‘Op de dovenschool snappen we elkaar'

'Op de dovenschool snappen we elkaar'

‘Op de dovenschool snappen we elkaar'

Het internaat van dovenschool Guyot in Haren kan waarschijnlijk open blijven. De leerlingen Jayson van Manen (14) en Tonja Hielema (15) die er wonen zijn blij. ,,Yes!''

‘Mijn vader stuurde me een appje: Het internaat kan open blijven! Ik ging gelijk het nieuws lezen'', gebaart Tonja Hielema (15). ,,Tweede Kamerleden snappen nu blijkbaar dat een dove op een horende school zich gevangen kan voelen.'' Jayson van Manen (14) met een glimlach en in gebarentaal: ,,Yes!''

Tonja en Jayson zitten op de dovenschool Kentalis Guyot. Tonja haar ouders wonen in Zwolle, die van Jayson in Duiven. Dat is te ver om elke dag van huis naar school te reizen, dus wonen ze door de week op het internaat. Elke maandagochtend pakken ze hun spullen, stappen in de taxi en gaan naar school in Haren. Aan het eind van de dag stappen ze de deur van het internaat binnen om daar vrijdags weer te vertrekken.

Geen onderwijs
Het internaat waar 35 leerlingen wonen, kost 1 miljoen euro per jaar. Staatssecretaris Sander Dekker van Onderwijs heeft dat er niet voor over, omdat het huisvesting is en geen onderwijs. Bovendien kunnen dove leerlingen met begeleiding naar het reguliere onderwijs, vindt hij. Het internaat kan dicht. Dinsdagavond werd bekend dat een Kamermeerderheid het verblijf open wil houden.

,,Toen ik drie jaar geleden voor het eerst op het internaat kwam, miste ik mijn ouders'', zegt Jayson, die vmbo doet. ,,Ik ging vaak met ze skypen.'' Hij had het moeilijk, gebaart hij, want hij was verlegen. Nu kijkt hij open de wereld in. Zijn wereld is echter anders dan van de meeste van zijn leeftijdgenoten. ,,Ik werd te vroeg geboren en kreeg zware medicatie. Waarschijnlijk ben ik daardoor doof geworden.''

Thuis
De ouders van Tonja merkten rond haar eerste jaar dat ze niet hoorde. ,,Mijn moeder ging gelijk gebarentaal leren.'' Ze ging, net als Jayson, naar een basisschool voor dove kinderen dicht bij haar in de buurt. ,,Ik voelde me er thuis.'' Aangezien beiden moesten ervaren hoe het was op een school voor horenden, moesten ze een halve dag in de week naar een ‘gewone' basisschool. ,,Mijn zusjes zaten daar ook'', zegt Jayson, ,,Daar praatte ik mee, maar niet veel met jongens. Een op een ging nog wel, maar als ze in een groepje praatten, begreep ik er niks van. Ook niet als we buiten op het schoolplein speelden. Ik had er niks aan.''

Beiden zitten aan de keukentafel van het internaat. Een rijtjeshuis in Groningen-Zuid waar ze met een groep van zes leerlingen wonen. Er is groepsleiding die kookt en zaken regelt. Ze hebben allemaal een huishoudelijk taak en hebben contact met leerlingen van de andere huizen van het internaat. Willen ze met een horende praten die geen gebarentaal spreekt, dan moeten ze een beroep doen op een tolk. Dat vertalen gaat prima, maar het blijft een soort fei-tenoverdracht. Een gevoel, emotie of een sfeer overbrengen gaat onderling tussen dove mensen stukken beter. Iedereen begrijpt en voelt de gebaren, zoals horenden dat met woorden hebben.

Grappen
Tonja en Jayson hebben nooit een ‘gewone' middelbare school overwogen. Tonja: ,,Ik had veel vrienden op mijn basisschool en sommigen gingen ook naar Groningen. Op een horende school voel ik me onzeker, Hier voel ik me thuis.'' Jayson oriënteerde zich wel op een horende school. ,,Daar hadden ze grote klassen, hier zijn ze kleiner. En een tolk kan nooit alles vertalen, dan begrijp je dingen niet honderd procent.'' Ze voelen zich het beste thuis in de dovengemeenschap. ,,De groepsleiding, de docenten en de klasgenoten… ik snap ze allemaal'', zegt Jayson. ,,We snappen elkaars grappen. Op een horende school ben je echt alleen, ook in de pauzes.''

menu