Vader en moeder Haki met hun vier zonen Yahya (2), Youssef (7), Yamen (12) en Moumin (11) in hun kamer in De Grittenborgh. Foto Gerrit Boer

Syrisch gezin voelt zich gevangen

Vader en moeder Haki met hun vier zonen Yahya (2), Youssef (7), Yamen (12) en Moumin (11) in hun kamer in De Grittenborgh. Foto Gerrit Boer

Het Syrische gezin Haki wacht al negen maanden op een woning. In het azc in Hoogeveen zit de familie klem tussen Nederlandse regels en het lawaai van hun eigen kind.

,,Liever neem ik ze mee terug naar Syrië. Daar zouden we het beter hebben.'' Meent ie dat echt? De tolk knikt. Soms denkt Samer Haki dat zijn gezin beter af is in Damascus. ,,Ik heb zwakke momenten. Weet niet goed wat ik zeg. Maar gelukkig is mijn vrouw de baas.''

Vier volwassen mensen passen niet aan deze kleine tafel in hun kamer in de voormalige gevangenis de Grittenborgh, nu een asielzoekerscentrum. Een dienblad, vier koppen thee, twee schaaltjes met door moeder Asmaa gebakken koekjes. En hun verhaal.

Probleem
In een grote houten box ligt Yamen (12), de oudste van vier zonen. Verstandelijk beperkt, spastisch en deels verlamd. Hij heeft last van epileptische aanvallen. Maar slaapt nu. Even. Het is drie minuten over één. ,,Dit is zijn ritme'', zegt Samer. En al maanden hun probleem.

Samer Haki was ambtenaar op het ministerie van Financiën in Syrië. Toen zijn neefje voor zijn ogen werd doodgeschoten, vluchtte Samer in eind 2014 naar Nederland. Vrouw en kinderen volgden een paar maanden later. Hun appartement in Damascus bestaat niet meer.

Huize Haki is deze kamer. Een stapelbed (pa en ma boven, drie jongens onder), de kleine tafel en de grote box van Yamen. Het hele gezin slaapt op een paar vierkante meter. Of beter: slaapt niet. Yamen maakt eindeloos lawaai. Hij huilt, schreeuwt, tikt tegen de muur of bonkt met zijn rug tegen de spijlen van de box.

Doodop
Kwart over één. Lawaai. Yamen is wakker.

Samer is doodop. Al maanden. En dan roept hij wel eens dat ze het in Syrië beter zouden hebben. In april 2015 krijgt hij een verblijfsstatus. Het herenigde gezin wil naar Rotterdam (daar woont familie) en krijgt bevestigd dat die gemeente met een aanbod komt. Het geduld wordt op de proef gesteld.

Vanwege Yamen moet de familie een aangepaste woning hebben, rolstoeltoegankelijk. De Rotterdamse wachtlijst daarvoor telt 250 namen. Als statushouder zou Samer Haki voorrang moeten krijgen, maar in januari 2016 hebben ze nog geen woning. En het maakt Samer en Asmaa niet uit. Aangepast of niet, waar dan ook in Nederland, ze verlangen naar meer ruimte.

'Regels, regels, regels'
,,Ik wil rust'', zegt Asmaa. ,,Een eigen kamer voor Yamen. Hij voelt zich hier opgesloten. Zijn gedrag is hier verergerd. In Damascus woonden we in een flatgebouw. We hoeven geen aangepaste woning.''

Even praat ze niet via de tolk: ,,Nederland: regels, regels, regels.'' Een zin die ze sneller dan haar lief was uit haar hoofd leerde. Voor meer Nederlandse studie heeft ze amper energie.

Elke dag is een strijd. 's Ochtends na een nacht niet slapen, heeft Yamen net de ogen dicht. Iedereen loopt op de tenen. De andere jongens dwalen na schooltijd door het azc. Weg van het lawaai van Yamen. ,,Mijn eigen regels zijn niets meer waard'', zegt Asmaa. ,,Ze leren hier in de gangen smerige woorden. Ze slapen slecht en kunnen zich moeilijk concentreren op school.''

Niet lachen
Of er nog gelachen wordt in huize Haki, die vraag komt na twee uur boven drijven. Moeder is even stil. ,,Gisteren, toen ik de koekjes bakte, kreeg ik bericht van thuis. Neef. Omgekomen bij een ontploffing.''

Ze haalt een wit papieren zakdoekje tevoorschijn en schuift het blauwe pakje naar de andere kant van de kleine tafel. Nee. Ruimte voor vrolijkheid is er niet.

Problematisch
Een woordvoerder van de gemeente Rotterdam zegt dat de omvang van de familie Haki problematisch is ,,Ze hebben een grote aangepaste woning nodig, dat maakt het extra lastig. Dat aanbod is heel klein.''

Een tolk heeft namens de familie contact gezocht met de gemeente Hoogeveen. Of daar woonruimte beschikbaar is. ,,Niks meer van gehoord'', zegt vader Samer. Een woordvoerder van de gemeente heeft niet kunnen achterhalen hoe dit contact is verlopen. In algemene zin zegt hij: ,,Een aangepaste woning is ook hier niet zomaar voorhanden.''

Dezelfde voorwaarden
Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) geeft geen informatie over specifieke families. In algemene zin zegt de woordvoerder: ,,Zodra iemand een verblijfsvergunning krijgt, wordt hij gekoppeld aan een gemeente. Dit gebeurt op basis van informatie die de vergunninghouder zelf verstrekt heeft. Bijvoorbeeld of er een speciaal soort woonruimte nodig is en of iemand in een specifieke regio gehuisvest zou willen worden. Het is mogelijk dat iemand zelfstandig woonruimte zoekt in een gemeente naar eigen voorkeur. Dat gaat volgens dezelfde voorwaarden als voor iedere woningzoekende.''

menu