Winnares Annemiek van Vleuten feliciteert met een corona-elleboogje de nummer twee in de Clasica Femenina Navarra, de Italiaanse Elisa Longo Borghini (links).

Het peloton rijdt weer, maar hoe lang duurt dat in coronatijd?

Winnares Annemiek van Vleuten feliciteert met een corona-elleboogje de nummer twee in de Clasica Femenina Navarra, de Italiaanse Elisa Longo Borghini (links). Foto: EPA/Villar Lopez

In Roemenië, Slovenië en Bulgarije en sinds vorige week ook weer in Spanje. Waaiers, winnaars, sprintjes, klimmetjes en uitslagen. Hoera, er is weer koers. Al is het nog maar de vraag voor hoe lang.

Ja, die ene renner met corona zat thuis in Israël. En de twee anderen die contact met hem hadden gehad waren al van de startlijst gehaald. Maar voor Movistar was het nog niet genoeg. Nog voor de start van de Ronde van Burgos stuurden ze de ploegleider van Israel Start-Up Nation een dringend doch vriendelijk verzoek. Of ze niet allemaal op konden rotten. Liefst een beetje rapido.

Misschien dat ze er bij Movistar extra gevoelig voor zijn (wat wil je met een hoogbejaarde kopman), maar het tekent de angst voor besmettingen. Die angst is terecht. Omdat corona een virus is dat gevaarlijk is voor de gezondheid van renners en staf, maar misschien nog wel meer vanwege de consequenties van een coronageval binnen de ploeg. Wat als de kopman ziek wordt? Wat als het virus zich verspreidt binnen de ploeg? Wat als het zich verspreidt binnen het peloton?

Document rammelt aan alle kanten

De UCI heeft een lijvig protocol opgesteld waarmee wielrennen in coronatijd wordt gereguleerd, maar het document rammelt aan alle kanten. Dat bleek al na publicatie – en des te meer nu het wielerseizoen weer op gang is getrapt. In Burgos ruziën ploegen over de interpretatie van de regels, in de Ronde van Bulgarije hingen er gewoon rondemissen om de nek van de winnaar en in de Emakueen Nafarroako Klasikoa mochten op het laatste moment tien (!) vrouwenploegen niet starten omdat ze geen negatieve coronatests konden overleggen. Al kun je dat laatste ook zien als een noodzakelijke waarschuwing aan iedereen die de komende weken aan de start van een UCI-koers staat. Winnares Annemiek van Vleuten: ,,Het standpunt van onze ploeg was om niet te starten als niet iedereen getest was. De organisatie heeft een stap extra gezet om de kleinere ploegen te laten testen in een plaatselijk ziekenhuis zodat ze de volgende koersen wél mee konden doen. Maar eigenlijk zou er zoiets moeten zijn als een UCI-database waarin je kunt zien of, waar en wanneer iedereen getest is.”

In de Sibiu Tour (een etappekoers in Roemenië waarvoor Mathieu van der Poels ploeg op het laatste moment paste uit vrees voor een verplichte quarantaine bij thuiskomst) ging het schijnbaar wél goed. Adne van Engelen (BikeAid) werd er zevende in het eindklassement: ,,Het was vrij goed geregeld. Bij start en finish was er een afgesloten ruimte waar geen publiek kon komen, rond en op het podium moest je mondkapjes dragen. Iedereen werd voorafgaand getest en er kwam twee keer per dag iemand van de organisatie langs om je lichaamstemperatuur te meten. Bij meer dan 37,3 graden of een symptoom dat kon duiden op corona moest je direct getest worden in het ziekenhuis. Voor zover ik weet is dat bij geen renner het geval geweest.”

Bubbels

In feite draait het allemaal om bubbels. Het beleid van de UCI, de ploegen en de organisaties is erop gericht om pelotonnetjes renners en rensters af te schermen van de grote, boze buitenwereld. Van toeschouwers die handtekeningen en selfies willen, van journalisten die met z’n allen staan te dringen voor een quote. Maar hoe doe je dat als je met het vliegtuig moet reizen? Wat als het kamermeisje van het hotel hoest en proest? En hebben kleinere ploegen wel genoeg geld om alle bijkomende kosten op te hoesten in een tijd dat hun budgetten al onder druk staan?

De maatregelen zijn nu vooral gericht op het voorkomen van een coronageval in het peloton. Zolang de imaginaire wandjes van de bubbel intact blijven, kan er worden gekoerst. Maar zodra er wel gevallen binnen de wielerbubbel worden vastgesteld, belanden we in een grijs gebied. Eén coronapatiënt is een gevaar voor het hele peloton en dus voor de hele koers en voor de doorgang van de gehele wielerkalender. Bert Blocken, professor civiele techniek aan de TU in Eindhoven, deed onderzoek naar de verspreiding van aerosolen in een groep wielrenners. ,,Besmetting vindt plaats via grote druppels. Hoe zwaarder de inspanning, hoe meer aerosolen en hoe grotere druppels je afscheidt. Via het zog wordt dat achter de renner verspreid. Als je pech hebt en die druppel komt op de verkeerde plek, dan kun je besmet worden. Natuurlijk vindt de koers wel in de buitenlucht plaats, maar bij langdurige blootstelling – bijvoorbeeld in een ontsnapping die anderhalf uur duurt – kan het zeker een probleem vormen. Dus je móet je het virus uit het peloton houden. Eigenlijk kan dat het beste door iedere dag te testen. Nu duurt het nog 24 uur voordat de uitslag er is, maar ik weet dat er bedrijven zijn die werken aan tests die sneller uitslag geven: na vier uur of zelfs na dertig seconden.”

Eerste ervaringen geven niet veel vertrouwen

Wielrennen in coronatijd kan alleen als er een duidelijk, goed gecoördineerd beleid is en als álle ploegen en renners ernaar handelen. De ervaringen in de eerste anderhalve week van de hervatting geven niet heel veel vertrouwen in het vervolg van het wielerseizoen. Als er nu al ploegen ruziën, hoe gaat dat dan zijn als de belangen écht groot zijn? Een paar knechten uit de Ronde van Burgos halen is één ding, maar wat als het straks gaat om een podiumkandidaat in een grote ronde? En als de tweede golf aanzwelt, hoe stevig blijken de wandjes van de bubbel dan te zijn? Het zegt veel dat de meeste renners en managers niet veel verder willen kijken dan een paar weken. Het afwerken van de gehele wielerkalender lijkt een utopie.

Annemiek van Vleuten verwoordt het zo: ,,Ik kijk niet te ver vooruit, ik hou overal rekening mee. Ik pin me niet vast op wedstrijden, ik bekijk het van week tot week. Dat is niet ideaal, maar je moet flexibel zijn in deze tijd. Je kunt je wel voorbereiden op het WK, maar wat als er straks helemaal geen WK is? Ik ben me ervan bewust dat het er dik in zit dat niet alle koersen doorgaan. Het is pakken wat je pakken kan.”

menu