Opinie: Westen buigt mee uit angst voor China

Protest in Hongkong tegen de onderdrukking van Oeigoeren in China. Foto: Alex Hofford

De opkomst van China is onstuitbaar, schrijven Clive Hamilton en Mareike Ohlberg in Stille verovering - Hoe China de westerse democratieën infiltreert en de wereldorde herschikt . Een voorpublicatie.

De Communistische Partij van China (CPC) buit de zwakheden van democratieën uit, met de bedoeling die te ondermijnen. Veel mensen in het Westen willen dit nog niet onder ogen zien, maar om te overleven zullen de democratieën veel weerbaarder moeten worden.

De dreiging die van de CPC uitgaat, heeft gevolgen voor iedereen die niet in angst wil leven. Mensen van Chinese afkomst die in het Westen wonen, evenals Tibetanen, Oeigoeren, aanhangers van Falun Gong en activisten voor de democratie uit Hongkong worden als geen ander blootgesteld aan de repressie van de CPC en voelen zich geen moment veilig. Regeringen, universitaire instellingen en zakenlieden vrezen financiële represaillemaatregelen als ze de woede van Peking over zich afroepen. Deze angst is besmettelijk en verspreidt zich als een gif.

Elke Westerse democratie wordt hiermee geconfronteerd. Aangemoedigd door de zwakte van het verzet maakt Peking steeds meer bevolkingsgroepen tot doelwit van zijn afpersings- en intimidatiestrategieën. Zelfs mensen die niet rechtstreeks met de machtige arm van de CPC geconfronteerd worden, merken dat de wereld om hen heen verandert doordat Peking zijn autoritaire opvattingen naar de rest van de wereld exporteert.

Censuur

Wanneer uitgevers, filmregisseurs en theaterdirecteuren besluiten bepaalde meningen te censureren omdat deze ‘de gevoelens van het Chinese volk zouden kunnen kwetsen’, wordt de vrijheid van meningsuiting aangetast. Zoiets simpels als een tweet die Peking voor het hoofd stoot, kan iemand al zijn baan kosten. Wanneer universiteitsbesturen academici onder druk zetten om zich minder kritisch uit te laten over de CPC, of de dalai lama van hun campus weren, wordt de academische vrijheid aangetast. Wanneer boeddhistische organisaties trouw zweren aan Xi Jinping wordt de vrijheid van godsdienst aangetast.

Wanneer Pekings surveillancestaat, inclusief cyberspionage en het filmen van burgers die aan legale demonstraties deelnemen, steeds verder uitdijt, wordt de privacy aangetast. En de democratie zelf komt onder druk te staan wanneer organisaties en personen die nauw met de CPC verbonden zijn politieke vertegenwoordigers omkopen, of wanneer Peking invloedrijke zakenlobby’s voor zijn karretje spant.

Autoritair

We staan niet tegenover een of andere confucianistische ‘ander’, maar tegenover een autoritair regime, een leninistische politieke partij, inclusief centraal comité, politbureau en een secretaris-generaal met enorme economische, technologische en militaire hulpmiddelen. De werkelijke strijd vindt plaats tussen enerzijds de repressieve normen, waarden en praktijken van de CPC en anderzijds de vrijheden die zijn vastgelegd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de VN: de vrijheid van meningsuiting, van vereniging, van godsdienst en levensovertuiging; het recht niet te worden vervolgd; het recht op privacy en gelijkheid voor de wet. De CPC wijst al deze rechten en vrijheden af, zowel in woord als in daad.

Financiële belangen

Veel mensen in het Westen bagatelliseren of ontkennen zelfs helemaal de bedreiging die van de CPC uitgaat. Dit heeft deels te maken met financiële belangen. Het is moeilijk iemand iets te laten begrijpen als zijn salaris afhangt van het niet-begrijpen daarvan. Een andere reden is de jij-bak: „China doet weliswaar foute dingen, maar wat dacht je van de Verenigde Staten?” Maar zelfs nu Donald Trump in het Witte Huis zit en er zoveel kritiek mogelijk is op de VS en zijn buitenlandse beleid, mag dat geen excuus zijn om de extreme mensenrechtenschendingen en de onderdrukking door het CPC-regime te bagatelliseren of ontkennen.

Ook al valt er nog zoveel aan te merken op de VS, net als op alle andere democratieën, toch heeft dat land nog altijd een effectieve oppositie, verkiezingen, rechtbanken die grotendeels onafhankelijk van de staat opereren, media die in alle vrijheid felle kritiek uiten op de regering. In het China van de CPC bestaat dat allemaal niet. Xi Jinpings autocratische neigingen worden nauwelijks in toom gehouden.

Onwetendheid

Dat het de Westerse landen moeite kost om in te zien welke dreiging er uitgaat van de CPC is deels te wijten aan onwetendheid en deels aan het feit dat ze nooit eerder met een dergelijke tegenstander te maken hebben gehad. Nu zijn veel landen zich bewust van het economische en strategische belang van China en proberen ze meer inzicht in dat land te krijgen, en dat precies op het moment dat Peking enorme bedragen spendeert om ons te helpen ‘China beter te begrijpen’. Op het eerste gezicht lijkt het misschien logisch om informatie uit de eerste hand met beide handen aan te grijpen, maar dat is een grote vergissing.

Clive Hamilton is professor aan de Universiteit van Canberra en auteur van meerdere boeken over China’s buitenlandbeleid. Mareike Ohlberg was tot voor kort verbonden aan het Mercator Institute for China Studies in Berlijn, een denktank gericht op China. Hun boek ‘Stille verovering’ verschijnt bij Xander Uitgevers (€24,99).

menu