Na het Europees kampioenschap vertrok Vivianne Miedema naar Arsenal, waar ze ondanks alle aandacht zo rustig bleef als haar geboortestad Hoogeveen. Op bezoek bij de spits in Londen: over gekke huisgenoten, 17-jarige jongetjes en de hellingproef.

In het hart van Londen staat een klassieke Engelse pub: Grafton Arms. Pints op tafel, tv-schermen met voetbal aan de wanden. Liverpool laat Everton alle kanten van het veld zien, maar staat nog maar met 1-0 voor.

Het is 10 december, de zondagmiddag waarop de vrouwen van Liverpool hier in Londen tegen Arsenal hadden moeten spelen. Maar het heeft gesneeuwd en dan spelen de mannen in de Premier League wel, maar worden de professionele vrouwenwedstrijden bijna allemaal afgelast.

In voetbalminnend Grafton Arms kent niemand Arsenal-spits Vivianne Miedema, de 21-jarige vrouw uit Hoogeveen die deze zomer overkwam van Bayern München – nog nagloeiend van opwinding omdat ze met het Nederlands vrouwenelftal Europees kampioen werd.

,,Waar speelt ze? Spits?’’ Zakenman Bryan neemt een slok van zijn donkere bier en gnuift. ,,Zij wijst vast niet tig keer naar haar eigen rugnummer bij een doelpunt, zoals Giroud bij de mannen van Arsenal.’’

Vivianne Miedema is een spits die nauwelijks juicht – al scoort ze genoeg. Ze viert ingetogen. Behalve als ze de 4-2 maakt in de slotfase van de finale van het EK. Dan duwt ze haar borst vooruit, balt de vuisten naast haar lichaam, steekt haar tong uit en slaakt een oerkreet.

Europees kampioen. Dat verwachtte niemand.

Ook Miedema niet, al is het supertalent nog zo gewend om de beste te zijn. Als ze in de C1 van De Weide uit Hoogeveen de jongens van BV Veendam met 7-5 verslaat, vindt iedereen bij de club het normaal dat het enige meisje zes keer scoort en een assist geeft. Bij de vrouwen van Heerenveen scoort ze 41 keer in een seizoen van 26 wedstrijden. Ze debuteert op haar 17de bij het Nederlands elftal en tekent op dezelfde leeftijd bij Bayern München, waar ze twee keer landskampioen wordt.

Vraag haar hoe het voelt om altijd de beste te zijn en ze zegt: ,,Ik had nooit echt door dat ik zó goed was.’’

Vivianne Miedema is – nogal – nuchter. Als haar ouders over het EK spreken, hebben ze steevast de tranen in hun ogen staan. Haar broertje Lars, een boomlange puber van 17, weet nu al dat hij nooit meer zoiets zal meemaken als die finale op 6 augustus 2017. ,,Familie beleeft het toch anders’’, relativeert Miedema. ,,Wij zaten zó in een bubbel.’’ Zelf schiet ze niet vol als ze erover praat. Hooguit als ze de beelden ziet.

loading  

De spits van Arsenal zit op de zaterdagmiddag voor die afgelaste wedstrijd in joggingbroek aan een grote glazen tafel in een luxe appartement aan de rand van Londen dat is beveiligd met hoge gietijzeren hekken. Ze heeft getraind, gedoucht en een mok chocolademelk opgewarmd in de magnetron.

,,Welke jas doe jij straks aan?’’

De Schotse vleugelspeelster Lisa Evans steekt haar hoofd om de hoek.

,,De blauwe’’, antwoordt Miedema.

Evans is haar huisgenoot, een springerige brunette die het liefst jassen van anderen draagt. ,,Zij is echt gek’’, typeert Miedema haar lachend. Ze bedoelt het positief. Gek is goed. Gek is mooi tegenwicht voor die nuchtere Hoogeveense.

Je zal Miedema nooit zien dansen op tafel. Ze is geen sfeermaker. Ze verlaat het feestgedruis na de finale liever om eerst even haar broertje op te zoeken. In de Londense binnenstad komt ze weleens, maar niet om te stappen. Ze draagt haar haar nog steeds zoals op haar vijftiende: lang en blond.

De glamourwereld van de voetbalmannen is Miedema volstrekt vreemd. Daar heeft het Europees kampioenschap niets aan veranderd. ,,Natuurlijk, in Amsterdam word je nu herkend. Iedereen wil wat van je. Dat is prima, dat hoort erbij. Het maakt mij niet anders als persoon.’’

Raar was het wel, om na acht weken zo intensief optrekken met die club meiden weer thuis te komen. ,,Ik dacht: wat leeg, er is niks meer.’’

De Londense pub Grafton Arms zindert. Penalty voor Everton. De vriendelijke Everton-fan Moira, getrouwd met de Liverpool-fan aan haar zijde, krijgt weer hoop. Wayne Rooney legt aan. Achterin het café maken Russische toeristen selfies voor een schoorsteen met kerstversieringen. Londen is in de ban van kerstmutsen, lichtjes, kersttruien, sokken, warmte en familie. Op de schoorsteenmantel staat een foto van een oude man: ‘When a loved one becomes a memory, the memory becomes a treasure’.

Miedema mist haar broertje Lars het meest. Hij was haar voetbalmaatje, ze trapten eindeloos tegen die bal, aangemoedigd door hun sportminnende ouders. Hij zit in de jeugd van PEC Zwolle – ‘een enorme puber, vréselijk’ – maar zijn grote zus speelt in het buitenland en kan al jaren zelden bij zijn wedstrijden zijn.

Dat is wat je opgeeft. Een gewoon leven. ,,Hij speelt nu’’, zegt ze en pakt haar telefoon. ,,Mijn moeder doet altijd verslag op de app. Maar ik heb nog niets gezien.’’

Op het veld verslaat ze Lars nog steeds – ‘eitje’ – al is hij inmiddels zo sterk dat hij gaten in het doel schiet. ,,Maar technisch, in de kleine ruimte, ben ik beter.’’

In de jeugdacademie van die andere grote club in Londen, Chelsea, spelen leeftijdsgenootjes van haar broertje: jongetjes van 17 die 80 duizend euro per maand verdienen. Natuurlijk is het dan moeilijk om normaal te blijven, dat begrijpt zelfs Miedema. ,,Er zijn zo weinig jongens die nog met beide benen op de grond staan.’’

Voetbal is alles voor haar, maar ze verafschuwt het ‘voetbalwereldje’. Het geld, de maniertjes, de kapsels, de glamour, het gepraat. ,,Ik heb niets met hoe bepaalde voetballers zijn en al die shit die eromheen komt.’’

Zij hoeft heus geen gouden horloge van 30 duizend euro. Wat ze wel wil, en daar heeft ze hard over onderhandeld met de KNVB, is meer waardering – en dus geld – voor de voetbalsters van het Nederlands vrouwenelftal. Ze zijn tenslotte Europees kampioen, trekken miljoenen kijkers, spelen voor uitverkochte stadions.

,,Er gingen verhalen rond dat we voor het EK 20 duizend euro per speelster hadden gekregen. ‘Een schijntje’, vonden mensen. Wij wisten: daar zitten we niet eens op.’’

Miedema kreeg veel over zich heen omdat ze tegen Britse krant The Guardian zou hebben gezegd dat ze net zoveel wilde verdienen als de mannen - wat ze later overigens ontkende. ‘Meisje Miedema zit uit haar nek te lullen’, reageerde Johan Derksen. ‘Vrouwenvoetbal stelt geen reet voor.’

Ze haalt haar schouders op. ,,Ik vind het steeds moeilijker om mensen serieus te nemen die dat soort kritiek blijven hebben op het vrouwenvoetbal. Laat het nou een keer gaan.’’

loading  

Kritiek op zichzelf - die ze vooral kreeg toen ze niet scoorde in de eerste wedstrijden van het EK - neemt ze wel serieus genoeg om het te weerleggen. ,,Alle respect hoor, maar elk team bouwt mij in. Dan ontstaat er ruimte op de zijkanten, voor Lieke Martens en Shanice van de Sanden. Toen tegenstanders zagen dat ze ons allemaal moesten dekken, zag je dat ik aan één kans genoeg had.’’

In de inmiddels naar tevredenheid afgeronde onderhandelingen met de KNVB liep Miedema voorop. Ze wil een voorbeeld zijn voor jonge meisjes die willen voetballen, ziet dat het Europees kampioenschap de volgende lichting nieuwe kansen biedt. Haar strijd voor meer geld voert ze vooral voor anderen, zelf verdient ze bij Arsenal genoeg – al is het zeker geen 80 duizend euro per maand.

Schuilt er een feministe in Miedema? Ze verslikt zich bijna in haar blikje Fanta. ,,O nee. Absoluut niet. Daar ben ik veel te veel boer voor.’’

Liverpool-Everton is geëindigd in 1-1. Goed voor het huwelijk van Moira, slecht voor de Liverpoolfans verderop. Ze leunen op een statafel, de pints doodgeslagen, de blik verre van helder. Een gesprek over vrouwenvoetbal is een welkome afleiding.

,,Vrouwenvoetbal wordt steeds beter - behalve de keepers.’’

,,Ze spelen veel aantrekkelijker dan die saaie miljonairs daar op tv.’’

,,Vrouwen moeten niet meer verdienen. Kijk wat dat geld doet bij de mannen. Gewoon spelen voor je eigen team. Zo hoort het.’’

Dit seizoen begon Miedema bij haar nieuwe club Arsenal. Daar moet het nog gaan lopen. Ze was geblesseerd na het EK en speelde nog maar drie wedstrijden. Eind oktober ontsloeg Arsenal haar coach Pedro Martinez Losa. Ook dat gebeurt nu in het vrouwenvoetbal.

Dat appartement in London Colney, twee minuten van het trainingscomplex van de club, is nog niet helemaal zoals ze het wil hebben. De slaapkamers moeten worden opgeknapt, in de gang staat een wasrek, de badkamer wordt gelucht door een blokje hout onder de deur te klemmen, voor die grote glazen tafel hebben Miedema en Evans een nieuwe besteld. ,,Wat een puinhoop is het hier’’, verzucht ze.

Wel voor elkaar: een riante bank en mega-televisie. Weggedoken in die bank zit Ingrid Schuiten, vriendin en oud-teamgenoot van Miedema bij Heerenveen. Ze is een weekendje op bezoek. Ze kijkt – uiteraard – voetbal.

‘Grit’, noemt Miedema haar.

‘Viev’, noemt zij Miedema.

Bij Heerenveen waren ze de ‘rebelgroep’: jonge meiden die gewend waren met de jongens te spelen en na de overstap naar de seniores ineens met vrouwen van bijna dertig moesten spelen. ,,Viev deed of niks, of ze deed haar eigen ding’’, zegt Schuiten. ,,Als jonkie was dat best wel bijzonder.’’

Miedema is van jongs af aan haar eigen weg gegaan. Ze vond het zo leuk om tegen dingen aan te trappen dat ze omliep voor elk blikje of een blaadje. Ze vertelde de jongens van De Weide precies hoe ze moesten lopen, protesteerde hevig tegen het 4-4-2 van de vrouwen van Heerenveen en noemde de verdedigend ingestelde trainer van Bayern München een ‘angst-haas’.

Als het om voetbal gaat, vindt Miedema altijd dat ze gelijk heeft. ,,Ook als dat niet zo is.’’

Er is ook een andere Vivianne Miedema.

Dat is een jonge vrouw van 21 die een hekel heeft aan de heuvelachtige weggetjes in Londen omdat ze autorijden spannend vindt en in het platte Hoogeveen nooit de hellingproef goed heeft geleerd. Die Miedema had best wel willen studeren, probeerde psychologie, maar het voetbal zat in de weg. Ze is dol op kinderen (‘ze vinden mij ook enigszins leuk’) en wil later met ze werken.

Het zijn kleine restjes van het normale leven, dat ze verder heeft opgegeven voor het voetbal. Ze traint meestal tot een uur of twee ‘s middags, doet boodschappen, kookt, kijkt televisie of gaat naar de bioscoop. De slaapkamers in het appartement knapt ze eigenhandig op.

Ook die van haar huisgenootje. ,,Heb je Lisa gezien? Die is 1 meter 50 lang en kan écht geen boormachine vasthouden.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Sport