Met het blote oog was zondag niet waarneembaar wie nou de Amstel Gold Race had gewonnen. Een lijnenspel bracht uitsluitsel: Wout van Aert drukte zijn wiel net iets eerder over de finish dan Tom Pidcock. Maar was dat wel zo? Emeritus hoogleraar sportstatistiek aan de RUG Gerard Sierksma betwist dat. ,,Pidcock moet als de wiedeweerga bezwaar aantekenen.’’

Normaal gesproken rijdt Gerard Sierksma ieder jaar de Amstel Gold Race, maar vanwege het coronavirus werd de toertocht ook dit jaar afgelast. En dus was de emeritus hoogleraar sportstatistiek aan de RUG dit weekend gewoon thuis en zag hij op tv hoe Jumbo-Visma-renner Wout van Aert met een nauwelijks waarneembaar verschil het sprintje won van de Brit Tom Pidcock en werd uitgeroepen tot winnaar van de klassieker. Tot grote ergernis van Sierksma.

‘Draai je dit lijntje een nanograadje, dan is Pidcock de winnaar’

,,Begrijp me niet verkeerd’’, zegt Sierksma, ,,Van Aert heeft de Amstel Gold Race absoluut gewonnen, maar Pidcock óók.’’ De hoogleraar legt uit: ,,Er worden in een computerbeeld een paar lijntjes getrokken en daarop is te zien dat het wiel van Van Aert de lijn net iets eerder raakt dan het wiel van Pidcock.''

,,Daar zit het knelpunt. Draai je dit lijntje een nanograadje, dan is Pidcock de winnaar. Maak je een klein foutje, dan is er dus een andere winnaar. Het probleem is: die foutjes worden nou eenmaal altijd gemaakt.’’

Meten is weten, wordt kinderen al vroeg op school geleerd. Fout, vindt Sierksma. ,,Meten is onzeker weten, het is weten met een foutmarge. Iedereen die natuurkunde heeft gestudeerd weet dat; er moet altijd rekening gehouden worden met een zekere foutmarge. Zwart en wit bestaan, maar grijs ook.’’

Tolerantiezone

En dus pleit Sierksma voor het invoeren van een tolerantiezone; een paar centimeter voor de computerlijn. Als het eerste wiel de lijn raakt en het tweede wiel bevindt zich op dat moment in de tolerantiezone, zijn er twee winnaars.

,,Ik zie het liefst ook een winnaar en een verliezer. Zo werkt het in de sport. Maar wat we vooral willen is dat het eerlijk is. In het geval van zondag is het eerlijk om twee winnaars aan te wijzen.’’

Er zijn mensen die vinden dat met het invoeren van een tolerantiegebied het probleem wordt verschoven. Er is immers een nieuwe lijn: de lijn waar het tolerantiegebied start. ,,Mensen die dat zeggen begrijpen het niet’’, zegt Sierksma. ,,Daarom moeten we het goed uitleggen.’’

Hij doet een poging. ,,Kijk, er zijn verkeersborden die aangeven dat je ergens maar vijftig kilometer per uur mag rijden. Als de politie metingen verricht, is er sprake van een tolerantiezone, omdat ook in die metingen een foutmarge zit. Dat betekent dat als je vier kilometer te hard rijdt, je geen bekeuring krijgt. Dat houdt dus niet in dat je er eigenlijk 54 kilometer per uur mag rijden.''

,,Nee, de grens is 50. Als je harder dan 54 rijdt, weet de politie zeker dat je te hard reed en krijg je een boete. Zo werkt het ook bij een tolerantiezone op een finishlijn. Zit het wiel van de andere renner niet in dat gebied? Dan kan er één duidelijke winnaar aangewezen worden.’’

‘Tijd voor een bodemprocedure’

Sierksma vindt dat Pidcock recht heeft op de zege. ,,Hij moet als de wiedeweerga bezwaar aantekenen. Het is tijd voor een bodemprocedure, zodat we dit probleem voor eens en voor altijd op kunnen lossen. Het is niet de eerste keer dat dit gebeurt. Ik kan me een close finish herinneren van Marcel Kittel en Edvald Boasson Hagen in de Tour. Of wat te denken van Pieter Weening en Andreas Klöden?''

,,En het gebeurt niet alleen bij het wielrennen. Ook bij het schaatsen gaat het vaak fout. Koen Verweij miste hierdoor een gouden medaille op de 1500 meter op de Olympische Spelen in Sotsji. En zwemmer Michael Phelps versloeg Milorad Cavic op de 100 meter vlinderslag op de Spelen van 2008. Maar is zo’n bad wel een exacte rechthoekige bak? Nee, natuurlijk niet. Kortom, het is een puinhoop.’’

De tolerantiezone moet zo snel mogelijk geïntroduceerd worden, vindt Sierksma. Met de KNVB besprak hij al eens de invoering van een grijs gebied bij buitenspelsituaties in het voetbal. Ook dat lijnenspel zorgt voor grote irritatie bij voetballers en fans.

,,Heel simpel, maak een grijs gebied van 25 centimeter achter de laatste verdediger. Staat de aanvaller in dat gebied, geen buitenspel. Zit je erbuiten, dan kun je met zekerheid zeggen dat het buitenspel is. Dat is de essentie. Een ander voordeel is dat het heel snel bekeken kan worden. Het is de hoogste tijd om zo’n tolerantiezone in te voeren. De sportwereld is heel conservatief, maar die tijd is nu toch wel voorbij, hoop ik.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Sport
Wielrennen