Tukker tot ik sterf

Erik Dijkstra (1977) is televisiemaker. Hij brak door als Jakhals bij DWDD. Met Frank Evenblij maakte hij 'Bureau Sport' . Onlangs verscheen zijn boek 'Hoe sterk is de eenzame schaatser', over Hans van Helden.

GLANERBRUG

,,Klein dorpje, onder de rook van Enschede, op de grens met Duitsland. Smokkelaarsdorpje. Ik heb er tot mijn 18de gewoond, toen ging ik naar Groningen. Het is echt waar ik vandaan kom. In de rest van Twente zeggen ze: in Glanerbrug zitten ze nog achter krant. Het idee is dan dat het dorp is dichtgeplakt met kranten. Alsof de tijd tien jaar achterloopt. Dat klopt wel een beetje, en dat vind ik ook wel weer charmant. Ik zal nooit mijn afkomst verloochen.”

TUKKER

,,Dat ben ik tot de dag dat ik sterf. Tukker, Twentefan. Dat vond ik ook bij De Strijd wel mooi. Dat was een documentaireserie van de Vara over de geschiedenis van de arbeider. We zochten een scène om mij een beetje neer te zetten. Het moet gepersonaliseerd worden, en daarom wilden ze dat ik met mijn moeder in de keuken sta te praten. Ik dacht eerst: wat heeft dat nou voor nut? Maar toen ik het terugzag, vond ik het wel mooi geworden. We praten dialect, mijn moeder staat de soep te maken. ‘Moeten de ballen al in de soep?' Het is eigenlijk heel knuppelig, maar het geeft wel aan: we zijn in Twente, we zijn in een arbeidersmilieu. Dit is wie ik ben. Glanerbrug ligt dichter bij mij dan de Javastraat, zeg maar.”

ZÜNDAPP

,,Ik mocht dus vroeger nooit een brommer hè, van mijn ouders. Iedereen in Twente had een brommer, behalve ik. Dat was een frustratie van mij. Waar ik vandaan kom, hadden jongens een Honda MT; zo'n crossbrommertje. Mijn ouders vonden dat gevaarlijk en daar zit ook wel een kern van waarheid in. Maar voor die serie De Strijd moest ik met een Zündapp rondrijden, en toen heb ik ook echt brommer moeten leren rijden. Niet laten afslaan, opschakelen en dit en dat. Ik heb dagen geoefend. Het was ook wel mooi: diep in Oost-Groningen zeiden de mensen: ‘Bent u nou echt helemaal met die brommer hier naartoe gekomen?' ‘Zeker,' zei ik dan, ‘ik ben vorige week al vertrokken'. Meteen na de opnamen heb ik zelf een brommer gekocht. Een Yamaha, een FS1. In vaktermen heet dat een caféracer. Een heel stoer brommertje.”

OOG TV

,,Het allereerste televisieding waar ik heb gewerkt. Ik studeerde geschiedenis en wilde graag iets met televisie doen, en toen zochten ze mensen bij Oog TV. Dat is de stadsomroep van Groningen. Ik heb het vak daar wel echt geleerd. Er was nergens geld voor, ik moest draaien met een cameraman die blind was aan één oog en het geluid deed het maar aan één kant van de camera. Dus als ik dan wat wilde zeggen, moest ik zelf snel die plug omsteken. Maar ik mocht mensen interviewen en ik dacht echt: dit is fantastisch werk.”

EUROKOK MARTIN

,,Ik moet nu op mijn woorden passen, want Martin leest alles mee. Bij RTV Noord-Holland maakte ik items met de Eurokok; hij kookte voor zo min mogelijk geld. Ik ben er trots op: het allersmerigste kookprogramma dat ooit gemaakt is. Het was echt walgelijk. Allemaal smerige dingen en ‘flikker eens op met die kutcamera'. Ik bedacht allemaal trucs om Martin steeds kwaaier te krijgen, en ondertussen was hij aan het koken. Maar ik hecht eraan te zeggen: Martin speelde dat hij een smerige kok was. Ik heb het in een interview eens anders voorgesteld en daar is Martin heel erg kwaad over geweest, dus: Martin spéélde dat hij een smerige kok was.”

,,Dat programma werd ontzettend populair, ook studenten keken ernaar, en het was bijna iedere week te zien bij De Wereld Draait Door. Daar zeiden ze op een gegeven moment: die gast van Eurokok, misschien moeten we die eens vragen voor Jakhalzen, en toen kwam ik voor het eerst voor de camera, en toen werd ik in één keer bekend.”

,,We zaten nog een keer bij de beste fragmenten van het jaar. Dat was een goed fragment, hoor. Martin was gehaktballen aan het maken en zei toen in de camera: ‘Ik heb wel vieze nagels, maar die worden vanzelf wel schoon in het gehakt'. Zo'n goede uitspraak, ik zeg het nog weleens als ik gehaktballen draai.”

HANS VAN HELDEN

,,Mysterieuze schaatser. Ik dacht altijd al: wat is dat eigenlijk voor man? Waarom is hij zo mysterieus? Waarom leeft hij al jaren in de anonimiteit? Het boek is eigenlijk een zoektocht naar hem. Eerst in Nederland, en uiteindelijk vind ik hem in Frankrijk. Het is een beetje een nukkige, compromisloze man, en dat bewonder ik eigenlijk wel. Altijd je eigen gang gaan, dwars tegen de stroom in. Terwijl het je in het leven best zou helpen als je af en toe eens meebuigt met wat wij allemaal doen. Hij niet. Daarom kreeg hij met half Nederland ruzie en werd hij niet de beste schaatser aller tijden.''

,,In mijn boek noem ik hem de mooiste schaatser met het moeilijkste karakter. Daar is hij dan ook weer kwaad over. Een bozige man. Hij is ervan overtuigd dat iedereen altijd iets tegen hem heeft. Een uitspraak van Mart Smeets staat op de cover: ‘Hij was een stekelvarken, maar dat zijn eigenlijk de leukste dieren die er zijn'. Daar was hij ook heel kwaad over. Dat fascineert mij. Dat iemand het altijd maar wil opnemen tegen de rest van de wereld. Ik heb ook de illusie dat het een thema is dat boven de sport uitstijgt.”

EPO

,,Geweldig product! Ik kan niet anders zeggen. Ik heb ooit een kuurtje gedaan. Het ging in die tijd alleen over Lance Armstrong en epo en wij van Bureau Sport vonden: laten we het een keer zelf doen. Hoe werkt het? Waar koop je het? Je moet het vet van je buik een beetje samenknijpen en daar moet die spuit in. Dat zijn van die mooie details. Ik heb twee keer een conconi-test gedaan. Dan fiets je echt maximaal. Maar die tweede keer, met epo, scoorde ik tien procent beter. Van drie spuiten. Wel flinke spuiten. Later zeiden wielrenners: ‘Je hebt best veel gebruikt'. Daar schrok ik wel een beetje van. Het gekste bijeffect was: ik werd bijna niet meer dronken. En ik had in die periode twee bruiloften en een kerstborrel. Ik heb het ook weleens gehoord van wielrenners: in die echte epojaren werd ontzettend gezopen.”

DE ZONNEBLOEM

,,Gooien met een bierfles, dat was natuurlijk een ongelofelijk stompzinnige actie. Ik heb dat gedaan, vanaf een hotelbalkon, en die kwam op een boot van De Zonnebloem terecht, een studentikoze, volkomen misplaatste grap. Ik heb echt veel shit over me heen gehad en ook terecht, vind ik. De zaak is geseponeerd, maar ik heb wel twee dagen vrijwilligerswerk gedaan bij De Zonnebloem. Ik heb op zo'n boot meegeholpen, met het diner, en mensen met hun rolstoel rondgereden. Uiteindelijk waren het twee heel gezellige dagen.”

FOKKING GOUDA

,,Het was de eerste Passion. Ik speelde de rol van verteller en dat is eigenlijk de rol van Lucifer in dat stuk. Ik ging daarin op en tijdens de repetitie zei ik: ‘We zijn hier per slot van rekening in fokking Gouda'. Iedereen moest erom lachen; repetitiehumor. Maar toen stond ik op die markt, voor twintigduizend mensen, het was de een na laatste scène waar ik in zat, en ik dacht: ik maak gewoon die grap. ‘We zijn hier, dames en heren, in fokking Gouda'. Toen ik het zei, wist ik al: dit valt heel slecht. Stom. Ook een stomme actie. Ik weet nog, daarna was een borrel en toen kwam zo'n man naar me toe die zei: ‘Hallo, ik ben de burgemeester van fokking Gouda'.”

KONINKLIJKE HAAS

,,Jammer voor de mensen die het pop-up restaurant bedacht hebben. Je probeert eens wat en er mislukt eens wat. Maar ook in Het Parool hè: het gaat best vaak over eten. En in DWDD ook verdomd vaak. Ik mocht willen dat er wat meer aandacht was voor beeldende kunst of zo. Al dat gelul over eten. Bij ons is het gewoon retro thuis. Wij eten boerenkool met een worst, of gewoon een gehaktbal met jus. Daar kan ik van genieten. Eendenvlees van honderd jaar geleden, hou toch op man.”

SALONSOCIALIST

,,Nee, dat vind ik niet. Ik ben iemand die behoorlijk links denkt, overal in eigenlijk. Boerenkool hè. Simpel houden. Ik ben wel voor een zekere mate van eerlijk delen. Dat de zwakkeren het beter hebben. Daar is wel voor gevochten. Ik heb jaren PvdA gestemd, maar altijd haatte ik mezelf, snap je? De idealistische veren afgeschud, wat is dat voor een gelul? Dat is ook mijn achtergrond.''

,,Bij mijn vader waren ze van huis uit CPN-mensen. Dan weet je het wel. En fanatiek ook. En bij mijn moeder waren het echt van die oude SDAP'ers; mijn opa, hou op. Mijn CPN-opa was zo fanatiek. Toen de Muur viel en je al die beelden zag hoe erg het was in die landen, je schrok je helemaal kapot. Ik weet nog dat mijn opa zei: ‘Dat is allemaal nep, dat is allemaal propaganda van de media, de mensen hadden het geweldig in die landen'. Zo teleurgesteld was hij. Hij kon gewoon niet accepteren dat het communisme één grote leugen was.”

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.