Claudia Bokel wint in 2011 het WK schermen in Frankrijk.

Uit het Plakboek: Hoe Claudia Bokel uit Ter Apel namens Duitsland wereldkampioen schermen werd

Claudia Bokel wint in 2011 het WK schermen in Frankrijk. Foto: EPA/Dominique Faget

In de rubriek Uit het Plakboek nemen we historische personen, clubs en gebeurtenissen uit de sportwereld onder de loep. Vandaag: Claudia Bokel uit Ter Apel, die in 2001 namens Duitsland wereldkampioen schermen werd.

Het is twee jaar geleden. Of drie. Misschien ook wel vier. Ze weet het niet meer precies, maar eens in de zoveel jaren kijkt Claudia Bokel op YouTube naar de WK-finale schermen van 2001. In een filmpje van 21 minuten en 8 seconden verslaat ze olympisch kampioene Laura Flessel. Na het laatste punt stormt het schermteam op haar af en jonast haar in de lucht. Haar degen zwiept vervaarlijk in het rond.

Claudia Bokel wordt in 1973 in Ter Apel geboren, maar de teamgenoten die haar na het behalen van de wereldtitel dolblij de lucht inwerpen en weer opvangen zijn Duits. Het is het land waar Bokel sinds 1989 voor schermt. Het schermleven van Bokel begint bij Schermvereniging Ter Apel (SVTA), maar daar kan ze maar eens per week trainen. De extra conditietraining is een potje voetbal. Omdat Bokels opa in Duitsland werd geboren en naar Nederland vertrok, bezit Bokel ook de Duitse nationaliteit. Haar talent valt op bij de oosterburen en ze wordt uitgenodigd op een internaat in Bonn. Een plek waar ze dagelijks kan schermen en haar gymnasium af kan maken.

Rond haar zeventiende verjaardag verruilt Bokel Ter Apel voor de West-Duitse hoofdstad. Hoewel ze in het begin nog flink last van heimwee heeft, voelt Bokel zich er snel op haar plek. ,,Ik had ineens allemaal mensen om me heen die schermen net zo leuk vonden als ik’’, herinnert ze zich. ,,Dat was heerlijk. En ik kon veel vaker schermen. Als school voorbij was, liepen we door een gang zo de trainingshal in.’’

Bijlessen Duits

Niet alles verloopt in de beginperiode vlekkeloos. Bokel haalt op het vwo in Ter Apel goede cijfers en blijft dat ook doen in Bonn, maar het interpreteren van een Duits gedicht gaat haar in het begin niet eenvoudig af. ,,Ik kon dat natuurlijk helemaal niet, maar na wat bijlessen Duits ging het al beter. Wat ook nieuw was in Duitsland was dat ik cijfers kreeg voor mijn houding in de klas. Ik bereidde me voor op de lessen, maakte mijn huiswerk en hield me stil in de les en toch kreeg ik een laag cijfer, juist omdat ik me zo stil had gehouden.’’

Het gymnasiumdiploma wordt met gemak behaald en Bokel kan zich volledig richten op het schermen. In 1996 mag ze meedoen aan de Olympische Spelen in Atlanta. Als Duitse. Ze kijkt er haar ogen uit. In het olympisch dorp loopt ze bokslegende Muhammad Ali tegen het lijf, die in Atlanta het olympisch vuur ontstak. De kleine turnsters en boomlange basketballers die er door elkaar heen lopen, maken grote indruk op Bokel. Het is een hele beleving, maar het toernooi verloopt teleurstellend.

Achillespeesblessure

Vier jaar later op de Spelen van Sydney moet het gebeuren. In 1997 en 1998 is Bokel de nummer één van de wereld, maar een achillespeesblessure werpt haar terug. Ze is op de weg terug als de Spelen zich aandienen. ,,In de kwartfinale verloor ik van de Hongaarse Timea Nagy, maar toch was ik heel tevreden’’, zegt Bokel. Nagy wint in Sydney de titel.

Met het team wint Bokel vier jaar later een zilveren medaille. In het Nieuwsblad van het Noorden wordt er nauwelijks aandacht aan besteed. Bokel is Duitse. Ergens weggestopt in de krant wordt vermeld dat Bokel in de finale van grote klasse is, maar haar teamgenoten het laten liggen. ,,Ehm, dat klopt een beetje’’, zegt Bokel bescheiden. ,,Maar in de halve finale waren mijn teamgenoten juist weer beter en was ik wat minder.’’

De kwartfinale staat Bokel nog helder op het netvlies. ,,Ik speelde de laatste wedstrijd, dat is de belangrijkste, want daar kun je de meeste punten verdienen. Het was in Athene en ik speelde tegen een Griekse waar ik nog nooit van had gewonnen, maar die keer won ik wel.’’

Wereldkampioen in Nîmes

Drie jaar voor de zilveren medaille in Athene wordt Bokel wereldkampioen in het Franse Nîmes. Verrassend. Want voorafgaand aan dit toernooi raakt Bokel geblesseerd. In korte tijd zwikt ze door haar linker- en rechterenkel. Als ze na een periode van rust weer volop mag trainen, gaat ze door haar rug. ,,Een dag voor het WK vond de loting plaats. Ik hoorde dat ik tegen een Chinese moest. Geen goede loting, maar het bleek later om een Chileense te gaan. Toch was het alsnog een pittige wedstrijd. Ik won met één punt verschil. Toen dacht ik: het gaat om overleven. Daarmee viel er een hoop spanning van me af.’’

Bokel glijdt door het toernooi, totdat ze in de halve finale de Zweedse Maria Isaksson treft. Een speelster waarvan ze op papier moet winnen. Door dat te denken legt ze zichzelf veel druk op. Weer gaat het bijna mis. ,,Het ging niet soepeltjes’’, weet Bokel nog. Maar ze wint en staat voor het eerst in een WK-finale.

Spannende finale

In die finale treft ze een speelster die voor eigen publiek speelt: de Franse Laura Flessel, die in 1998 en 1999 de wereldtitel greep en in Atlanta de gouden medaille won. Het is een spannende finale. In de arena in Nîmes vol enthousiaste Franse schermliefhebbers komt Bokel op een 7-4 voorsprong. ,,Ik was een defensieve schermster, dus een voorsprong is dan heerlijk om te hebben, maar ik verspeelde het direct weer’’, weet Bokel nog.

Het wordt 7-7. Bokel slaat zichzelf voor haar masker. ,,En toch was ik op dat moment niet heel erg in paniek. Achteraf is de situatie erger dan ik toen voelde. Ik was gewoon heel erg geconcentreerd.’’

De op dat moment 28-jarige scheikundestudente herpakt zich. Het wordt 9-8 in het voordeel van Bokel en er staan nog 30 seconden op de klok. Flessel valt aan, maar in de verdediging maakt Bokel een punt. De druk op de Française wordt groter. Ze moet punten maken, maar Bokel straft de risicovolle aanvallen van de tweevoudig wereldkampioene vakkundig af. Ze wint de wedstrijd met 12-8 en viert het feestje met haar teamgenoten.

,,Ik vond het fantastisch om in Frankrijk, hét schermland, kampioen te worden’’, zegt Bokel. ,,Ik weet nog dat onze arts in al zijn enthousiasme een stuk huid wegknipte toen hij de tape rond mijn enkels eindelijk mocht verwijderen. En dat er buiten kinderen stonden te wachten om een handtekening te krijgen, terwijl ik net hun idool had verslagen. Dat vond ik zó mooi!’’



menu