Fantaseren over kasteel Diphoorn

Fantaseren over kasteel Diphoorn

Fantaseren over kasteel Diphoorn

Meer dan een gehucht is Diphoorn niet. Desondanks is de geschiedenis rijk, blijkt uit het kloeke boek dat Kees de Weerdt schreef over de buurtschap. Prehistorische bewoning, adellijke families, leverancier van twee burgemeesters; misschien had Diphoorn ooit zelfs een kasteel.

Geen kerk. Geen kroeg. Nooit een bakkerij. Laat staan een school. Diphoorn is al eeuwenlang voor alle voorzieningen aangewezen op Sleen, op een steenworp afstand. Maar ondanks de vlek die Diphoorn met 65 inwoners nog steeds is, schreef oud-neuroloog Kees de Weerdt van het Scheper Ziekenhuis Emmen een boek van maar liefst 245 pagina's over de buurtschap. ,,Een te dik boek over een te klein dorp'', grapt De Weerdt.

Op de foto: schrijver Kees de Weerdt (rechts) en Gezinus Renting van Stichting Streekeigen Sleen.

Dát het zo'n omvangrijk boek is geworden is in de eerste plaats te danken aan de best rijke geschiedenis van Diphoorn. Daarnaast heeft Stichting Streekeigen Sleen, die het boek uitgeeft, het fotoarchief uitstekend op orde. Met als gevolg dat er honderden foto's voorhanden zijn van het dorp en het alledaagse leven. Tel daarbij op de energie die De Weerdt en anderen in de geschiedschrijving staken en een standaardwerk is geboren. Voor Diphoorn althans.

,,Eigenlijk zijn we al in 1985 begonnen. Ik heb toen drie dames van toen in de tachtig geïnterviewd over de geschiedenis van het dorp. Zij konden zich nog heel wat herinneren, zodat we belangrijke getuigenissen konden vastleggen. Zo ben ik in de loop der jaren verder gegaan.''

In 2008 vierde het gehucht zijn 800-jarig bestaan, maar De Weerdt meldt dat het gebied al in de prehistorie werd bewoond. De naam dankt het dorpje wellicht aan de ligging aan de Sleenerstroom, voor de ruilverkaveling een kronkelig riviertje. ,,Een van de bochten had de vorm van een hoorn. Dat woord kan ook slaan op het woord ‘hoek'. Met ‘dip' zal diep zijn bedoeld.''

Drastische ingreep
Die ruilverkaveling heeft volgens De Weerdt een bijna verwoestend effect op het dorp gehad. ,,Die is te radicaal geweest. De Sleenerstroom is geheel gekanaliseerd, complete houtwallen zijn verdwenen.'' Lieflijke weilandjes werden grote landbouwpercelen. ,,Als dat niet was gebeurd, dan was het toerisme veel groter geweest in dit gebied.''

Voorzitter Gezinus Renting van de Stichting Streekeigen Sleen zet de drastische ingreep in het landschap in historisch perspectief. ,,Vlak na de Tweede Wereldoorlog besloot Nederland nooit afhankelijk te willen zijn van het buitenland voor de voedselproductie. Vandaar die modernisering. Het gebied rond Diphoorn was in Zuidoost-Drenthe als eerste aan de beurt voor de ruilverkaveling.'' De vrouw van De Weerdt, Jos, kan zich herinneren dat de man die mede voor de aanpak verantwoordelijk was later op zijn schreden terugkeerde. ,,Hij vertelde mij dat hij later vooral ingrepen van vroeger aan het herstellen was.''

Wie denkt dat enkel boeren de dienst hebben uitgemaakt in Diphoorn heeft het bij het verkeerde eind. Juist aristocratische families hebben de geschiedenis van het dorp bepaald, is althans deels het vermoeden. Zoals de familie Hubbeldinghe in de 15de eeuw. Volgens de overlevering bewoonden zij een huis van aanzien in Diphoorn. ,,Fundamenten daarvan zijn tijdens de ruilverkaveling aangetroffen nabij een boerderij. Tientallen kloostermoppen zijn er gevonden. Dat zijn middeleeuwse bakstenen, die vooral werden gebruikt voor kloosters, kastelen en kerken. Stiekem fantaseren we erover dat op die plek ooit een kasteel heeft gestaan.''

Moppen
Voor de bouw van de kerk van Sleen zijn ook kloostermoppen gebruikt. ,,Die kerk is veel te groot voor een dorp als Sleen, ook een bewijs dat in de buurt een rijke familie heeft gewoond. Want zo'n kerk kon er alleen komen als een rijk man of vrouw meebetaalde.''

De familie Marissen was een andere welgestelde familie, die met zekerheid in Diphoorn heeft gewoond. Vermoed wordt dat alle tien boerderijen die Diphoorn rijk was in 1832 in handen waren van deze familie.

Boelken is eveneens een bekende familie voor Diphoorn. Sinds 1784 woonde deze familie generaties lang op hetzelfde adres. ,,De familie Boelken heeft twee burgemeesters geleverd voor de toenmalige gemeente Sleen'', weet De Weerdt.

TEKST: GERTON ALBERS
FOTO: JAN ANNINGA

menu