijn

In het Dagblad-artikel wordt ook gesproken over inzet van de waterstoftrein op het traject Veendam – Stadskanaal na 2024. Ter overbrugging kan die lijn op zich prima als proeftuin gebruikt worden, totdat de Nedersaksenlijn van woorden in daden is omgezet. Maar voor de lange termijn valt ook hier bovenleiding te prefereren. Arriva heeft perfecte cijfers op de concessies waar ze in Nederland onder de bovenleiding rijdt. En hoe uniformer het Nederlandse spoornetwerk onder de bovenleiding komt, hoe interessanter het voor Arriva en collega-bedrijven wordt.

Bij de Nedersaksenlijn zal het aanbod zeker uit twee Intercitytreinen per uur moeten bestaan, van Groningen via Emmen naar Enschede. Daarnaast moeten er zeker twee directe treinen naar Duitsland via de Bentheimer Eisenbahn komen. Als de regionale politiek een vergelijkbare dienstverlening op het spoor wenst zoals met de nu vastlopende Q-liners, dan komen we voor de lijn Groningen – Emmen op acht stoptreinen per uur in totaal. Bovenleiding is dan een noodzaak, alleen al voor de directe Intercity naar Enschede.

De politieke vraag die overblijft is: wil Noord-Nederland een eiland blijven binnen de Europese spoorruimte, of zorgt het door middel van bovenleiding voor de echte aansluiting erop?

Frank Menger is inwoner van Groningen en ov-specialist.

menu