Het is niet te verwachten dat een club als Emmen zich achter het het idee voor de nieuwe competitieopzet schaart.

Baanbrekend plan met Gronings tintje moet betaald voetbal aantrekkelijker én spannender maken

Het is niet te verwachten dat een club als Emmen zich achter het het idee voor de nieuwe competitieopzet schaart. Foto: ANP

Het Nederlandse voetbal staat voor enorme uitdagingen in coronatijd. Hoe kan de sport zich wapenen in een nieuwe wereld? Als het aan de neven Peter en Gerard Sierksma ligt, gaat de KNVB aan de haal met hun ideeën over een spectaculair, corona-proof competitiemodel.

Hoe maak je de eredivisie spannender en spectaculairder, en tegelijk juist flexibeler in deze tijden van corona? Hoe zorg je dat een tussentijds stilgelegde competitie toch een ‘eerlijk’ einde kent, terwijl de sport – door de mogelijk lege stadions – aantrekkelijk blijft voor televisiekijkers?

De neven Peter en Gerard Sierksma bogen zich uitvoerig over dat vraagstuk. De ene is publicist, de ander wetenschapper, en samen filosofeerden ze urenlang over denkbare oplossingen. Het resulteerde in een baanbrekend, maar toch tamelijk behapbaar idee.

Sierksma: 'Een dynamische competitie'

Kort samengevat: de eredivisie en de eerste divisie worden ieder opgesplitst in drie groepen van zes clubs: de top, de middengroep en de onderkant. Die groepen werken ieder een eigen, afgerond competitieblok af van tien wedstrijden, waarna er onderling promotie en degradatie plaatsvindt. Wie aan het eind van die drie seizoensblokken in de topgroep bovenaan staat, is kampioen.

,,Je krijgt een heel dynamische competitie, waarin clubs na elk competitieblok kunnen promoveren en degraderen’’, zegt Gerard Sierksma, emeritus hoogleraar sportstatistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen. ,,Daardoor creëer je tijdens het seizoen meer spanning, clubs hebben méér te winnen en meer te verliezen. Tegelijk ben je ook flexibeler: het seizoen bestaat uit 30 speelrondes in plaats van 34.’’

Voetballen in seizoensblokken

Daarbij, benadrukt Sierksma, heb je na ieder blok een formeel gezien ‘afgeronde’ competitie. Mocht het coronavirus, of een vergelijkbare pandemie, in de toekomst weer oplaaien, dan is het een stuk eenvoudiger om de winnaars en de verliezers te bepalen.

,,Hypothetisch gezien zouden dit seizoen twee van de drie blokken zijn gespeeld’’ aldus Sierksma. ,,In dat geval is de stand na seizoensblok twee tevens de eindstand van de competities, met de sportieve consequenties die daarbij horen. Dat had een hoop discussies gescheeld.’’

Die flexibiliteit is een bijkomend voordeel, benadrukt Sierksma. Samen met zijn neef studeerde hij al vóór de coronacrisis op een nieuw competitiemodel. ,,Domweg omdat je merkt dat de publieke belangstelling voor voetbal terugloopt. Om in de toekomst ook voor nieuwe generaties aantrekkelijk te blijven, zou je serieus na moeten denken hoe je, tijdens het seizoen, de spanningsboog vergroot. Vanuit die gedachte zijn we verder gegaan. Corona kwam daarna pas – maar het sloot precies op elkaar aan. Het bevestigde ons in de gedachte dat we een goed idee te pakken hadden.’’

Lees verder na onderstaande afbeelding.

loading

U weet hoe conservatief de voetbalwereld is hè? Na jaren vergaderen over de zogenoemde veranderagenda, slaagden de Nederlandse clubs er niet eens in om allemaal met dezelfde bal te gaan spelen.

,,Ik weet het. Maar mogelijk biedt deze crisis wat ruimte voor een opener manier van denken. Gezien alle mogelijke gevolgen móet je wel gaan nadenken over oplossingen. Een nieuw competitieformat zou daar ook bij kunnen helpen. Alles bij het oude laten, lijkt me niet logisch.’’

In uw plan zouden Cambuur en De Graafschap in pakweg november al naar de eredivisie kunnen promoveren?

,,Ja. Het lijkt ons het mooist als de eredivisie en de eerste divisie één vloeiend en dynamisch geheel vormen. Je kunt de divisies per seizoen blijven afsluiten, dat is maar net hoe je het afspreekt met elkaar, maar het lijkt ons stukken aantrekkelijker als je de nieuwe opzet doortrekt tussen beide profcompetities. De twee clubs die na het eerste seizoensblok onderaan staan, degraderen. Maar je kunt óók al na tien wedstrijden weer een groep omhoog gaan. Er is voortdurend perspectief voor alle clubs.’’

In uw competitiemodel spelen de topclubs normaal gesproken zes keer in een seizoen tegen elkaar. Bent u niet bang voor inflatie?

,,Dat is maar net hoe je het bekijkt. In het derde blok wordt het belang van die topwedstrijden alleen maar groter: die duels zijn dan namelijk rechtstreeks van invloed op het kampioenschap. Daarnaast denk ik dat veel liefhebbers en televisiekijkers het niet vervelend vinden om wat vaker in een seizoen naar Ajax-Feyenoord of AZ-PSV te kijken. Zeker als we in Nederland voorlopig in lege stadions spelen, zou dat juist een impuls kunnen betekenen. FOX Sports zal er niet negatief tegenover staan, vermoed ik. De topclubs zelf denk ik ook niet.’’

Toch missen clubs als FC Emmen en Heracles hun wedstrijden tegen de topclubs. Publiek en sponsors zullen daar niet zo blij mee zijn.

,,Dat is een nadeel, ja. Wij pretenderen ook zeker niet dat dit een oplossing is zonder kanttekeningen: iedere club zal het vanuit een ander perspectief bekijken. Maar toch: alle clubs hebben óók steeds uitzicht op promotie. Na tien wedstrijden kan een club als Heracles of FC Groningen zich al plaatsen voor de hoogste groep, de elitegroep. Dan speel je juist twee of drie maanden alleen maar topwedstrijden – met Europees voetbal in het verschiet. Het is dus niet zo dat je een heel seizoen zit ‘opgesloten’ in je eigen groep. Er valt steeds iets te winnen. Méér dan in het huidige reguliere eredivisie.’’

Is het niet oneerlijk dat een club die op het laatste moment aanhaakt in de elitegroep, toch nog kampioen kan worden?

,,Eens, daar hebben we over nagedacht. In ons plan nemen de clubs in de elitegroep hun punten steeds mee naar het volgende seizoensblok. Je kunt die punten eventueel halveren, zoals in België gebeurt, maar waar het om gaat is dat je een kampioen krijgt die over het hele seizoen bezien het best heeft gepresteerd. De clubs die pas op het laatst aanhaken in de elitegroep, spelen voor het beste Europese ticket - en voor handhaving in de elitegroep. Je zou kunnen afspreken dat er tussen het ene seizoen en het volgende, maar één club degradeert uit de elitegroep, in plaats van twee.’’

Een ander punt is dat de eerste divisie nu uit twintig clubs bestaat: daar maak je niet gemakkelijk drie groepen van.

,,Klopt, maar dat is niet onoplosbaar. Je zou de hoogste of juist de laagste groep van die competitie uit tien clubs kunnen laten bestaan.’’

De kritiek op bijvoorbeeld het Belgische play-off-systeem is vaak tweeledig. Het is gecompliceerd qua puntentelling en veel clubs spelen over langere fases van de competitie nergens meer om.

,,Toch gaan ze er in België wel mee door. In veel opzichten is het ook een succes gebleken, blijkbaar. Ik ben het er wel mee eens dat een competitieformat niet te ingewikkeld moet zijn. Dat is ook een uitgangspunt geweest in ons plan: je kunt er nog op allerlei manieren in bijsturen of bijschaven, maar het is belangrijk dat het geen ingewikkeld verhaal wordt met allerlei kleine lettertjes. Ons model is volgens mij redelijk simpel uit te leggen – en de competitie blijft voor vrijwel alle clubs een heel seizoen lang spannend. Ook als je in de middenmoot speelt, kan je perspectief steeds veranderen, negatief ofwel positief.’’

Het probleem bij dit soort ideeën is dat het Nederlandse voetbal volgens een hyperdemocratie is georganiseerd. Voor iedere wezenlijke verandering heb je een meerderheid van 5/6 van de clubs nodig. Clubs als Fortuna Sittard of FC Emmen zul je vast niet meekrijgen in dit plan. Die willen vooral in de eredivisie blijven.

,,Dat snappen we zeker. Ik heb ook oprecht geen idee of de KNVB en de clubs open staan voor een plan als dat van ons – en of het überhaupt haalbaar is. Maar we zijn met alle liefde bereid om het toe te lichten. Ik ben ervan overtuigd dat de voordelen het winnen van de nadelen, zeker in deze onzekere tijd.’’

menu