Klusproject? 5x tips voor verantwoord hout

Klushout. Foto: Unsplash

Een grote verbouwing of een ‘simpel’ klusproject: met hout uit duurzaam beheerde bossen kun je alle kanten op en klus je verantwoord. Nóg duurzamer is tweedehands hout. Zie je door de bomen het bos niet meer? Ikbenbewust helpt je kiezen.

Voordelen van hout

Hout is milieuvriendelijk omdat het een hernieuwbare grondstof is. Bomen kun je immers steeds opnieuw planten. Daarnaast zijn er relatief weinig fossiele brandstoffen nodig om hout te kappen, vervoeren en bewerken. Andere pluspunten van hout: het is goed te hergebruiken, volledig biologisch afbreekbaar (mits het niet geïmpregneerd is) en gaat met de juiste zorg lang mee.


Duurzaam hout

Hout afkomstig uit een duurzaam beheerd bos, is duurzaam hout. Bij duurzaam bosbeheer wordt bij de kap rekening gehouden met de ecologische functie van het bos. Op die manier wordt de leefomgeving van planten- en diersoorten behouden. En de rechten van de betrokken arbeiders en de inheemse bevolking in de bossen worden gerespecteerd.


Keurmerken voor duurzame houtsoorten

Duurzame houtsoorten herken je aan het FSC- of PEFC-keurmerk. De Forest Stewardship Council (FSC) is een internationale organisatie met strenge eisen voor duurzaam en sociaal bosbeheer. Het FSC-keurmerk heeft 2 niveaus: FSC 100% betekent dat het hout volledig uit verantwoord beheerde bossen komt, bij FSC Mix is dat minimaal 70 procent. Programme for Endorsement of Forest Certification (PEFC) is ook een internationaal keurmerk voor hout. Het PEFC-keurmerk garandeert dat het hout uit duurzaam en sociaal beheerde bossen komt.


De doelstelling van beide organisaties is dus gelijk. Het belangrijkste verschil zit ‘m in het certificeren. FSC werkt ‘top down’: als een boseigenaar een FSC-certificaat wil, dan moet hij zelf aantonen dat hij aan de eisen en standaarden van de FSC voldoet. PEFC werkt ‘bottom up’: een forum bestaande uit betrokken organisaties in een land stelt zelf de standaard op om te bepalen of een bos een PEFC-certificaat krijgt.


Geen keurmerk te vinden?

De logo’s van het FSC- en PEFC-keurmerk zie je niet altijd terug op het hout. Maar de ‘claim’ van het keurmerk hoor je wel terug te kunnen vinden, onder andere op de factuur van je aankoop. De keurmerkenwijzer van Milieu Centraal vertelt je meer over de keurmerken voor hout (en papier).


De juiste houtsoort kiezen: 5 tips

Een duurzame houtsoort kiezen is minder lastig dan je denkt:


  • Kies een geschikte houtsoort. Klinkt simpel, maar hier valt of staat alles mee. Kies een houtsoort die geschikt is voor jouw klus, of dat nou binnen of buiten is. Binnenshuis kun je onder andere vuren- of grenenhout gebruiken, voor buiten zijn hardere soorten als douglas, eiken en kastanje geschikter.


  • Ga voor tweedehands of gerecycled hout. Deze opties zijn verreweg het milieuvriendelijkst. Van oud en gebruikt hout kun je (nog) van alles maken. Denk aan plafondbalken, plinten en vensterbanken. Maar ook een hippe loungebank voor in de tuin of plantenbakken voor je mini-moestuin. Zo ben je ook nog eens hartstikke circulair bezig .


  • Nieuw en geïmpregneerd hout: check de keurmerken. Zelfs als je kiest voor tropisch hout (wat je liever niet doet, zie punt 4), geven het FSC- en PEFC-keurmerk een goede garantie. Pas goed op wanneer je geïmpregneerd hout gebruikt. Dit is behandeld met schadelijke bestrijdingsmiddelen die uit het hout kunnen weglekken en dan in de bodem terechtkomen. Geïmpregneerd hout met het KOMO-keurmerk heeft de voorkeur. KOMO garandeert dat de bestrijdingsmiddelen in het hout blijven, waardoor het hout minder milieubelastend is.


  • Beter geen tropisch hardhout. Lastig, want deze houtsoort is wel het meest vochtbestendig en dus perfect voor buitenkozijnen, tuinmeubels en schuttingen. Maar helaas zorgt de kap van tropisch hardhout voor milieuproblemen. Hardhout uit Europa is beter voor het milieu en dus een duurzamere keuze.


  • Zorg goed voor je hout. Met goed onderhoud verleng je de levensduur van hout. En dat bespaart weer bomen. In het kort: zorg voor een degelijke constructie wanneer je iets (ver)bouwt, pas op voor vocht, en houd de boel schoon. Neem kozijnen bijvoorbeeld eens per jaar af met een doekje om eventuele algaanslag te voorkomen of te verwijderen. En geef de boel eens in de zoveel jaren een nieuw likje verf (liefst op waterbasis).


Stimuleren duurzaam bosbeheer

In haar rapport ‘Progress towards the Sustainable Development Goals’ (2017) bevestigen de VN de grote betekenis van duurzaam bosbeheer voor doel 15 (Life on Land). Met het hout dat jij kiest voor je klusprojecten, maak je dus positieve impact. Want: komt er in Nederland meer vraag naar duurzaam hout, dan heeft dat invloed op duurzaam bosbeheer wereldwijd. Zo lever je meteen een belangrijke bijdrage aan meerdere van de 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDGs). Verantwoord bosbeheer staat namelijk ook voor goede arbeidsomstandigheden, schoon water, duurzame handel en bescherming van het klimaat.

menu