Jan Dirk van der Zee, directeur amateurvoetbal van de KNVB over voetballen in coronatijd: 'Het verenigingsleven zal niet zo bruisend zijn als anders, maar belangrijker is dat we weer proberen te sporten. Hopelijk dat we dan na dit seizoen naar een normalere situatie toe kunnen'.

Jan Dirk van der Zee, directeur amateurvoetbal KNVB: ‘Als er een tweede golf komt, vallen clubs om’

Jan Dirk van der Zee, directeur amateurvoetbal van de KNVB over voetballen in coronatijd: 'Het verenigingsleven zal niet zo bruisend zijn als anders, maar belangrijker is dat we weer proberen te sporten. Hopelijk dat we dan na dit seizoen naar een normalere situatie toe kunnen'. Foto: Rens Hooijenga

De amateurvoetballers (landelijk verenigd in 60.000 ploegen) popelen om weer te beginnen, maar zo lang het coronavirus niet is verslagen, staat elke wedstrijd op losse schroeven.

,,Het gaat heel zwaar worden’’, zegt Jan Dirk van der Zee (49), directeur amateurvoetbal van de KNVB. Hij denkt in kansen en niet in problemen, maar sluit zijn ogen niet voor de realiteit. Ook Van der Zee verneemt dat sportparken voorlopig op slot gingen en wedstrijden worden geannuleerd. Als de ongrijpbare aanvaller Covid, spelend onder rugnummer 19, de gevaarlijkste tegenstander blijft, valt op het verloop van het nieuwe seizoen geen peil te trekken.

Van der Zee c.s. hebben voor de komende voetbaljaargang ‘tientallen scenario’s’ uitgewerkt. In de huidige opzet worden volledige competities en bekertoernooien gespeeld. ,,Ik ben niet bang om dat te proberen, maar ik besef dat we ons eraan kunnen vertillen. We vragen heel veel van de clubs en nu al is zeker dat het verenigingsleven niet bruisend zal worden. Het wordt lastig om de richtlijnen voor kleedkamers, kantines en publiek na te leven, maar het zal moeten. De clubs krijgen het zwaar, terwijl er nu al clubs zijn die het water aan de lippen hebben staan. Maar lukt het niet, dan kan er niet gevoetbald worden.’’

Competitie halveren of duels schrappen als dat nodig is

Volgens Van der Zee kan voortdurend worden ingegrepen als de ontwikkelingen rond het coronavirus dat vereisen. ,,Zeker in de B-categorie, zeg maar bij de niet-standaardelftallen, zo’n 90 procent van het amateurvoetbal.’’ Te denken valt aan halvering van competities, verplaatsen van wedstrijden en/of schrappen van bekerduels. ,,Dat kan nog besloten worden terwijl het seizoen al bezig is.’’

Tot op regionaal niveau kunnen wedstrijdschema’s worden aangepast. ,,Je kunt ook denken aan voetbal per veiligheidsregio. Als het in Groningen en Friesland lukt om een hele competitie te spelen, dan is dat mooi. Lukt dat bijvoorbeeld in Brabant niet, dan moet je daar genoegen nemen met wat er wel mogelijk is.’’ Nederland telt 25 veiligheidsregio’s.

Van der Zee voorziet dat het sluiten van accommodaties de komende tijd vaker zal geschieden. ,,Ik hoop dat de clubs dit in overleg met ons gaan doen, zodat we meteen kunnen handelen.’’ Hij kijkt met spanning uit naar de ontwikkelingen in september en oktober. ,,Die maanden worden heel belangrijk. Als er een ‘tweede golf’ komt, gaan er clubs omvallen.’’

Corona kost amateursectie KNVB 200 miljoen euro

Het glas is bij Jan Dirk van der Zee (zoon van een voormalig horeca-ondernemer) altijd half vol. Nooit half leeg. Natuurlijk valt niet te ontkennen dat het zware tijden zijn. Het gaat hem aan het hart dat 1,2 miljoen voetballers in hun doen en laten worden beperkt. ,,Terwijl sport een belangrijke uitlaatklep is en het verenigingsleven voor de Nederlander zo ontzettend belangrijk.’’ Ook de financiële situatie biedt geen reden om de polonaise te lopen. ,,De crisis heeft het KNVB-amateurvoetbal 200 miljoen euro gekost. Netto.’’

Maar toch: moedig voorwaarts. ,,Ik denk niet in beperkingen en doe er niet laconiek over. Maar als iedereen zich aan de richtlijnen houdt, kunnen we samen een heel eind komen. Wij proberen zo veel mogelijk te faciliteren. Dat is er in de vijf jaar die ik nu op deze post zit wel in gekomen: denken vanuit de voetballer in plaats vanuit de bestuurder. Service verlenen, vooral niet alleen regels opleggen.’’

De kantine-opbrengst van bij clubs fors terug

Dat laat onverlet dat de voetbalclubs het flink voor de kiezen krijgen. Van der Zee windt er geen doekjes om. ,,Sinds het uitbreken van de coronacrisis zijn nog geen clubs omgevallen, maar als de tweede virusgolf komt, gaat dat helaas wel gebeuren. Het water staat diverse clubs inmiddels tot aan de lippen. Hun financiële buffer is weg. Bij veel clubs valt de kantine-opbrengst terug van 40 naar pak m beet 10 procent. Dat hakt er flink in. Ik vind mede daarom dat de overheid voor de sport met een tweede pakket maatregelen moet komen. Opnieuw een financiële ondersteuning, maar ik denk ook aan vrijstelling van huur van accommodaties. Je moet als overheid oog hebben voor het belang van het verenigingsleven voor de maatschappij.’’

Voordat de blik op het nieuwe seizoen wordt gericht, kijkt Van der Zee terug op de afgelopen zes maanden. ,,Plotsklaps lag het voetbal stil. Bij de KNVB stonden we meteen in crisisstand. Je realiseert je dat miljoenen mensen ineens zonder hun hobby, wellicht hun enige hobby, komen te zitten. Dat heeft een enorme impact. Vergeet ook niet wat dit voor de KNVB betekende. Wij zijn een groot bedrijf met 600 mensen in vaste dienst en zo’n 800 mensen op flexibele basis. Alleen al de jaaromzet van de sectie amateurvoetbal bedraagt 45 miljoen euro.’’

Corona poppenkast? Die gedachte duurde maar kort

Van der Zee vertelt eerlijk dat hij in het allereerste begin dacht van doen te hebben met een storm in een glas water. ,,Ik was een tikje recalcitrant, had een beetje het idee dat het een poppenkast was. Ik weet nog dat ik met mijn vader belde. Hij vroeg me waarom we ons zo druk maakten, want ‘hier is niks aan de hand’. Maar dat duurde kort. Je dient niet alleen te luisteren naar de overheid, maar je beseft ook dat je een enorme verantwoordelijkheid draagt. 1,2 miljoen voetballers, elk weekeinde 60.000 amateurploegen in het veld. Je wilt niet op je geweten hebben dat daar wat mee gebeurt.’’

loading

Het stemt Van der Zee tevreden dat van alle KNVB-werknemers niemand ontslagen hoefde te worden. ,,Dat had ik niet durven hopen. Alle docenten, stafleden van de nationale teams en andere flexibele contracten hebben we, mede via overheidssteun, normaal kunnen doorbetalen. Onze inspanningen waren natuurlijk ook gericht op onze leden en hun fysieke en mentale gesteldheid. We wilden ze in beweging houden, daar zijn de nodige dingen voor bedacht. Tegelijkertijd moesten we besluiten nemen over de afronding van het seizoen. Wel of niet de competities hervatten? Toen bleek dat verder voetballen onmogelijk was, vreesde ik voor flink wat gezeur. Dat is enorm meegevallen.’’

Seizoen ere- en eerste divisie had afgemaakt kunnen worden

Van der Zee becijfert dat de amateurtak van de KNVB 4 miljoen aan inkomsten is misgelopen is misgelopen omdat de competities niet zijn afgemaakt. ,,Als de clubs één derde van het seizoen niet kunnen voetballen, kun je ze daar geen geld voor vragen. Tevens hebben we ongeveer 1,5 miljoen aan reeds ontvangen gelden terugbetaald aan de clubs.’’

Nog voor de stekker definitief uit het afgelopen seizoen werd getrokken, waren al plannen voor de nieuwe voetbaljaargang gemaakt. ,,Omdat er geen eindstanden waren en dus geen kampioenen en degradanten, had je alle klassen exact hetzelfde kunnen laten. Maar we besloten om clubs de kans te bieden om hogerop te komen. En ja, ook de kans op vrijwillige degradatie.’’ Bij de standaardteams leidde dat landelijk tot meer dan 900 verzoeken. Stuk voor stuk werden ze in behandeling genomen. Van der Zee werkte aan een aantal mee. ,,Ik vind het fijn om die persoonlijke inbreng te leveren.’’

Terugkijkend op de ontwikkelingen rond het voetbal, denkt Van der Zee dat het seizoen in de ere- en eerste divisie afgemaakt had kunnen worden. De overheid besliste anders. ,,Duitsland had als voorbeeld kunnen dienen. Het had veel ‘ellende’ voorkomen.’’ De profclubs hebben het deels over zichzelf afgeroepen met oproepen in de media om te stoppen. Die signalen zijn door de overheid opgepikt.

Eigenbelang telde zwaarder dan het belang van de hele bedrijfstak. ,,Profclubs moeten meer rekening met elkaar houden. Ze zouden een voorbeeld kunnen nemen aan de saamhorigheid bij de amateurs.’’

‘Achttien man in de kleedkamer? Dat kan niet’

De strijd is nog lang niet gestreden, weet hij. Voor het nieuwe seizoen liggen tientallen scenario’s klaar. Alles staat of valt met de gedragingen van het coronavirus. ,,We gaan voor het volledige voetbalpakket, waarbij we de kans lopen dat we ons eraan vertillen. Maar we gaan het proberen. Clubs gaan het zwaar krijgen, dat hoef je mij niet te vertellen. Er zijn basisregels omtrent afstand houden, hygiëne, publiek. Daar moet iedereen zich aan houden. Het kan. We hebben clubs die als ‘proeftuin’ dienen. Daar zit een grote club als Rijnsburgse Boys bij, met wel 1500 leden. Daar blijkt dat het kan.’’

Desondanks de vraag uit de praktijk: kán het echt? Hoe reëel is het om als club twaalf wedstrijden af te moeten werken met slechts vier, vijf kleedkamers tot je beschikking? ,,Achttien man tegelijk in één kleedkamer kan inderdaad niet’’, aldus Van der Zee. ,,Dat vereist logisch nadenken. Omkleden thuis of in gedeeltes en als er niet veilig op anderhalve meter van elkaar gedoucht kan worden, dan kan er niet gedoucht worden. De basisregels omtrent veiligheid en gezondheid dienen in acht te worden genomen. Dat zal niet altijd mogelijk zijn, dat beseffen we. Als het niet kan, dan kan er niet gevoetbald worden, een andere keuze is er niet. Er ligt bij iedereen een grote verantwoordelijkheid. Spelers, vrijwilligers en publiek moeten allemaal hun steentje bijdragen en zich netjes gedragen. Vanuit sportief opzicht zeg ik dat we ons als KNVB zo flexibel mogelijk opstellen. Elke wedstrijd kan ‘omgedraaid’ worden. Als het niet anders kan, worden speelschema’s aangepast en/of competities ingekort. Het verenigingsleven zal niet zo bruisend zijn als anders, maar belangrijker is dat we weer proberen te sporten. Hopelijk dat we dan na dit seizoen naar een normalere situatie toe kunnen.’’

menu