Kijktip #3: A Life on Our Planet

Screenshot uit de Netflix-documentaire 'A Life on Our Planet'

Zin in bankhangen, maar in plaats van ongegeneerd series bingewatchen ondertussen ook iets interessants opsteken? Wij speuren online en op tv naar de beste documentaires met een groen randje. Deze week keek redacteur Coen naar de nieuwe documentaire van David Attenborough: A Life on Our Planet .

Het is één van de populairste Netflix-documentaires van dit moment: A Life On Our Planet van de Britse bioloog en televisiemaker David Attenborough. In de twee dagen nadat de film uitkwam op Netflix (4 oktober) ging het in gesprekken met vrienden over weinig anders. ‘Als je ook maar iets geeft om onze planeet, dan moet je ‘m gewoon kijken’, vond iedereen. Terecht, want het is dan misschien niet de leukste film die je zult zien, maar wel een heel belangrijke.

Onze schuld

De maker van A Life on Our Planet , David Attenborough (inmiddels 94 jaar oud), werd wereldberoemd met zijn natuurdocumentaires voor de Britse televisiezender de BBC. Daarin liet hij vooral zien hoe mooi de aarde en de wilde natuur is. In zijn nieuwe documentaire zie je veel van die beelden terug, maar de boodschap is anders en komt hard binnen: wij - de mensen - hebben onze planeet en die wonderschone natuur in de laatste honderd jaar flink beschadigd.

Waar een wil is...

Gelukkig (want anders had ik de film denk ik niet af kunnen kijken) belooft Attenborough al vroeg in zijn film dat wij mensen ook de mogelijkheid hebben om de aarde te herstellen. We moeten het alleen nog willen. En dan doen. A Life on Our Planet is zonder twijfel de meest uitgesproken documentaire van Attenborough. Hij vertelt over wat hij als natuurliefhebber en wetenschapper in zijn 93 jaar op deze planeet met eigen ogen heeft zien gebeuren; en zijn kritiek is niet mals.

Minder orang oetans

Je ziet hoe de mens 3 biljoen bomen heeft gekapt en de helft van het regenwoud dat zo belangrijk is voor de waterkringloop, op onze planeet vernietigt. Attenborough vertelt dat sinds hij voor het eerst een orang oetan zag, twee derde van de populatie van deze apen zijn verdwenen. En hoe wij 90 procent van de grote vissen uit het water visten, waardoor de visserij en masse gesubsidieerd moest worden, terwijl 30 procent van de vissoorten op het punt van uitsterven staat.

Smeekbede

Toch voelt de film meer als een smeekbede dan als een opgeheven vingertje. Wij moeten de biodiversiteit redden, omdat onze planeet zonder die wilde natuur voor ons onbewoonbaar zal worden. Dat wordt pijnlijk duidelijk als Attenborough deelt hoe de wetenschap onze toekomst voorspelt: ijsvrije polen in de zomer rond 2030, een versnelde opwarming van de aarde door een toename in methaanuitstoot in 2040, nog snellere opwarming omdat alle koraalriffen zijn verdwenen rond 2050, een enorme voedselcrisis en alle insecten weg in 2080, en een grotendeels onbewoonbare planeet in 2100, waarna zeker 75 procent van alle soorten (waaronder waarschijnlijk ook de mens) uitsterven. Oftewel: de zesde massa-uitsterving in de geschiedenis van onze planeet.

Hoopvolle ontwikkelingen

Maar zoals ik al zei, eindigt de film (enigszins) hoopvol. Als we rijkdom en grondstoffen eerlijker verdelen, hebben we er veel minder van nodig en zo creëren we ruimte. We kunnen nu al fossiele brandstoffen vervangen door groene energie: dat levert in de toekomst meer banen op én groene energie is (nu al) voor iedereen goedkoper. We kunnen minderen (of stoppen) met het eten van vlees en onze landbouwgrond beter gebruiken. De landwinst geven we dan terug aan de natuur. Bij alle adviezen geeft hij voorbeelden van landen (waaronder Nederland) waar deze ontwikkelingen al in gang zijn gezet.


“Met of zonder ons , de natuur vindt haar weg wel . Zoals ze al miljarden jaren doet . We zijn zover gekomen omdat we de slimsten zijn . Om door te gaan , is meer dan intelligentie nodig : wijsheid .” (David Attenborough, 2020)

menu