Annemarie Heite. Foto: Archief DvhN

Opinie: Veiligheid Groningers staat nog niet voorop

Annemarie Heite. Foto: Archief DvhN

We lezen vaak dat bij de gaswinning uit het Groningenveld de veiligheid van de Groningers voorop staat. Maar dat is volgens Herman Damveld en Annemarie Heite niet zo.

De veiligheid bij de gaswinning is ondergeschikt aan de leveringszekerheid en de aardgasbaten van bijna 15 miljoen euro per dag. Dat blijkt uit het gasbesluit van minister Henk Kamp van 18 december 2015. De veiligheid staat pas voorop als er geen aardbevingen meer gebeuren die schade veroorzaken. Maar dan mag er jaarlijks niet meer dan 12 miljard kuub gas uit het Groningen-veld wordt gepompt, zoals het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) in januari 2013 stelde. Minister Kamp wil echter 27 tot 31 miljard kuub winnen tot oktober 2016.

Waarom mag schade?
De gaswinning in Groningen veroorzaakte vanaf 1990 tot 5 december 2015 welgeteld 945 aardbevingen. Vanaf medio 2012 tot 5 december 2015 zijn 57.212 schademeldingen binnengekomen, waarvan 46.011 zijn erkend door de NAM. De afgelopen jaren hebben we herhaaldelijk de vraag gesteld waarom jaarlijks zoveel huizen beschadigd mogen worden. De door minister Kamp ingestelde commissie-Meijdam studeert op risico's en heeft deze vraag beantwoord in het advies van 18 december 2015: ‘Voor inwoners is het belangrijk (…) dat de overheid haar afwegingen onderbouwt. De commissie acht de vraag op basis van welke principes het toelaatbaar is dat industriële activiteiten schade toebrengen, zeer relevant. Het is een vraag waarvan de commissie vindt dat deze in het Kabinet en de Tweede Kamer geadresseerd zou moeten worden.'

Kort samengevat stelt de commissie-Meijdam dat de regering en de Tweede Kamer moeten aangeven waarom door de gaswinning jaarlijks schade aan duizenden huizen mag worden toegebracht. Of regering en Tweede Kamer dit echt willen waarmaken, komen we binnenkort te weten want dan zijn er debatten over de gaswinning.

Geen afname risico
Het SodM heeft op 18 december 2015 een advies uitgebracht waaruit ook blijkt dat het zogeheten seismische risico de komende jaren niet afneemt als er 21 of 27 miljard kuub wordt gewonnen uit Groningen. We moeten daarom rekening blijven houden met zware aardbevingen omdat minister Kamp heeft besloten jaarlijks 27 tot 31 miljard kuub gas te winnen.

Manuel Sintubin, hoogleraar geo-logie aan de Universiteit van Leuven, heeft de Groninger risico's vergeleken met Italië, toch een aardbevingsland bij uitstek. Volgens hem heeft de stad Rome een lager dreigingsniveau dan Bedum. Middelstum kent een seismisch dreigingsniveau dat vergelijkbaar is met dat van de stad L'Aquila, die in 2009 zwaar getroffen werd door een aardbeving van 6,3 op de schaal van Richter aardbeving. De hoogleraar stelt: ,,Voor een vergelijkbaar hoge seismische dreiging als in Loppersum moet je al richting Calabrië gaan, waar je de hoogste seismische dreiging vindt in Italië.” Met andere woorden, het idee is onjuist dat het wel mee zal vallen met de risico's nu de gaskraan wat minder ver openstaat.

Kosten
We lezen vaak dat het de staat miljarden kost omdat er minder gas uit Groningen gewonnen wordt. Om te beginnen kunnen we opmerken dat de aardgasbaten voor de overheid tot en met eind 2015 in totaal 283 miljard euro waren. En inderdaad, waren de gasbaten in 2014 nog 10 miljard euro, voor dit jaar wordt 5,4 miljard euro verwacht. Die daling kunnen we echter niet zonder meer toeschrijven aan minder gas uit Groningen. Bovendien: het gas dat nu niet gewonnen wordt, komt op een later moment naar boven en geeft dan opbrengsten.

Opbrengsten worden uitgesteld, maar het is niet juist om te stellen dat het de overheid geld kost. Daar komt bij dat de gasprijs op de wereldmarkt halveerde vanaf begin 2014 tot begin 2016. De aardgasbaten gaan daarmee ook sterk naar beneden. Dat neemt niet weg dat 5,4 miljard euro in 2016 betekent dat de overheid dagelijks 14,8 miljoen aan aardgasbaten binnenkrijgt.

Herman Damveld is zelfstandig onderzoeker en publicist over energie.
Annemarie Heite is aardbevings-ervaringsdeskundige te Bedum.

Je kunt deze onderwerpen volgen
PREMIUM
Aardbevingen
menu