Corona maakt amateurvoetbalclubs vatbaar voor criminelen: 'We weten dat verenigingen het financieel heel moeilijk hebben'

Amateurvereniging OFC Oostzaan is een van de voetbalclubs die in het nieuws kwamen vanwege vermeende criminele banden. Foto: ANP/Koen van Weel

Amateurvoetbalclubs zijn volop in beeld bij criminelen, zeker nu de verenigingen in financieel zwaar weer verkeren door coronamaatregelen. Voetbalbond KNVB wil met onder meer nieuwe regels de strijd aanbinden met zwart geld bij de amateurs.

U it onderzoek waaraan de Universiteit van Tilburg deelnam, blijkt dat één op de acht amateursportverenigingen de afgelopen twee jaar te maken heeft gehad met ‘serieus te nemen signalen’ die kunnen wijzen op activiteiten van criminelen. ,,Clubs zijn zich nauwelijks bewust van de gevaren van criminele inmenging en wapenen zich er beperkt tegen”, concluderen de onderzoekers.

Diverse clubs kwamen daardoor al zichtbaar in de problemen. Zo stond OFC Oostzaan dit jaar volop in het nieuws vanwege vermeende criminele banden, witwaspraktijken en onduidelijke geldstromen. De voorzitter van het Utrechtse Magreb ’90 werd opgepakt vanwege internationale drugshandel. En in Amsterdam bestond zelfs de vrees voor liquidaties tijdens wedstrijden van zaalvoetbalclub ’t Knooppunt, die met crimineel geld werd gefinancierd. Andere clubs worstelden met een criminele hoofdsponsor, trainer of kantinebeheerder. De KNVB kent zelfs een voorbeeld waar jeugdspelers door geldschieters werden geronseld als drugskoerier.

Aantrekkelijke prooi

De KNVB kent de voorbeelden, en stelt nu extra alert te zijn doordat clubs door corona – en zwaar geslonken inkomsten – een nog aantrekkelijker prooi kunnen zijn. ,,We weten dat verenigingen het financieel heel moeilijk hebben”, zegt bestuurssecretaris Mark Boetekees van de KNVB.

Het bondsbestuur wil daarom met nieuwe regels de strijd aanbinden met zwart geld en criminele inmenging bij de amateurs. Het voornemen is om vanaf 1 januari te verbieden dat amateurspelers betaald krijgen door derden of meer betaald krijgen dan een belastingtechnisch toegelaten onkosten- of vrijwilligersvergoeding. Bedoeling is dat alleen ‘pure’ amateurspelers overblijven en contractspelers die met verenigingen spelerscontracten hebben die geregistreerd zijn door de KNVB.

Afspraken op basis van ‘high trust, high penalty’

,,Controleren is heel lastig”, geeft Boetekees van de bond direct toe. ,,De afspraken zijn op basis van ‘high trust, high penalty’: komen we erachter dat sprake is van overtreding, dan zijn de sancties niet mals. Je moet dan denken aan verplichte degradatie en schorsing voor lange tijd van spelers.” Hij spreekt over jaarlijkse steekproeven. ,,We realiseren ons dat regelgeving altijd achter de feiten aanloopt.”

Een voorgenomen nieuwe regel om per 1 januari alle betalingen aan spelers via derden te verbieden, is daarom niet de enige actie om criminele inmenging in het amateurvoetbal tegen te gaan. Ook wil de KNVB intensiever gaan samenwerken met onder meer de Belastingdienst. Verder kent de bond de regel dat een bestuursmeerderheid bij amateurclubs uit niet-financiers moet bestaan. Bovendien doet de KNVB sinds vorig jaar via lokale sportakkoorden een beroep op voetbalclubs en gemeentes. Onder meer om in gesprek te gaan met investeerders, om hun beweegredenen te achterhalen. Verder heeft de bond in samenwerking met NOCNSF een programma ontwikkeld, dat besturen helpt bij het herkennen van ‘foute’ personen.

KNVB wil af van contante betalingen van sponsors binnen de amateurtak

Deze ‘KNVB-spelregels’ zijn lang niet bij alle clubs bekend. Betere voorlichting en persoonlijke uitleg aan vrijwillige bestuurders moet daar verandering in brengen. Meer bewustwording en herkennen van signalen, kan volgens de bond criminelen buiten de deur houden. Ook wil de KNVB af van alle contante betalingen van sponsors binnen de amateurtak. ,,Ontvang giraal”, zegt Guus Posthumus, hoofd verenigingsadvies bij de KNVB.

De KNVB stelt criminele geldstromen en inmenging van suikerooms met zwart geld zeer serieus te nemen. ‘Niet goed voor de sport’, zegt Posthumus. Zijn afdeling telt 18 verenigingsadviseurs, die contact onderhouden met alle 3000 amateurclubs. Hij zegt dat de KNVB niet alle bevoegdheden heeft om problemen aan te pakken. ,,Het gaat om informatie uitwisselen en een gedeelde verantwoordelijkheid. Wij gaan niet op de stoel van de Belastingdienst of de politie zitten.”

Volgens hem zijn de Belastingdienst, gemeenten en de politie aan zet bij het uitwisselen van informatie en moeten ook zij hulp bieden richting verenigingen. ,,Vraag is hoe je samen het maximale kunt doen om criminele inmenging tegen te gaan. We doen een oproep aan de politiek om te kijken naar de privacywetgeving. Soms bestaat de noodzaak om meer informatie uit te wisselen dan nu wettelijk gezien mag.”

Posthumus noemt het opvallend hoeveel aandacht criminele inmenging rond amateurvoetbal krijgt. ,,Nog nooit liepen zoveel onderzoeken.”

‘Jeugdspelers die drugs koerieren, dat is natuurlijk afschuwelijk’

De KNVB stelt dat alle uitkomsten samen aanleiding kunnen vormen voor nader onderzoek naar het handelen van partijen als Openbaar Ministerie, politie, Belastingdienst, sportbonden, gemeentes en verenigingen. De bond ziet ook een belangrijke rol voor de politiek en doet een oproep om in gesprek te gaan in de Tweede Kamer. ,,Op die manier kan de politiek samen met experts een mening vormen over wat nodig is om criminelen echt te weren uit de sport.”

Duidelijk is dat afgelopen jaren bij tientallen verenigingen criminelen actief waren. De KNVB: ,,Wij willen graag dat onze mooie sport schoon wordt. We nemen onze verantwoordelijkheid en werken mee waar kan. Want jeugdspelers die drugs koerieren, dat is natuurlijk afschuwelijk.”

menu